Hommage aan Django Reinhardt

Django Reinhardt was ongetwijfeld een van de grootste gitaristen die de Europese jazz heeft voorgebracht. Deze Manouche ofte Belgisch-Franse zigeuner stierf 50 jaar geleden, hoog tijd voor een hommage door een uitzonderlijk sextet. Django werd geboren op 23 januari 1910 in Liberchies, een dorpje in de buurt van Charleroi. Reeds als tiener liet hij zich opmerken als een virtuoos op banjo en viool. Een even dramatische als merkwaardige speling van het lot zou hem tot een supergitarist met wereldfaam doen uitgroeien. Tijdens een woonwagenbrand verbrandde hij zijn linkerhand waardoor hij zijn ringvinger en pink nagenoeg niet meer kon gebruiken. Viool spelen behoorde definitief tot het verleden. Django schakelde over op gitaar en stoelde zijn techniek op zijn jarenlange ervaring als banjospeler. Hij besefte maar al te goed dat het geen zin had op te boksen tegen de Amerikaanse meervoudige akkoorden en besloot zijn grote kracht te leggen in het spelen van eenvoudige melodielijnen. Hotclub de France De man kon geen letter schrijven, laat staan een noot lezen. De melodieen die hij bedacht, zong of speelde hij voor en hij creeerde een muziekvorm die ver voorbij de bekende zigeunertraditie ging. Het feit dat hij ook niet-zigeuners of 'gadjes' niet wantrouwde, heeft zijn muzikale grenzen aanzienlijk verruimd. Zijn recht uit het hart komende en met een enorme intensiteit gespeelde muziek zorgde voor een genre op zich, de 'gipsyjazz'. Reinhardt ontmoette ergens in 1934 de Franse violist Stephane Grappelli waarmee hij het 'Quintette du Hotclub de France' oprichtte, een ensemble met enkel snaarinstrumenten waaronder drie gitaren, een contrabas en een viool. Binnen de kortste keren was dit ensemble wereldberoemd. Er volgden gouden jaren, tot de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Grappelli besloot in Londen te blijven na een reeks concerten van de Hot Club, Reinhardt keerde terug naar Frankrijk en genoot van de wereldstatus die hij met zijn beroemde compositie 'Nuages' bereikt had. Tijdens de oorlog leidde hij een kwintet waarin hij samenwerkte met de klarinettist Hubert Rostaing. Na de bevrijding deed hij heel wat extra ervaring op door met Amerikaanse jazzmusici samen te spelen in Parijs. Een keerpunt in zijn carriere was het moment waarop hij met Duke Ellington een duoconcert gaf in de Carnegie Hall en er voor het eerst op een podium elektrische gitaar speelde. Vanaf dat moment werd de akoestische Maccaferri-gitaar ingeruild voor een elektrische Gibson of Gretsch. De Belgische vibrafonist Sadi Lallemand - die in 1950 naar Parijs verhuisd was - vond in Django een zielsverwant. Beide muzikanten waren vaste gasten in de Blue Note Club en Sadi was erbij toen zijn vriend op 8 april 1953 zijn laatste plaat opnam. Drie weken later, op 15 mei, overleed Django Reinhardt aan een beroerte. Hommage Voor heel wat gitaristen blijft Django Reinhardt een lichtend voorbeeld. Geen wonder dus dat de gitaristen Koen en Waso de Cauter met twee vaandeldragers van de gipsymuziek Fapy Lafertin en Patrick Saussois een hommage willen brengen. Samen met de accordeonist Daniel Colin en de contrabassist Dajo de Cauter wil het sextet een eigen interpretatie geven van de muziek van Reinhardt. Koen de Cauter (gitaar, klarinet, rietinstrumenten) kreeg al vroeg een band met de 'Tziganes du Nord', zigeuners die zich thuis voelen in Zuid-Belgie en Noord-Frankrijk. Net als Reinhardt is Koen de Cauter een stielman pur sang die zijn muziekinstrument beschouwt als de voortzetting van de ziel. Met zijn oudste zoon Waso richtte hij het Koen De Cauter Duo op waarmee hij verschillende genres zoals musette, jazz, bolero, tango of klassiek aftast. De contrabassist Dajo is eveneens een muzikant die zich verschillende stijlen eigen heeft gemaakt. De in 1950 in Kortrijk in de gemeenschap van de Manouches geboren Fapy Lafertin (gitaar, viool, mandoline) speelt al sinds zijn vijfde de traditionele muziek van zijn volk en is momenteel een van de belangrijkste uitdragers van de Django-stijl. Niet dat deze blinde gitarist slaafs het repertoire van zijn grootmeester volgt, zijn interpretatie is zeer persoonlijk. De Franse gitarist Patrick Saussois (1954) is net als Django een autodidact en hij richtte in 1996 Alma Sinti op, een van de meest populaire Franse jazzgroepen die de traditie van de jazz Manouche in leven houden. De Franse accordeonist Daniel Colin (1941) wordt omschreven als 'de meneer met de stalen vingers'. Colin liet zich inspireren door Charlie Parker en Bill Evans en is een virtuoze improvisator die perfect in de samenstelling van het sextet past. Dirk FRYNS Hommage aan Django Reinhardt - premiere zaterdag 20 september - De Werf, Werfstraat 108, Brugge - 20u30 - 050/33.05.29 - www.dewerf.be / verdere concerten op za 22 november in de Roma te Borgerhout, 9 januari 2004 in CC de Brouckere te Torhout en 15 januari in De Spiegel, Sint-Niklaas.