JP Morgan en verzekeraars tegenover elkaar

De Amerikaanse bank JP Morgan Chase en verschillende verzekeraars troffen elkaar gisteren voor de rechtbank naar aanleiding van het faillissement van de Amerikaanse energiereus Enron. JP Morgan kocht voor 965 miljoen dollar aan zogenaamde borgobligaties bij verzekeraars ter dekking van gas- en ruwe olie-forwardcontracten met Enron als tegenpartij. De borgobligaties dienen als onderpand voor het geval Enron zijn verplichtingen aangaande deze forwardcontracten niet nakomt. Borgobligaties stammen uit de bouwsector. Ze worden uitgegeven in het voordeel van de eigenaar, als waarborg dat het bouwproject zal worden uitgevoerd. Als de aannemer het project niet afwerkt, kan de borgobligatie aangesproken worden. In de obligatie zelf worden de specifieke voorwaarden bepaald waaronder uitbetaling kan gebeuren.Toen Enron een gerechtelijk akkoord aanvroeg, vroeg JP Morgan aan de verzekeraars de borgobligaties uit te betalen, maar de verzekeraars weigerden. JP Morgan, zo argumenteerden ze, gaf eigenlijk leningen uit, maar maskeerde die als forwardcontracten op gas en ruwe olie. Dit is niet wat wij in de borgobligaties garandeerden. JP Morgan eist nu voor de rechtbank de uitbetaling van de borgobligaties. De verzekeraars vragen toelating om de boeken van Enron te onderzoeken om meer informatie te verzamelen. Ze hopen te kunnen aantonen dat dit eigenlijk verkapte leningen waren, en dus niet beantwoordt aan de specifieke voorwaarden van de door hen verkochte borgobligaties.Het geschil doet twijfels rijzen over de complexe technieken die banken gebruiken om hun kredietrisicos te spreiden. Het wordt in twijfel getrokken of de moeilijke methodes die ontwikkeld zijn om de risicos over het financiële systeem te verdelen, wel betrouwbaar zijn.Zowel toezichthouders als analisten zien de borgobligaties die JP Morgan kocht als een soort afgeleide producten. Het zijn contracten die een lener toelaten bescherming te kopen tegen het desgevallend niet nakomen van de verplichtingen door de tegenpartij. Maar toch kocht JP Morgan borgobligaties in plaats van een afgeleid product. Borgobligaties zijn immers goedkoper dan afgeleide producten, maar ze zijn minder waterdicht omdat ze aan specifieke voorwaarden moeten voldoen en daardoor gemakkelijker ongeldig kunnen worden verklaard. De kredietratingbureaus zijn zich bewust van het toenemende gebruik van borgobligaties als een manier om kredietrisico's in te dekken. Maar het blijkt voor hen heel moeilijk precies vast te stellen hoe wijdverbreid dit gebruik geworden is. Volgens Standard & Poors beschikken de verzekeringsbedrijven over geen duidelijke informatie hieromtrent. Het is moeilijk te onderscheiden of een bepaalde borgobligatie meer als afgeleid product, dan wel voor een ander doel gebruikt wordt.Het feit dat de verzekeraars niet overgingen tot het uitbetalen van de borgobligaties was overigens de hoofdreden waarom JP Morgan zijn schatting van de bij de bank uitstaande schulden van Enron moest verhogen van de eerder meegedeelde 1,9 miljard dollar naar 2,6 miljard dollar. Marc Shapiro, ondervoorzitter van JP Morgan, acht het erg onwaarschijnlijk dat JP Morgan in de toekomst nog borgobligaties als onderpand zal aanvaarden. GD