Advertentie
Advertentie

Het pad van Stevaert

In de politieke besluitvorming telt het parlement nauwelijks of niet mee. Het beleid wordt elders bepaald. De touwtjes van de macht zijn in handen van een kransje topministers en partijvoorzitters, die in nauwe verbinding staan met de leiders van invloedrijke belangengroepen. Zij nemen de beslissingen. De parlementsleden nemen er akte van en zetten ze gehoorzaam om in wetten en decreten. Op het politieke speelveld is het parlement de zwakste speler. En toch: na het lange zomerreces komt het politieke bedrijf maar echt opnieuw tot leven, wanneer de volksvertegenwoordiging weer vergadert. Want pas dan is er, om het met Wivina Demeester te zeggen, 'spraak en tegenspraak'. Carrousel Demeester zat maandag de openingsvergadering van het Vlaams Parlement voor, als lid met het grootste aantal dienstjaren. Ze was geflankeerd door twee fractiegenoten: Jan Verfaillie en Ilse van Eetvelde, die als benjamins van de assemblee voor de gelegenheid de plaats van de secretarissen mochten innemen. Het Voorlopig Bewind dat, in afwachting van de herbenoeming van het aftredende presidium, heel even het Vlaams Parlement bestuurde, was homogeen christen-democratisch van samenstelling. Het was voor het tweede opeenvolgende jaar dat Demeester de openingsvergadering leidde. En de laatste keer. Demeester, die in 1974 haar intrede deed in de Kamer, zet in juni een punt achter haar politieke loopbaan. Vorig jaar verraste ze met een scherpe toespraak, waarin ze het gebrek aan debat, aan 'spraak en tegenspraak', in het Vlaams Parlement betreurde. Het werd haar niet overal in dank afgenomen. Maandag was Demeester iets voorzichtiger, maar toch weer beklijvend. Ze riep de politici op verstaanbaar en correct te spreken, en hun standpunten te schragen op visie en bekommernis om de mensen. Na de openingstoespraak verwelkomde het Vlaams Parlement een nieuw lid. Josee Vercammen legde de eed af als sp.a-volksvertegenwoordiger - en deed dat zelfs twee keer. Haar fractieleider had haar blijkbaar niet verteld, dat men zoiets staande doet, met twee licht opgestoken vingers. Vercammen volgt Anne-Marie Baeke op, die op 14 juli kamerlid is geworden, ter vervanging van Peter Vanvelthoven, die staatssecretaris is geworden. De socialistische carrousel draait snel. Zo snel, dat alle zes de opvolgers die in 1999 op de Limburgse SP-lijst verkozen werden, 'opgebruikt' zijn. Als er voor 13 juni om een of andere reden een Limburgse sp.a'er uit het Vlaams Parlement verdwijnt, moeten er in principe in die provincie tussentijdse verkiezingen worden gehouden. Na de middag las minister-president Bart Somers de 'Verklaring betreffende de algemeen maatschappelijke situatie en de krachtlijnen van de begroting voor 2004' voor, in de politieke volksmond bekend als de Septemberverklaring. In de - veel te - lange uiteenzetting over de beleidsplannen voor de laatste negen maanden van de legislatuur was niets nieuws te vernemen. De blikvangers had Somers al de week voordien bekendgemaakt: zijn plan een Ondernemerschapsconferentie te houden, als pendant van de federale Werkgelegenheidsconferentie, en zijn voorstel te onderzoeken of de Olympische Spelen van 2016 in de stadstaat Vlaanderen kunnen worden gehouden. Vlam De Ondernemerschapsconferentie komt er over enkele weken. Dat de Olympische Spelen over dertien jaar in Vlaanderen plaatshebben, is daarentegen uitgesloten. In het beste geval zullen ze in Belgie plaatshebben. Het establishment zal onder geen beding 'Vlaamse' spelen aanvaarden. Maar als in 2016 in onze contreien