Kasteeltuinen in Henegouwen

Vandaag en morgen kan u in het Waalse Henegouwen en in het Franse Picardië kasteeltuinen en -parken bezoeken in het kader van een Europese Route des Jardins de Hainaut et Valois. Het thema van het Open Parkenweekend is Parcs, jardins et potagers fleuris.Twee jaar geleden startten enkele kasteeleigenaars uit Henegouwen de vereniging Parcs et Jardins de Hainaut om hun domeinen meer bekendheid te geven. Intussen zijn ze met twaalf en kreeg het initiatief navolging in Frankrijk. Dit weekend en tijdens het weekend van 14 en 15 oktober kan u de twaalf Henegouwse tuinen en een twaalftal Franse tuinen in Picardië en Nord - Pas-de-Calais bezoeken. In enkele daarvan worden voor die gelegenheid ook speciale manifestaties georganiseerd.Het classicistische park van het kasteel van Beloeil dient nauwelijks te worden voorgesteld. Het is een van de bekendste parken van ons land en de kilometers lange lanen met haagbeuken in de formele tuinen en de leilindes rond de vijvers zijn terecht wereldwijd vermaard.Minder bekend maar evenzeer de moeite waard is het park van het kasteel van Attre dat dateert uit de 18de eeuw. Het is wellicht het oudste en een van de best bewaarde voorbeelden van de Engelse landschapsstijl op het Europese vasteland. Verspreid over het park liggen Follies, bizarre bouwwerken met vooral een symbolische functie. Het bekendst is de Rots van Attre, een follie van 24 meter hoog en ruim een hectare groot dat ooit dienst deed als thee- en jachtpaviljoen voor aartshertogin Maria-Christina, zuster van de Oostenrijkse keizer-koster Jozef II.In dezelfde buurt ligt ook het park van het kasteel en van de abdij van Cambron-Casteau, waar sinds enkele jaren het vogelpark Paradisio is geïnstalleerd. Dit zal tuinliefhebbers wellicht minder verleiden, ondanks de eeuwenoude bomen en de duizenden bloemen die zich genesteld hebben op de ruïnes van de oude cisterciënzerabdij.La Naïade is een klein pittoresk stadspark in Peruwelz dat dateert uit het begin van de eeuw. In de loop der jaren werd het park opgesplitst en raakte het verwaarloosd. Goed tien jaar geleden kwam het in handen van de familie Pinon die het sindsdien opnieuw tot een geheel samenbracht en het beetje bij beetje in ere herstelde. Het is een aangenaam wandelpark met een mooie collectie leifruitbomen in het moestuingedeelte.Het domein van Mariemont in Moranwelz dateert uit de 16de eeuw en werd destijds ontworpen door landvoogdes Maria van Hongarije. Later werd het de zomerresidentie van aartshertog Albrecht en zijn gemalin Isabella die er een Spaanse tuin, een kopie van de tuin van Aranjuez, liet aanleggen. Van die tuinen is niets bewaard gebleven, tenzij dan de afbeeldingen ervan op schilderijen van Rubens. In de tweede helft van de 18de eeuw kreeg het park een grondige verjongingsbeurt onder landvoogd Karel van Lotharingen die van Mariemont zijn Petit Versailles wilde maken. Hij plantte honderden bomen waarvan sommige nog steeds kunnen worden bewonderd. In de 19de eeuw liet de industriële dynastie Warocqué het park heraanleggen in Engelse landschapsstijl. Vandaag zijn in Mariemont, dat sinds 1917 eigendom is van de Belgische Staat, alleen nog flarden aanwezig van die opeenvolgende perioden. Her en der verspreid in het park liggen de ruïnes van het kasteel van Karel van Lotharingen en van de orangerie en de wintertuin. Maar gelukkig bleven heel veel bomen bewaard, waardoor Mariemont nu de belangrijkste dendrologische collectie van Henegouwen en een van de belangrijkste van België bezit. U vindt er uitzonderlijke beuken, eiken, linden en esdoorns, prachtige exemplaren van Carya illinoensis, Phellodendron amurense, Parrotia persica, enzovoort. Het kasteel van Warocqué dat in 1960 afbrandde, is vervangen door een modern museum waarin onder meer de collecties Chinese en antieke kunst van Warocqué worden getoond. Dit weekend wordt een speciale wandeling georganiseerd rond het thema Kunst en literatuur.Het kasteel van Seneffe werd in de 18de eeuw gebouwd in opdracht van de rijke handelaar Julien Depestre die een buitenverblijf wilde waarvan de pracht en de praal overeenstemde met zijn nieuw verworven status van graaf. Uit die tijd dateren de Franse formele tuinen, de Jardin des trois terrasses. In 1780 werd het park heraangelegd volgens de toen modieuze Engelse landschapsstijl. In het begin van de 20ste eeuw pakte de Franse tuinarchitect Jules Vacherot de formele tuin der drie terrassen grondig aan. Toen Seneffe in de jaren 70 eigendom werd van de Franse Gemeenschap werd tuinarchitect René Pechère belast met de restauratie van de tuin der drie terrassen. Pechère haalde zijn inspiratie uit de oude plannen, maar gaf er toch een eigen interpretatie aan. De meningen over deze tuinen zijn zeer verdeeld, maar oordeelt u zelf. Ook de prachtige orangerie - de grootste van België - en