Advertentie
Advertentie

Geschiedschrijvingals een vluggertje

Je moet het verleden kennen om het heden te kunnen begrijpen. Het is een argument waarmee ouders wel eens proberen hun kinderen te doen inzien dat saaie geschiedenislessen wel degelijk nut hebben. Bovendien kun je uit de geschiedenis leren dat er eigenlijk niets nieuws is onder de zon. Zo verloopt de zoektocht naar vreedzame internationale samenwerking al duizend jaar met horten en stoten, en doet ze dat nog steeds. De wereld is constant in beweging, waardoor verschillende culturen botsen, net zoals zij al duizenden jaren botsen, met meestal een verrijking tot gevolg.Bij uitgeverij Het Spectrum verscheen Het aanzien van ons verleden. Kroniek van de Europese wereld 1000-2000 dat dit alles duidelijk wil maken. In een honderdtal bijdragen van telkens een drietal paginas worden de scharniermomenten uit de voorbije duizend jaar beschreven. Soms gaat het daarbij inderdaad om gebeurtenissen, zoals het Oosters Schisma in 1054 waarmee het overzicht opent, de landing van de Pilgrims in New England in 1620, of de beurscrisis op Wall Street in 1929. Andere hoofdstukken zijn gewijd aan historische figuren als Abélard en Héloise, Erasmus, Machiavelli, Napoleon of Darwin. Een derde groep bijdragen heeft betrekking op nieuwe voorwerpen of fenomenen, zoals de uitgifte van de eerste encyclopedie van Diderot en DAlembert, de Amerikaanse Declaration of Independence of de bouw van de Berlijnse Muur.Door een aantal hoogtepunten uit de voorbije duizend jaar te belichten, hopen de auteurs een rode draad door de geschiedenis duidelijk te maken. Met veel vallen en opstaan kwam er na de middeleeuwen in de nieuwe Europese staten een einde aan de allerergste vormen van binnenlandse strijd. () Met horten en stoten werd de grondslag gelegd voor vreedzamer internationale samenwerking. Iets dergelijks gebeurde in de relatie tussen Europa en de rest van de wereld: oorlog, verovering en uitbuiting maakten plaats voor samenwerking tussen soevereine staten. Samenwerking brengt onvermijdelijk culturele toenadering mee, aldus de samensteller. De verschillende bijdragen moeten die rode draad door de geschiedenis illustreren.Of het boek daarin slaagt, is een heel andere vraag. Elk facet wordt weliswaar beknopt en helder beschreven, maar de bijdragen staan los naast elkaar. De lezer moet alles zelf in de juiste historische context plaatsen. Bovendien wijst alles erop dat dit boek een vluggertje is dat nog snel even wil profiteren van de laatste millenniumgekte, en dat is samengeraapt uit een aantal bijdragen die de auteurs in hun lade hadden liggen. Nergens vinden we bijvoorbeeld een woord uitleg over de motivatie waarmee de hoogtepunten uit de geschiedenis geselecteerd zijn. Evenmin komen we te weten wie de (uitsluitend Nederlandse) auteurs van de bijdragen zijn. We kennen enkel hun namen. Zijn het toonaangevende historici, of journalisten die het resultaat van hun lectuur met een vlotte pen samenvatten en herkauwen? We hebben er het raden naar. We vermoeden het tweede. Meer dan een vlotte pen is niet nodig om dergelijke bijdragen te schrijven, aangezien ze louter herkauwen en samenvatten, en geen enkele toegevoegde waarde bieden. Wie de geschiedenis van de voorbije duizend jaar wil kennen, komt er dan ook vrij bekaaid af. Voor ouders die hun kennis van de geschiedenis snel even willen opfrissen vooraleer ze de les van zoon- of dochterlief willen afvragen, is het boek daarentegen wél een handig naslagwerk. Maar dan ook niet meer dan dat. LHHet aanzien van ons verleden. Kroniek van de Europese wereld 1000-2000 - 2000, Het Spectrum, 312 blz.,ISBN 90-274-6940-7.