Advertentie
Advertentie

Gevoelig en gevaarlijk

Tijdens het lange 1-meiweekeinde hebben socialisten, liberalen en groenen openlijk gekibbeld over de vorm die de in het vooruitzicht gestelde verlaging van de personenbelasting zou moeten aannemen: centen - en dus een voor elke belastingplichtige gelijk bedrag - of procenten. Het regeerakkoord zwijgt daar in alle talen over. Meer zelfs: hoewel het een gestadige daling van de fiscale en parafiscale druk over de duur van de legislatuur in het vooruitzicht stelt, maakt het regeerakkoord niet expliciet gewag van een vermindering van de personenbelasting. De zes meerderheidspartijen kondigden wel een algemene hervorming van de personenbelasting aan, die zij na het zomerreces in de steigers willen zetten.Half februari heeft VLD-voorzitter Karel de Gucht, in een interview met deze krant, de belastinghervorming gekoppeld aan een forse belastingverlaging. Hij maakte gewag van 100 miljard frank. Enkele weken later, op het krokuscongres van zijn partij, beloofde hij dat tegen het einde van de regeerperiode iedereen 10 procent minder personenbelasting zal betalen. Hij noemde dat een cruciaal punt voor de liberalen. Toen al bleek hoe gevoelig het onderwerp ligt. Johan vande Lanotte, de socialistische vice-premier en minister van Begroting, repliceerde dat de belastinghervorming een sociale herverdelingsoperatie moest worden. Hij kondigde aan dat de SP te gelegener tijd de belasting op de opbrengst uit vermogens op tafel zou leggen. Agalev-topman Jos Geysels merkte op dat een lineaire belastingverlaging geen sociale maatregel is en dat belastingvermindering in de eerste plaats de lagere inkomens uit arbeid ten goede moet komen.De fiscale opstoot van de voorbije dagen was grotendeels een herhaling van de februari-herrie. Maar de megafoon stond, ter wille van de Dag van Arbeid, wat luider en de standpunten werden iets scherper geformuleerd. Dat partijen luidop zeggen waar zij voor staan, komt het politieke debat ten goede en hoeft de coalitiesamenhang en de regeringsstabiliteit niet te bedreigen. Tussen de twee formules - centen of procenten - is trouwens een eerbaar vergelijk mogelijk: de belastingverlaging kan deels lineair, deels forfaitair zijn. Maar als men het standpunt van de andere partij vooraf onbespreekbaar noemt, bemoeilijkt men wel de compromisvorming.Hoewel de inzet van de verkiezingen van 8 oktober louter lokaal is, zal de drang van de landelijke partijen om zich te profileren en bijgevolg het aantal straffe verklaringen de komende maanden overhand toenemen. Als populair en populistisch thema, zal de fiscaliteit ongetwijfeld het politieke discours beheersen. Het gevoelige dossier van de belastinghervorming en -verlaging dreigt daardoor een gevaarlijk dossier te worden, te meer omdat PS-voorzitter Elio di Rupo het koppelt aan een verhoging van de geldmiddelen voor het Franstalig onderwijs, waaraan de Vlaamse partijen dan weer de delicate herziening van de Financieringswet verbinden.Alles wijst erop, dat liberalen, socialisten en groenen, die tot nog toe alle riskante klippen wisten te omzeilen, na de gemeente- en provincieraadsverkiezingen in een woelige zee terechtkomen. Zeker in een dossier als de belastinghervorming zal moeten blijken of hun ideologie, hun politiek program en - niet het minst - de verwachtingen van hun electorale achterban inderdaad verzoenbaar zijn. Anders gaat de profetie van Louis Tobback in vervulling: het begint met paars en het eindigt met bont en blauw. Mark DEWEERDT