Advertentie
Advertentie

Het vel van de beer Stefaan HUYSENTRUYT

Volgens het secretariaat van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB) mogen de lonen de komende twee jaar nominaal met 5,1 tot 6 procent stijgen. Als enkel met de criteria in de wet op het concurrentievermogen rekening wordt gehouden, stijgt dat tot 6,6 procent. Maar het secretariaat van de CRB past daar een correctie op toe voor, onder meer, overschrijdingen van de loonnorm in het verleden en de economische onzekerheden voor de toekomst. Mag niet, stelt ABVV-leidster Mia Devidts, die zweert bij de toepassing van de wet en niets dan de wet.Het ABVV heeft een punt. Je verandert de spelregels niet tijdens het spel. Alleen vergeet de socialistische bond dat in het verleden niemand het met die spelregels erg nauw heeft genomen: niet de vakbonden, niet de werkgevers en niet de regering. Het is overigens de eerste maal dat het ABVV de strikte toepassing van de wet eist. Vroeger waren dat steevast de werkgevers. De socialistische bond eiste in het verleden steeds dat er bij de beoordeling van de concurrentiepositie ook met andere dan met de wettelijke criteria rekening zou worden gehouden. Het CRB-secretariaat heeft de door de socialistische bond gevraagde oefening ook gemaakt. Maar het resultaat (5,1 procent) lag, in tegenstelling tot wat het ABVV gehoopt had, lager dan bij een strikte toepassing van de wet. Het verklaart waarom de bond nu plots bij die wet zweert.Maar ook de werkgevers hebben zich steeds soepel gedragen. Op interprofessioneel vlak werd wel de strikte toepassing van de wet geëist. Dat leverde in het verleden immers de kleinste loonmarge op. Maar op sectoraal en vooral op bedrijfsvlak werd, naargelang de noodwendigheden, met de loonnorm erg creatief omgesprongen, zowel in min als in meer.En ook de regering heeft het met de loonnorm nooit erg nauw genomen. Zo werd de wettelijke bepaling dat ze bij een ontsporing van de concurrentiekracht kan ingrijpen als de sociale partners zelf niet tot de actie overgaan, nooit toegepast. Een wet waarvan de toepassing niet wordt afgedwongen, verwordt tot een vodje papier en wordt het best gewijzigd, of, zoals de bonden eisen, gewoon afgeschaft. Volgens de bonden zijn de sociale partners volwassen genoeg om onder elkaar verantwoorde loonsverhogingen af te spreken. Het verleden geeft hen ongelijk. De loonnorm is er precies gekomen om de loonsverhogingen binnen de perken van de economische draagkracht te houden. Vrije loononderhandelingen kunnen pas als het uitgangspunt van het interprofessioneel overleg verandert. Nu wordt onderhandeld over de verdeling van de koek die in de komende twee jaar zal gebakken worden. Beter zou onderhandeld worden over de verdeling van wat we er de voorbije twee jaar van gebakken hebben. In normale economische tijden wordt de koek volledig opgepeuzeld door de automatische indexering en de loonschaalverhogingen. Enkel in de schaarse buitengewoon goede jaren blijft er van de koek nog iets over. Dat kan achteraf verdeeld worden. Nu wordt het vel van de beer verkocht voor hij geschoten is.