Het beloofde landStefaan Huysentruyt

In Nederland zijn de regeringsonderhandelaars erin geslaagd na vier maanden formatieberaad een nieuw regeerakkoord af te sluiten. Het kabinet zal de komende vier jaar maar liefst 15 miljard euro bezuinigen. In eigen land is het woord besparen vooralsnog taboe. Meer zelfs, zowat alle partijen beloven een verdere verlaging van de lasten op arbeid en van de personenbelasting. Wie dat zal betalen, is in het ons door de politici beloofde land geen probleem. De VLD maakt reclame met terugverdieneffecten en paars-groen klopt zich stoer op de borst; want zijn onze begrotingen soms niet in evenwicht? Bezuinigen, zoals in Nederland, hoeft bij ons niet. Wij doen beter. De Nederlanders zullen zelfs na vier jaar bezuinigen nog steeds een tekort van een half procent op hun begroting hebben. Over het feit dat een begrotingsevenwicht voor ons land ruim onvoldoende is, zwijgen de partijen in de aanloop naar de verkiezingen in alle talen. Vergrijzing en torenhoge staatsschuld maken dat wie de ambitie heeft om van de NV Belgie een modelstaat te maken, begrotingen moet opstellen met substantiele overschotten. Maar dan blijft er, gezien de niet al te florissante economische vooruitzichten, geen ruimte over om de mooie lasten- en belastingplannen te realiseren. Tenzij de kostprijs ervan elders wordt gecompenseerd. En dan duikt onvermijdelijk toch het taboewoord besparingen op. Besparen betekent dat er keuzes moeten worden gemaakt. Maar dat is precies waar paars-groen steeds een broertje dood aan heeft gehad. De hele filosofie van de uittredende coalitie bestond erin dat iedereen mocht scoren. Toch is er een uitweg om ook in de volgende legislatuur aan keuzes te ontsnappen en verder aan iedereen wat wils te geven: een betere inning van de belastingen en de strijd tegen zwartwerk. Het is een dooddoener, die in zowat elke begroting opduikt om in extremis de rekeningen te doen kloppen. Dit neemt niet weg dat als er echt werk van gemaakt wordt, er enorme sommen mee kunnen worden verdiend; geld dat dan inderdaad kan worden gebruikt om verder snoepjes uit te delen aan alle regeringspartijen. Maar zo ver zijn we nog lang niet. In deze dagen voor de verkiezingen wordt de huid van de beer verkocht voor hij geschoten is. Zolang betere inning en terugdringen van het zwartwerk niet effectief zijn gerealiseerd, houden de politieke partijen zich beter aan realistische beloften. Enige bescheidenheid siert. We hoeven geen modelstaat, een gewone, degelijk werkende staat voldoet ruimschoots en zou al een hele vooruitgang betekenen. Dit is geen gebrek aan ambitie maar een vleugje realiteitszin. Dat is vandaag in de Wetstraat nog volledig zoek, maar geen paniek. Aan de formatietafel zal de sociaal-economische realiteit prominent aanwezig zijn, meer dan de onderhandelende partijen die ons nu nog nog de hemel op aarde beloven, lief is.