Advertentie
Advertentie

Keurig!

Keurig is netjes, en als het niet zo is, dan verdient het een (be)keuring. Ons medialandje stond de afgelopen week weer vrolijk in rep en roer: de obsceniteiten die Telefacts dankbaar in dancing Zillion registreerde, zorgden voor de nodige valse consternatie. Omdat de Zillion vijf keer per jaar voor een instemmend publiek open en bloot datgene laat zien waarvoor een iets oudere en meer bezadigde Vlaming gezwind naar een eroticabeurs trekt? Of omdat iedere respectabele familie wel een paar pubers telt die al eens een keer naar de Zillion zijn afgezakt? Het psychologische profiel van de prototypische Zillion-bezoeker werd nochtans (met alle sluikreclame van dien) zonder veel protest honderd dagen lang uitgediept in het Big Brother Bordeel. Telefacts of Zillion, wie heeft er het ergst de goede smaak overschreden? Moeilijk te zeggen, een openbare schandpaal lijkt minstens even obsceen als de schurkpaal waar strippers rond kronkelen. En waarom hoeven de nieuws- en actualiteitenshows niet te beantwoorden aan dezelfde strikte normen als de fictieprogrammas op televisie? Het wordt immers elke dag duidelijker dat beide er in eerste instantie zijn om het grootst mogelijke publiek te dienen, te prikkelen en te verleiden. Anders zou een aankondiging voor een Ter Zake-item over chemische castratie niet worden geïllustreerd met een flitsende, gesimuleerde verkrachting.Zelfregulering blijkt de oplossing. De vereniging voor dancinguitbaters maakt werk van een kwaliteitslabel. Patrick Dewael moedigde recentelijk nog het zelfonderzoek aan bij de nieuwsredacties, en in Nederland zijn ze ons weer mijlen voor met een nieuw coderingssysteem voor alle audiovisuele producten. Om de consument te behoeden voor allerhande blikschade, schafte men in Nederland de ouderwetse Filmkeuring af. In de plaats komt Nicam, het Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media. Vanaf deze week is de codering verplicht voor de bioscoopfilms, midden maart voor televisie en binnenkort ook voor de video- en computerindustrie. Naast een genuanceerdere aanduiding van vier leeftijdscategorieën worden er nu ook pictogrammen voor zes problematische karakteristieken voorzien: geweld, racisme, angstaanjagende scènes, seksisme, grof gedrag en seks. Seks wordt gesuggereerd door twee paar voeten op elkaar, te subtiel voor Mieke Vogels of nog te brutaal voor Pater Versteylen?Maar er worden opvallend weinig vragen gesteld bij de criteria die schuilen achter de nieuwe codering. Het is niet omdat er in een film gevochten wordt, dat het noodzakelijkerwijs ook een gewelddadige film is. Het kan integendeel juist een erg educatieve film zijn, die de nare gevolgen van een gewelduitbarsting laat zien. Maar zodra een instituut is opgericht, moet het zichzelf ook nuttig maken, dus gecodeerd wordt er. Als er gevochten wordt, dan wordt er ook voor gewaarschuwd. De vragenlijsten die de speciaal opgeleide codeurs moeten nakijken, bevatten weliswaar meer genuanceerde, maar daardoor ook meer verwarrende vragen zoals: Zijn er fantasiewezens die zich bedreigend gedragen? Daartoe rekent het Nicam monsters, heksen, spoken, draken. De meeste filmverdelers liggen niet wakker van de nuances en kiezen maar meteen voor een ouder dan zestien-logo, waarmee ze net als vroeger alle risicos op de zaaluitbaters afwentelen.De waarschuwingstekens worden ook systematisch opgenomen in televisiebladen en moeten volgens de nieuwe regels minstens 5 procent van de advertentieruimte of het beeldformaat bestrijken. Dan is er nog minder plaats voor de inhoudelijke beschrijving van een film. Straks komen ze misschien wel permanent in beeld, want wat doe je met zappende kinderen die geen tv-gids gebruiken? Om nog maar te zwijgen van het kwantitatieve aanbod. Bij ons is Telenet net overgenomen door de Amerikaanse Callahan Associates, en met diens compressietechnieken kunnen via elke vezel van de kabel wel zeven keer zoveel programmas passeren. Veel moed voor wie die beeldenlawine gewetensvol wil evalueren.De grootste bedenking bij deze codering is nog de suggestie, verstoken van enig bewijsmateriaal, dat films effectief een negatieve invloed hebben. Het blijft aan de ouders om de ikoontjes te interpreteren, luidt het, maar stigmatiserend zijn ze sowieso. High-endmanagement heet dat in de beeldindustrie: zorg dragen voor de laatste fasen van het product, los van de rest van het productieproces. In dit geval, de zorg afschuiven op de gebruiker. Over de bredere beeldcultuur, het cumulatieve effect van seksistische praat en suggestieve beelden wordt niet gerept. Maar moeten er dan geen pictogrammen bijkomen, die waarschuwen tegen rookgedrag bijvoorbeeld, of te veel eten of drinken? Amerikaanse tv-zenders knippen al duchtig in hun programmas om op alle fronten correct te blijven. Liever een Popeye zonder pijp, dan een boze brief van een betweterige pedagoog. Maar nu tabaksreclame bij ons al verboden is, moeten we ook op andere fronten misschien nog wat preventiever te werk gaan. Waarom geen rubberen tegels in de voetpaden met pictogrammen die waarschuwen dat we in een buurt terecht komen met raamprostitutie, dat we een gewelddadige zone naderen, dat er veel gevloekt wordt in bepaalde cafés, dat er gestript wordt in dancings? Dan weten de liefhebbers meteen waar naar toe. Codering is tenslotte de keurigste consumenteninfo.Herman ASSELBERGHSEdwin CARELS