Advertentie
Advertentie

Guy zal dat betalen

SP-vice-premier en minister van Begroting Johan Vande Lanotte heeft een zwak voor alles wat refereert aan edele metalen. Bij de voorstelling van de resultaten van de begrotingscontole 2000, eerder dit jaar, riep hij het goudhamsterje uit tot mascotte van het kabinet. Een goudhamstertje legt, zoals de mier, de nodige reserves aan voor de barre wintertijden. Maar, in tegenstelling tot de mier, vergeet het inmiddels niet van de zomer te profiteren. Woensdag lanceerde de minister het idee een zilverfonds op te richten. Het zilverfonds heeft volgens Vande Lanotte een dubbele betekenis: het stelt de financiering van de zilveren generatie veilig en het verzilvert de inspanningen die in het verleden gebeurd zijn. Goudhamster en zilverfonds moeten bij de publieke opinie de indruk wegnemen dat deze regering maar potververteert, een regering waar de vraag wie zal dat betalen vervangen is door het antwoord Guy zal dat betalen. De christen-democratische oppositie doet er uiteraard alles aan om die indruk te versterken. CVP-fractieleider in het Vlaams Parlement, Eric Van Rompuy, noemde het kabinet-Dewael bij zijn investituur reeds een krekelregering. En gewezen premier Jean-Luc Dehaene liet onlangs weten dat een regering met christen-democraten toch zuiniger zou omspringen met de vruchten van de hoogconjunctuur.Het moet gezegd worden dat de paars-groene coalities in dit land tot dusver weinig ondernomen hebben om die indruk te ontkrachten. Het kan precies niet op. De akkoorden om de Witte Woede en het ongenoegen van de politiemensen te temperen, kosten handenvol geld; de gemeenschappen krijgen extra middelen toegestopt; de treingebruikers die het volle pond betalen zijn een uitzondering geworden; ook de kleine gepensioneerden en de laagverdieners zijn al aan de kassa mogen passeren; de zelfstandigen wordt een beter sociaal statuut beloofd .... en er zit nog een lineair-selectieve belastingverlaging in de pijplijn. Het gevaar dat het hek binnenkort helemaal van de dam is, is niet denkbeeldig. Want welke bevolkingsgroep heeft geen recht op een inhaalmanoeuvre? Het idee van het zilverfonds moet er voor zorgen dat bij meerderheid en publieke opinie de bereidheid ontstaat om niet alle vruchten van de hoogconjunctuur meteen op te eisen en een appeltje voor de dorst aan te leggen. Je zou op de kosten van de aankomende vergrijzing even goed kunnen anticiperen door de overheidsschuld versneld af te bouwen. Maar een zilverfonds spreekt meer tot de verbeelding. Bovendien heeft Vande Lanotte op die manier de garantie dat een groot deel van de begrotingsmarge die in de komende jaren ontstaat een sociale bestemming krijgt. Maar die sociale bestemming is een tweesnijdend zwaard. Omdat het fonds toch de middelen heeft om de vergrijzing op te vangen, is er geen enkele stimulans meer om aan kostenbeheersing te doen. Hierdoor dreigen productieve overheidsuitgaven, bijvoorbeeld voor investeringen, helemaal in het verdomhoekje te geraken. Vande Lanotte wil deze en volgende regeringen tot niet minder dan 4.700 miljard frank bijkomende sociale uitgaven verbinden. Het zilverfonds verengt de vergrijzing tot een inkomstenprobleem, terwijl ook aan de uitgavenzijde nog heel wat kan en moet gebeuren. Stefaan HUYSENTRUYT