Gevallen voor het algemeen stemrecht

Na twee weken kerstreces zijn parlementsleden en ministers maandag naar hun Brusselse biotoop teruggekeerd. Een nieuw jaar is begonnen, maar een nieuw begin kent de politiek nooit. Over de wisseling van de seizoenen heen sleept zij haar lasten en haar problemen mee.Guy Verhofstadt, de federale regeringsleider, heeft uit het oude jaar het geval-Slangen meegenomen, dat hem vermoedelijk zal blijven achtervolgen tot de dag waarop hem geen andere keuze rest dan de spin doctor van zich af te schudden.Het staat politieke partijen geheel vrij voor hun verkiezingscampagne een beroep te doen op reclamebureaus en zogenaamde communicatie-experts in de arm te nemen. Het is volstrekt oorbaar dat een minister zich omringt met bekwame medewerkers, die hem bijstaan bij de beleidsvoorbereiding. Het is echter betwistbaar dat een partijvoorzitter die na de verkiezingen eerste minister wordt, de communicatieadviseur van zijn partij inhuurt als persoonlijk raadgever. In dat geval wordt met overheidsgeld de volgende verkiezingscampagne van de premier gefinancierd want daar komt het geven van communicatieadvies feitelijk op neer.Zolang Noël Slangen de premier vertelt dat hij niet over belastingvermindering moet spreken maar over geld teruggeven aan de burger en hem soortgelijke onwaarheden influistert, blijft de zaak-Slangen beperkt tot het oneigenlijk gebruik van belastinggeld. Delicater wordt het wanneer de communicatieadviseur van de premier meent politieke uitspraken te moeten doen, of het nu over het Vlaams Blok, CD&V-kamerlid Paul Tant, stakende onderwijzers of minister van Justitie Marc Verwilghen gaat. Helemaal dubieus wordt het, wanneer het reclamebureau van Slangen meedingt naar een contract voor een communicatieopdracht van de federale overheid, zoals deze week aan het licht is gekomen. De affaire sloeg hoge golven in de Wetstraat en de media. Verhofstadt en zijn medewerkers kwamen handen te kort om de bressen te dichten.Strafrechtelijk valt er Slangen wellicht niets te verwijten. Maar daar houdt het niet bij op. De offerte die werd ingediend, gaat in tegen de afspraak dat Slangens bedrijf tijdens de looptijd van zijn overeenkomst met de premier zou afzien van competities of opdrachten vanwege de federale overheid (mededeling van de persdienst van de eerste minister dd. 30 november 1999). Nog los daarvan, is het onzindelijk en in strijd met de elementaire regels van de deontologie dat een naaste medewerker van de premier, die tegelijk aan het hoofd van een communicatiebedrijf staat, kandidaat is voor een communicatieopdracht van de federale overheid.Koppig als hij is, laat Verhofstadt zijn vertrouweling niet vallen. In de publieke opinie hoort men de afkeer voor de persoon Noël Slangen groeien. De negatieve beeldvorming straalt meer en meer af op de premier. Een nieuw incident-Slangen kan Verhofstadt ernstige schade toebrengen.VerkiezingenPatrick Dewael, de Vlaamse minister-president, heeft uit het oude jaar zijn ondoordacht voorstel meegenomen om de verkiezingen voor het Vlaams Parlement na 2004 te laten samenvallen met de federale verkiezingen. Eigenlijk is het een idee van de socialisten, dat Steve Stevaert tijdens een dubbelgesprek met Het Belang van Limburg in het midden gooide. Het verbaast dat Dewael niet de moed heeft gehad de proefballon ter plekke stuk te schieten.Het voorstel van Stevaert, dat kennelijk gedragen wordt door zijn partij, vertoont populistische trekjes en speelt in op het (waan)denkbeeld dat de burgers niet graag naar het stemlokaal gaan. Er staan ons de komende acht jaar zes verkiezingen te wachten, zuchtte Robert Voorhamme (sp.a) woensdag in het Vlaams Parlement. In De Standaard had sp.a-voorzitter Patrick Janssens eerder gesproken over tien verkiezingen in twaalf jaar. Wat is er in