Advertentie
Advertentie

In stukken gehakt

Op woensdag 7 juni sprak de Amerikaanse federale rechter Thomas Jackson zich uit over het lot van softwaregigant Microsoft. Het bedrijf moest zichzelf in twee stukken splitsen. Overdreven en onrechtvaardig, luidde de reactie van Microsoft. De procedure kan nog lang aanslepen. Indien Microsoft in beroep nogmaals aan het kortste eind trekt, is er altijd nog het hooggerechtshof.Op 5 november 1999 had Jackson Microsoft in een voorlopige uitspraak al schuldig geacht aan misbruik van zijn monopoliepositie. In harde bewoordingen werd het concern van Bill Gates gebrandmerkt als een dekselse monopolist zoals we er geen meer hadden gezien sinds John D. Rockefeller. De rechter trok die vergelijking overigens door in zijn opmerkingen in het kader van de slotpleidooien van de antitrustzaak in februari: Meneer Rockefeller had de absolute controle over de olie, en ik zie geen verschil met de positie van Microsoft vandaag. Een uitspraak die als muziek in de oren klonk van het Amerikaanse ministerie van Justitie en de autoriteiten van 19 staten, de tegenpartijen van Microsoft in de belangrijkste antitrustzaak uit de 20ste eeuw.Al sinds april werd duidelijk dat de overheid na het schuldig bevinden van Microsoft aan monopoliemisbruik, een voorstander was van een opsplitsing van het bedrijf. Terwijl Microsoft zijn slotpleidooien begon voor te bereiden, was het ministerie van Justitie al druk in de weer met lobbywerk om de publieke opinie warm te maken voor het in stukken hakken van de softwarereus. GatesOndertussen werd het Bill Gates allemaal te veel. Medio januari kondigde hij aan terug te treden als CEO van het bedrijf dat hij 25 jaar geleden samen met Paul Allen had opgericht. Gates bleef wel aan als voorzitter van de raad van bestuur en bedeelde zichzelf bovendien met de titel van chief software architect. In die functie kon hij terugkeren naar zijn eerste liefde: rotzooien met software en goede programmas schrijven. De nieuwe CEO werd Steve Ballmer, sedert jaren de nummer twee bij Microsoft.De langverwachte uitspraak kwam er om 3 april omstreeks 23 uur Belgische tijd. Rechter Jackson bevestigde daarin zijn voorlopige uitspraak van november: Microsoft misbruikte zijn dominante positie in pc-besturingssystemen om de markt van de internetbrowsers te monopoliseren en overtrad daarmee de beruchte Sherman-antitrustwet. Het Microsoft-aandeel kelderde in reactie op de uitspraak met bijna 15 procent, het bedrijf kondigde onmiddellijk aan in beroep te gaan.Nu Microsoft schuldig was, verschoof de aandacht naar de bepaling van de strafmaat. IN stukken hakken, riepen de regering en de 19 staten in koor. Niks van, dat zou schadelijk zijn voor de Amerikaanse economie, luidde het antwoord van Microsoft. Op 7 juni maakte Jackson zijn strafmaat bekend: Microsoft moest zichzelf opdelen in twee vennootschappen: een voor de besturingssystemen, een voor de softwareprogrammas.Onmiddellijk ontstond een nieuw juridisch steekspel. De rechter gaf aan dat de splitsing er niet onmiddellijk moest komen, maar legde Microsoft wel een reeks restricties op die het bedrijf beletten nog langer als een geheel te opereren. Microsoft tekende beroep aan, en het was rechter Jackson zelf die zijn eigen restricties twee weken later eigenhandig opschortte.AchterhaaldDe strijd was echter ver van gestreden. Microsoft beloofde een bikkelharde procedure voor het beroepshof, terwijl de regering de zaak meteen wilde doorsturen naar het hooggerechtshof in Washington. De overheid beriep zich op de Antitrust Expediting Act van 1974, die voorziet in de onmiddellijke behandeling van een beroep door het Hooggerechtshof wanneer het algemeen belang een snelle afwikkeling rechtvaardigt.Pijnlijk voor Microsoft was dat rechter Jackson het standpunt van de regering steunde. Dat was geen verrassing, want het beroepshof had eerder al een uitspraak van hem in de antitrustzaak omgebogen in het voordeel van Microsoft. Een herhaling van een dergelijke vernedering wilde Jackson absoluut vermijden.Op 26 september boekte Microsoft een belangrijke psychologische overwinning. Het Hooggerechtshof besliste de antitrustzaak eerst naar een lagere rechtbank te sturen. Microsoft heeft nu dus nog twee kansen op een ombuiging van de veroordeling door rechter Jackson. Dat wil meteen zeggen dat de zaak nog maanden en misschien zelfs jaren kan aanslepen.De vraag die gesteld kan worden is, of heel de inzet van de rechtszaak na afloop van de slopende procedure nog wel relevant is. De markt waarin Microsoft actief is, evolueert zodanig snel dat een definitieve uitspraak hopeloos achterhaald dreigt te zijn. Luc VAN AELST