JSF-beslissing: uitstel beter voor Europa

Een straaljager als de F-16 heeft drie functies: het verdedigen van het luchtruim, het werpen van wapenladingen in vijandig gebied en verkenningstaken.Voor alle drie de taken wordt een platform, zoals een vliegtuig wordt genoemd, in de vorm van een F-16, of in de toekomst de Joint Strike Fighter dan wel de Eurofighter, overbodig. Het is dan ook het best als de Nederlandse regering besluit deelname aan de JSF uit te stellen. De eventuele meerkosten van het van-de-plank kopen wegen op tegen de verminderde aantallen die in de loop van de komende decennia nodig zijn. Twee van de drie taken worden in West-Europa een wassen neus: verdediging van het eigen luchtruim en het bombarderen van vijandige doelen. Met de uitbreiding van de grenzen van zowel de Europese Unie als de NAVO is een massale aanval op Europees grondgebied niet te verwachten. Daarmee is de luchtverdedigingsfunctie bijna overbodig. Doordat de grenzen opschuiven, is ook de waarschuwingstijd veel langer geworden en is luchtverdediging ook heel goed mogelijk door geavanceerde raketsystemen. Deze zijn bovendien veel goedkoper in exploitatie. Een eventuele aanval met kernraketten of raketten met chemische of biologische wapens door zogenaamde schurkenstaten valt sowieso niet met vliegtuigen te verdedigen.Zolang er geen consistente, buitenlandse EU-politiek bestaat, is een zelfstandige, offensieve oorlog zoals de VS die voerden in Irak of Afghanistan, niet te verwachten. Daarmee kan ook de bommenwerperfunctie worden afgevoerd als kerntaak.In de laatste conflicten werden Europese gevechtsvliegtuigen, met uitzondering van de Britse, enkel ingezet voor fotoverkenningsmissies. Juist dat is een van de taken die tegenwoordig al succesvol op grote schaal door onbemande robotvliegtuigjes worden uitgevoerd. Geavanceerdere versies kunnen zelfs worden uitgerust met raketsystemen ter zelfverdediging dan wel voor offensieve aanvallen.Als Europese landen ambities hebben om tijdens internationale conflicten minder aan de leiband van de VS te lopen en een eigen defensiemacht willen oprichten die kan functioneren zonder noemenswaardige ondersteuning van de VS, wordt het tijd dat ook de Europese defensie-industrie verder wordt opgetuigd. Europese defensieprojecten hebben een uiterst slechte reputatie wat betreft kostenbeheersing. Er zijn daarnaast notoire spelbrekers die zich op het laatste moment uit projecten terugtrekken, en daarmee de overgebleven landen opzadelen met veel hoger dan geraamde kosten.Een bijkomende bedreiging voor de Europese defensie-industrie is de geringe politieke bereidheid om te zorgen dat er één geïntegreerd communicatienetwerk ontstaat die alle verschillende wapen- en verkenningssystemen verbindt. Zolang Europeanen afhankelijk blijven van VS-commandostructuren, bepalen de VS ook alle standaarden en wordt Europa meer en meer gedwongen Amerikaanse defensie-elektronica af te nemen.Uitstel van de keuze voor de JSF door Nederland mag dan nadelig zijn voor Nederlandse toeleveranciers. Het zou, wanneer men zich werkelijk zou bezinnen op de rol van de Europese defensie, op termijn wel eens beter kunnen zijn voor de Europese defensie-industrie in het algemeen. PB