godsnaam tegen om de kiezers in een tijdspanne van twaalf jaar tien keer ter stembus te roepen? Zij hebben al zo weinig inspraak in wat toch een democratie heet te zijn.Onbegrijpelijk is het die klacht te horen uit de mond van de erfgenamen van de Belgische Werkliedenpartij, die er in de 19de en het begin van de 20ste eeuw fel voor gevochten heeft om ook de arbeider, ook de kleine man stemrecht te geven. Onvoorstelbaar is het socialisten te horen zeggen dat de kiezer dom is, dat hij het niet begrijpt, dat hij het onderscheid niet kan maken tussen federale en regionale verkiezingen. Burgemeester Louis Tobback moet zijn partijgenoten dringend uitnodigen naar Leuven en hun de marmeren plaat laten zien in de gevel van het kapsalon in de Muntstraat, ter herinnering aan hen die vielen voor het algemeen stemrecht op 18 april 1902.De snedige interpellaties in het Vlaams Parlement van Filip Dewinter (Vlaams Blok) en Luc van den Brande (CD&V) - de gewezen minister-president hield een sterke rede - hebben geleerd dat enkel de socialisten voorstander zijn van gelijktijdige federale en regionale verkiezingen. Met de boodschap dat iedereen, ook een minister, vrij zijn ideeën mag uiten, maakte Marino Keulen duidelijk dat de VLD-fractie de minister-president niet volgt. Dewael nam de bocht en zei dat simultane verkiezingen voor hem geen geloofspunt zijn. Het onderwerp kan snel worden afgevoerd.Blijft de vraag of de ministers van de Vlaamse regering over hun eigen schaduw durven springen en afspreken geen kandidaat te zijn bij de federale verkiezingen die uiterlijk juni volgend jaar moeten worden gehouden. Alleen al de idee dat zij de uren waarin zij geacht worden met het Vlaamse beleid bezig te zijn (en daar niet slecht voor betaald worden), zouden gebruiken voor hun verkiezingscampagne maakt misselijk.VerkeerHet lijkt er overigens op dat de pre-electorale manoeuvres zijn ingezet. Groenen en socialisten trachten elkaar vliegen af te vangen met de verkeersveiligheid, een thema dat in brede lagen van de bevolking goed ligt. Steve Stevaert, tot nader order lid van de Vlaamse regering, ging nog maar eens buiten zijn werkterrein staan om met een crisis in de federale regering te dreigen, de tweede keer in zes maanden. Vice-premier Johan vande Lanotte wist onderdelen van een goedgekeurde nota van de federale minister van Mobiliteit, Isabel Durant (Ecolo), als een sp.a-plan te slijten. Het politieke verkeer tussen de paars-groene coalitiepartners wordt er dezer dagen niet veiliger op. Intussen stapelt zich ook communautaire conflictstof op. De gouverneur van Vlaams-Brabant maande de ontvanger van de gemeente Wezembeek-Oppem een tweede keer aan de onwettig geïnde milieubelasting over 1998 terug te betalen. De volgende stap in de dwangprocedure is het sturen van een regeringscommissaris. Strikt juridisch gaat het conflict over een onregelmatigheid bij het versturen van de aanslagbrieven. Politiek gezien is de inzet de rondzendbrief-Peeters en het hele contentieux van de faciliteitengemeenten, waarover al maar dan één regering is uitgegleden.Ook het NMBS-dossier kan de communautaire koorts doen oplopen. De PS weigert het hervormingsplan van minister Durant goed te keuren zolang er geen zekerheid is over het investeringsplan, dat Wallonië rijkelijk bedeelt. Dat plan zit vast in het Vlaams Parlement. De meerderheidsfracties beseffen dat de medefinanciering van spoorwerken door de Vlaamse overheid ongrondwettelijk is en nare gevolgen kan hebben. Zij moeten een constructie vinden die tegelijk het investeringsplan en de Vlaamse financiering overeind houdt. De historie bewijst vooral de ondeugdelijkheid van het NMBS-investeringsplan, dat vasthoudt aan de 60/40-verdeelsleutel en de tweede spoortoegang tot de Antwerpse haven niet erkent als project nationaal belang.