Advertentie
Advertentie

Ik heb iets bijna schoons aanschouwd

Ik heb iets bijna schoons aanschouwd:In het verkeerdoorgonsde parkTenzij van zijn asfalten wegen,Als in een straat een ingebouwde kerk,Vond ik een rozentuin gelegen:Daar in doorzonde bloemenwolkZweeg van het onbeschaafbaar volkHet ijl gezwets, het loos gegilEen spanne stil...Hier heerschen roos en rozeknop!Dat schreef de Nederlandse dichter P.C. Boutens rond 1930 na een bezoek aan de rozentuin in de Berlijnse Tiergarten. De rozen die hier voor een doorzonde bloemenwolk zorgden, waren waarschijnlijk oude en botanische rozen. Dit zijn de rozen die de Belgische rozenkweker Louis Lens ondanks alle modes en haast tegen beter weten in, is blijven koesteren, toen bijna alle rozenkwekers bezweken waren voor het commerciële succes van de grootbloemige theehybriden. Lens was ook wel met die theehybriden bezig - hij creëerde bijvoorbeeld Pascali, wellicht de meest bekroonde roos ter wereld - maar zijn hart lag toch meer bij die oude en botanische rozen. En bij de Moschatahybriden die in de jaren 20 en 30 van de 20ste eeuw in Engeland ontstonden, maar die dankzij zijn veredelingswerk vanaf de jaren 80 aan een tweede jeugd begonnen. Ik heb rozen lange tijd saai en rozentuinen lange tijd steriel gevonden. Ik kende dan ook alleen maar tuinen en stadsparkjes waar rozen werden gebruikt als een soort alternatief voor de veelkleurige plantsoenen met geraniums, salvias, ageratums en andere perkplantjes. Eenkleurige rozenperken met veel te kort gesnoeide theehybriden als stijve militairen in het gelid. Negen maanden per jaar staan ze lelijk te wezen en in de paar weken dat ze bloeien doet het bijna pijn aan de ogen. Ook de neus wordt in deze rozentuinen meestal niet verwend.Neen, indien daarmee het verhaal van de roos zou zijn verteld, dan zou P.C. Boutens wellicht niet zo lyrisch zijn geworden bij het aanschouwen ervan. En dan verdween de roos misschien wel uit onze hedendaagse tuinen. Dat dat niet is gebeurd en dat de roos vandaag zelfs populairder is dan ooit tevoren, is te danken aan mensen zoals Louis Lens bij ons of een Graham Stuart Thomas in Engeland. Het is dankzij hun koppigheid en hun geduld, hun liefde voor schoonheid, hun vooruitziendheid ook en omdat zij droomden van iets anders, van iets dat langer duurt en daarom ook ouder is dan van vorige week, dat wij vandaag in de tuin opnieuw genieten van de echte charmes van de ouderwetse rozen. Waar Graham Stuart Thomas in Engeland zorgde voor een revival van de oude rozen en daarmee onrechtstreeks ook de weg bereidde voor de Engelse rozen van David Austin, ging Louis Lens nog een stapje verder. Hij bleef niet alleen die oude rozen en de botanische rozen kweken, hij herontdekte ook de unieke moschatahybriden en ontwikkelde door geduldig veredelingswerk tientalle variëteiten.Of het nu gaat om een romantische bloementuin, een minimalistische of een postmodernistische architectuurtuin, een ecologische siertuin, een minuscule stadstuin of een landschappelijk park, voor elk van die tuinen bestaan er aangepaste rozen. Botanische rozen zijn door hun ongedwongen karakter en de meestal weelderige groei, in combinatie met hun spectaculaire bloei en de vele bottels in het najaar, ideaal voor zowel de ecologische siertuin als de romantische bloementuin. Ze kunnen in groep, in combinatie met andere struiken of met vaste planten en/of een- en tweejarigen worden geplant, sommige worden ook als losse of formele haag gebruikt. Doordat ze nauwelijks verzorging nodig hebben en ze geen ingewikkelde snoeitoestanden vereisen, zijn ze ook zeer onderhoudsvriendelijk, een must in veel hedendaagse tuinen. De oude rozen met hun doorgaans schitterende bloemvormen en hun ongeëvenaarde geur, bieden nog meer mogelijkheden en behoeven nauwelijks méér onderhoud. Het zijn van nature informeel groeiende, romantische planten en je moet ze ook zo in de tuin gebruiken. Ze kunnen worden aangewend als bloeiende struiken in aparte perken, al dan niet omzoomd door buxus of een andere randbeplanting, in de bloementuin in combinatie met andere bloeiende planten, als haag, als lage klimplant, enz. Zet planten van één variëteit dicht bij elkaar zodat ze in elkaar groeien en één grote struik vormen. Wanneer u verschillende variëteiten wil combineren, zorg dan dat er wat ruimte blijft tussen de variëteiten voor begeleidende planten die voor een soepele overgang tussen de kleuren en de bloemvormen zorgen. Wanneer je verschillende variëteiten combineert, is het meestal beter niet altijd in de dezelfde kleurentint te blijven (roze met een ander roze vloekt soms), maar durf te experimenteren met bijvoorbeeld de fellere roodtinten. Dat geldt ook voor de begeleidende beplanting van een-, twee- en meerjarige planten. Als al een algemene regel bestaat, zou ik zeggen dat in formelere rozenperken waar slechts één variëteit of één kleur groeit, best geen onderbeplanting wordt toegepast. In grotere perken waar verschillende variëteiten en kleuren samengroeien, combineer je de rozen best met andere planten.En dan zijn er de Moschatahybriden die door hun relatief kleine bloempjes eerder aanleunen bij de botanische rozen, maar het voordeel hebben dat ze van in de lente tot in de herfst ononderbroken bloeien. Wanneer je de eenmalige bloei van die botanische rozen of van de oude rozen een probleem vindt, plant dan Moschatahybriden. Vind je die eenmalige bloei geen probleem, plant dan toch een paar Moschatas omdat ze zo mooi zijn en zon mooie groeiwijze hebben met hun overhangende takken die doorbuigen onder het gewicht van de zware bloemtrossen. Door hun speciale bloeivorm, hun eenvoudige enkele of halfgevulde bloemen en de mooie struikvorm zijn de Moschatahybriden beter dan de oude rozelaars geschikt voor de iets strengere of strakkere, minder romantische tuinen en voor meer natuurlijk aangelegde tuinen.Net als de oude en de botanische rozen kunnen ze zowel alleen als in combinatie met andere struiken en planten worden gebruikt. Sommige variëteiten kunnen als haag worden geplant, andere, zoals Guirlande dAmour, White Chrystal en White Magic en de oudere variëteiten van de Engelse dominee Pemberton, kunnen worden gebruikt als klimroos. Door hun overbuigende groeiwijze zijn ze ook zeer geschikt voor potten en bloembakken.Misschien had de dichteres Jacqueline E. van der Waals wel deze Moschatahybriden voor het oog toen ze schreef:s Avonds in mijn rozenhofBlijft het avondlicht gevangenIn de duizend roosjes hangen,Rodend roos en rozelof. PGE