Improvisatie uit Japan

Zaterdag 3 november vindt met sessies van Chie Mukai en Masayoshi Urabe in kunstencentrum België de tweede editie in de concertreeks Japan Improv. plaats. In het land van de rijzende zon lijkt improvisatie tot een nationale sport uitgegroeid. Grote artiesten als Otomo Yoshihide, Merzbow en Yasuhiro Otani maakten begin de jaren tachtig via de bar Aoyama (met haar laag plafond, krappe stoelen en bewust ongestileerd interieur snel een trekpleister) aan de rest van de wereld kenbaar dat er wat broeide in Tokyo. Hun manifeste acties groeiden ondertussen uit tot een boeiende scène die op interesse van overal mag rekenen.Ook in ons land toont men zich niet onberoerd voor de creatieve explosie van de Japanse improvisatiescène. Na diverse initiatieven als Japanorama, begin dit jaar in de Gentse Vooruit, zet het Hasseltse kunstencentrum België de concertreeks Japan Improv. op poten. De uitgenodigde artiesten hoeven niet per se gelieerd te zijn aan Tokyo, maar Japans, improviserend en behoorlijk uniek zijn ze wel. Chie Mukaï beoefent haar kokyu, een traditioneel Japans instrument met twee tot drie snaren, in verschillende muzikale contexten. Met de band Che-Shizu maakt de Japanse sinds begin jaren tachtig akoestische, woordenloze pop. Daarnaast zoekt Mukaï resoluut naar een eigen muziektaal, via samenwerkingen met onder meer Fred Frith, maar vooral solo. Naast haar kokyu gebruikt de Japanse haar stem en een keyboard. Bovendien zet ze geregeld (traditionele) percussie in. Dat resulteert in minimale, haast klagerige improvisatie die in haar triestheid louterend werkt. De tweede gast zaterdag in België is de altsaxofonist Masayoshi Urabe. Sinds 1985 opereert hij voornamelijk solo. Psychedelica is voor Urabe ook een kernwoord: in zijn (vaak lange) improvisatiesessies werkt de saxofonist eerder plastisch dan muzikaal. Dat resulteert in een zoektocht naar evenwicht, alsof Urabe in stilte, geluid en ruimte op wil gaan. De jonge Urabe is, door zijn onorthodoxe ademhalingstechniek en zijn uiterst fysieke performances een traktatie om naar te kijken. In Hasselt stelt het nieuwe Belgische label Tiliqua zich voor, met Gencho (Urklang) van Urabe. De avond wordt in banen geleid door radio Klara en Visual Kitchen die respectievelijk hun deejays en veejays uitsturen om de avond aaneen te rijgen en extra cachet te geven.Japan Improv. #2, zaterdag 3 november (20.00uur) in kunstencentrum België, Burgemeester Bollenstraat 54-56 te Hasselt. Inlichtingen: 011/ 22.41.61.Pietje eert de dodenHet Genkse kunstencentrum Tor presenteert zondag 4 november op locatie Pietje de dood/Ogenblikken. Het project lijmt Mahlers Kindertotenlieder aan het medium video en wil op een sereen-artistieke wijze de doden herdenken. Pietje is de verzamelnaam van een reeks ongebruikelijke locatieprojecten die kunstencentrum Tor begin dit jaar op poten zette. Daarbij valt een correlatie met de kalender op: zo vond Pietje naar aanleiding van Sint-Valentijn 14 februari in een Hasseltse parenclub plaats; een tweede evenement werd 1 april in een serre naast een visvijver gehouden. Na het succes van voorgaande edities, plant Tor een nieuwe reeks. Daarvoor vonden ze partners: het Tongerse centrum De Velinx, Muze in Heusden-Zolder en het Maastrichtse Huis van Bourgondië zoeken sindsdien mee naar locaties. De derde aflevering van Pietje richt zich op de dodenherdenking en belooft serener te worden dan voorgaande edities. Opnieuw dezelfde banden: Pietje de Dood/Ogenblikken vindt zondag 4 november in de kerk van Widooie plaats en Gustav Mahlers Kindertotenlieder geldt als basis. Kobe Baeyens zingt en wordt door Florejan Verschueren op piano begeleid, Lysandre Begijn voorziet de muziek van een videoprojectie. De drie zijn verbonden aan het Gentse collectief Via Lucis, een groep die sinds 1995 naar een nieuwe vormentaal voor het recital zoekt. Begijn confronteert Mahlers compositie een werk dat hij schreef bij een reeks gedichten van Friedrich Rückert over de plotse dood van zijn twee jongste kinderen met fragmenten uit het televisiemagazine TerZake. De aangewende reportage draait rond joodse en Palestijnse kinderen en hoe die de haat jegens andere bevolkingsgroepen van hun ouders overnemen. Als geheel moet Pietje de Dood/Ogenblikken een reflectieve performance worden die universele waarden in de context van de actualiteit plaatst.Pietje de Dood/Ogenblikken, zondag 4 november in de kerk van Widooie (doorlopend van 14.00 tot 18.00 uur). Inlichtingen en reservatie: 012/39.38.00 (De Velinx). De performance vindt 23 maart 2002 opnieuw plaats in Maastricht. Inlichtingen: (0031) 43/321.99.60 (Het Huis van Bourgondië).Samenstelling: Ive STEVENHEYDENS