de olympische vlam brandt, zal ze in elk geval op Vlaams initiatief aangestoken zijn. Dat kan men Somers niet meer afnemen. Woensdag werd er over de Septemberverklaring gedebatteerd. De fractieleiders van de meerderheid verdedigden vanzelfsprekend het regeringsbeleid, wezen op de accenten die hun ministers wisten te leggen en plaatsten her en der een kritische kanttekening. De oppositie rekende ongenadig af met het paars-groene beleid. De CD&V-fractieleider, Eric van Rompuy, schoot raak toen hij Somers aanmaande duidelijkheid te scheppen over de spelregels voor de verkiezingen van het Vlaams Parlement op 13 juni 2004. De minister-president bleef het antwoord schuldig. Minder dan negen maanden voor de verkiezingen weet geen mens hoe er gestemd gaat worden. De VLD en de sp.a willen tot elke prijs provinciale kieskringen en een kiesdrempel invoeren - zelfs al moet een prijs worden betaald aan de Franstalige christen-democraten voor hun steun bij de herziening van de grondwet. Partijvoorzitters hebben het niet altijd onder de markt. De een heeft last met een fractieleider, een andere met een staatssecretaris. VLD-voorzitter Karel de Gucht, die nog maar net de senaatsfractieleider Hugo Coveliers had gemuilkorfd, wist niet wat hij zag toen hij dinsdag 'Dag Allemaal' onder ogen kreeg. Rik Daems, de liberale fractieleider in de Kamer, lag, over twee bladzijden uitgesmeerd, als een Romeinse keizer op de trappen van zijn villa te verkondigen dat fiscale fraude minder erg is dan sociale fraude. De aanval van Daems op de buitenlandse spaarrekening van het christelijk vakverbond had De Gucht best kunnen smaken, maar dit was niet te pruimen. Doe dan al uw best om van de VLD een volkspartij te maken en het liberalisme een sociaal gezicht te geven. Van Rik Daems moeten de komende maanden geen ophefmakende verklaringen worden verwacht. Rozen Sp.a-voorzitter Steve Stevaert heeft moeten ervaren dat zijn pad niet enkel met rozen is bezaaid. Anissa Temsamani, die hij in juli had laten benoemen tot staatssecretaris voor Arbeidsorganisatie en Welzijn op het Werk in de regering-Verhofstadt II, nam donderdag ontslag nadat zij in het oog van een kleine mediastorm was terechtgekomen. Over haar opleiding had zij niet de juiste toedracht verteld en in het beroeps- en zakenleven was er indertijd een en ander misgelopen. Met haar ambt als staatssecretaris hadden beide kwesties weinig of geen uitstaans. Natuurlijk mag een regeringslid niet liegen, maar er lopen in de Wetstraat politici rond, en niet van de minste, die de waarheid krachtiger geweld hebben aangedaan - en aandoen - dan Temsamani. Tegen de al bij al banale aantijgingen zou een door de wol geverfd politicus stand hebben kunnen houden. Temsamani is bezweken onder haar gebrek aan politieke ervaring. Zo gaat dat als je vanuit het niets in het politieke brandpunt wordt geplaatst. Niet om haar deskundigheid in arbeidsorganisatie en welzijn op het werk is Temsamani staatssecretaris geworden, maar omdat het paste in de strategie van Stevaert om van de sp.a de grootste partij van Vlaanderen te maken. Zij moest de hengel zijn waarmee hij vist in de vijver van de allochtone stemmen. Zij moest meewerken aan de renovatie van het socialisme in het Mechelse. Net als de recente vervanging van Robert Delathouwer door Pascal Smet als sp.a-staatssecretaris in het Brussels Gewest, was de benoeming van Temsamani een voorbeeld van de wijze waarop partijvoorzitters publieke ambten invullen op de maat van hun partij. Op een dag moet zoiets verkeerd aflopen, zoals Stevaert ondervonden heeft.