het neoclassicistische theatertje werden in ere hersteld. Recent werd de Vlaamse tuinarchitect Benoît Fondu belast met de verdere restauratie van het park.Dit weekend is er in de terrassentuin een speciale kunstmanifestatie Dix artistes pour dix cubes de verdure. Tijdens het weekend van 14 en 15 oktober worden in de orangerie beelden van Giacometti getoond.Eveneens in Seneffe kan u ook een bezoek brengen aan het kasteel van Scrawelle. In de 19de eeuw werd hier een prachtig park aangelegd, doorkruist met olmenalleeën. Die bomen werden spijtig genoeg geveld door de olmenziekte en vervangen door moeraseiken, platanen en populieren. De huidige eigenaar is een bomenfreak. Sinds de jaren zeventig plantte hij meer dan 600 soorten en variëteiten aan, hoofdzakelijk magnolias en sparren, beuken, lindes en notelaars. Misschien bloeien er nu nog zeldzame Chionanthus-soorten, rododendrons en Chinese populieren.Het park bij het kasteel van Enghien, dat ooit toebehoorde aan de familie Arenberg, moet in de 17de en 18de eeuw een van de belangrijkste tuinen van Europa zijn geweest, een voorloper van Versailles. In het begin van de 20ste eeuw werd het eigendom van baron Empain die het in de jaren 80 verkocht aan de stad Enghien. Hoewel de stad bewonderenswaardige inspanningen doet om het sterk verwaarloosde park in zijn oude glorie te herstellen, ontbreekt het soms aan inspiratie. Zo is de dahliatuin die er werd aangelegd een regelrechte aanfluiting. Toch loont een bezoek aan het park nog steeds de moeite, alleen al vanwege de heraangelegde 17de-eeuwse bloementuin en vooral omwille van de unieke collectie eiken, reuzensequioas, oosterse platanen en tal van andere uitzonderlijke bomen zoals een prachtige treurginkgo en een al even prachtige goudes. U kan er ook een multimediale reis maken door 300 jaar tuingeschiedenis. De siermoestuin van het kasteel van Ecaussines dateert uit de 17de eeuw, maar werd na jaren verwaarlozing in de eerste helft van deze eeuw opnieuw aangelegd. Enkele jaren geleden restaureerde René Pechère de tuin in de geest van de 17de eeuw. Ook deze restauratie vind ik niet helemaal geslaagd. Het is een prachtige site en een prachtige tuin, maar ik heb altijd het gevoel dat er iets ontbreekt. Maar ik hou u zeker niet tegen om hem te gaan bezoeken.Het Engelse landschapspark en de oude moestuin van het neogotische kasteel van Louvignies ontwierp de bekende tuinarchitect Louis Fuchs in de 19de eeuw. Hoewel er heel wat werd gemoderniseerd ademt de tuin nog de typische 19de-eeuwse sfeer. Uit die tijd dateren nog enkele merkwaardige bomen, zoals een enorme tulpenboom en prachtige rode beuken. De ommuurde moestuin kreeg in de loop der jaren spijtig genoeg een andere functie: de orangerie werd woonhuis, de serre werd omgebouwd tot zwembad en de koude kas werd een vijvertje. Maar u zal er toch nog iets van de sfeer van die moestuinen kunnen opsnuiven. Dit weekend zijn er rondleidingen rond het thema Creatie van een Engelse tuin. Van 4 juli tot 12 september kan u er elke zondagnamiddag van 14 tot 18 uur een bezoek brengen aan de tentoonstelling Vrouwen en bloemen van Belle Epoque tot dolle jaren, geplukt uit 100 jaar dagelijks leven zoals bewaard in de dagboeken van drie van de kasteeldames van Louvignies. Daarin wordt speciaal aandacht besteed aan de Belgische sopraan Clara Clarbert die in de eerste helft van deze eeuw furore maakte in de Muntschouwburg als La Dame aux Camélias uit La Traviata.La Feuillerie in Celles - bij vele tuinliefhebbers bekend door de jaarlijkse plantenbeurzen die er worden georganiseerd - is een relatief klein (1,5 ha) 19de-eeuws park met een mooie collectie bomen en struiken zoals cornus en rododendrons.Ook de Ferme de Morval in Lombise (Lens) is een buitenbeentje tussen al deze kasteelparken. De tuin bij de gerestaureerde hoeve is nog vrij nieuw en werd ontworpen door tuinarchitect Philippe de Boncourt. Het is een echte liefhebberstuin met veel rozen, een oude boomgaard en een prachtige moestuin waar biologische groenten worden gekweekt voor de bewoners en voor de bezoekers die hier enkele dagen willen verblijven.In Frankrijk kan u dit weekend een bezoek brengen aan volgende tuinen: Abbaye de Vaucelles (Nord-Pas-de-Calais), Parc de Foreste in Foreste, Parc de Bosmont in Bosmont sur Serre, Vendangeoir Orgeval in Orgeval, Abbaye de Vauclair in Bougonville, Château de Blérancourt in Blérancourt, Parc Vic-sur-Aisne in Vic-sur-Aisne, Jardin Paars in Paars, Château de Montgobert in Mongobert, Abbaye de Longpont in Longpont, La Muette in Largny sur Automne, Parc Floral du Château in Oigny en Valois en Les Jardins de Viels Maisons in Viels Maisons. PGEAssociation des Parc et Jardins en Hainaut, www.parc-jardins.beAssociation Les Amisde l abbaye de Vaucelles, www.vaucelles.comAssociation des parcet jardins de l Aisne,www.jardins-et-fleurs.com