Advertentie
Advertentie

Klassiek

Harnoncourt en KuijkenJoseph Haydn had aan het einde van de 18de eeuw, na een veertigjarige carrière bij de Prinsen van Esterhazy, over heel Europa een enorme populariteit verworven. De vele uitgaves die van zijn muziek verschenen, zorgden voor een enorme verspreiding van zijn oeuvre. Vooral met zijn symfonieën maakte Haydn veel indruk op het publiek en op de jongere componisten van zijn tijd. Zijn zogenaamde Parijse symfonieën en de twaalf Londense symfonieën behoren tot de hoogtepunten van het genre. De Haydn-symfonieën behoren weer helemaal tot het repertoire sinds de historische uitvoeringspraktijk een ander licht over dit repertoire liet schijnen. Twee recentelijk verschenen cd-boxen brengen een bloemlezing uit interpretaties van Haydn-symfonieën door twee boegbeelden van die historische uitvoeringspraktijk. Het betreft opnames die tijdens de tweede helft van de jaren 1980 en het begin van de jaren 1990 ontstonden. Sigiswald Kuijken verdiepte zich met het Orchestra of the Enlightenment in de Parijse symfonieën en met zijn eigen La Petite Bande onder meer in de Oxford symfonie of in de vroegere symfonieën als de Lamentatione symfonie. Kuijkens Haydn-interpretaties vallen op door zijn aandacht voor de emotionele diepgang van de langzame delen, wat de spankracht van de werken doet toenemen.Een andere grootmeester in de Haydn-interpretatie is Nikolaus Harnoncourt. Wat de meerwaarde van het historische instrumentarium van zijn orkest Concentus Musicus kan betekenen voor deze muziek, wordt duidelijk bij de beluistering van de symfonieën Hornsignal of La Chasse waarin de koperblazers schitteren, maar tegelijk hun plaats in het geheel vinden. Harnoncourt is ook de dirigent die de moderne orkesten Haydn en Mozart door een historische bril liet bekijken. Dat wordt geïllustreerd met een cd waarop de symfonieën nummers 68, 93 en de Militaire met het Concertgebouworkest op een originele en frisse manier worden gebracht.Haydn-symfonieën (5 cds) Orchestra of the Age of Enlightenment, La Petite Bande o.l.v. Sigiswald Kuijken Virgin 5 62041 2Haydn-symfonieën (4 cds) Concentus Musicus, Concertgebouworkest o.l.v. Nikolaus Harnoncourt Teldec 0927 48637-21000 jaar religieuze muziekAl meer dan 1000 jaar zijn religie en muziek trouwe partners. Joodse, Griekse, Romeinse en Byzantijnse invloeden versmolten tot eenstemmige gezangen die aan de basis lagen van het gregoriaans. Vanaf de negende eeuw werd in de schoot van het gregoriaans de meerstemmige muziek geboren. Het was de aanzet tot een boeiende evolutie die tot op de dag van vandaag ontelbare componisten wist te inspireren tot het schrijven van geëngageerde muziek. Het repertoire gaat van de bescheiden gregoriaanse reciteerformules waar de anonieme componist zich ten voordele van de liturgische tekst wegcijferde, tot de meesterwerken van Ockeghem, Desprez, Lassus, Palestrina, Bach, Mozart, Beethoven, Verdi, Messiaen, Stravinski en Pärt. Vandaag is die lange en rijke geschiedenis vanuit een comfortabele zetel te beluisteren. De 5-cd-box 1000 years of Sacred Music doorkruist het repertorium en loodst de luisteraar langs de mijlpalen uit de religieuze muziek. Aan de hand van opnames die dateren uit de periode 1967 tot vandaag, biedt de verzameling een representatief overzicht van de geschiedenis van de religieuze muziek, al blijft de luisteraar hier en daar in de kou staan omdat slechts fragmenten uit grotere gehelen werden geselecteerd.1000 years of Sacred Music (5 cds) Virgin 5 62126 2 6Twee keer BeethovenAugustin Dumay en Maria Joao Pires ontmoetten elkaar twaalf jaar geleden toen ze een uitvoering van Beethovens Sonate nr. 5 in F instudeerden. Ondertussen hebben ze ruimschoots de tijd genomen om alle vioolsonates van Beethoven in te studeren en op te nemen. Het overtuigende resultaat van hun samenwerking is te horen op drie cds.Er verscheen ook een nieuwe opname van het vioolconcerto van Beethoven met Anne-Sophie Mutter. De moeilijkheid van dit concerto ligt niet zozeer op het technische vlak, vertelt Mutter in het cd-boekje. Techniek komt op de tweede plaats. Essentieel is de verhouding tussen solist en orkest. De moeilijkheid voor de solist bestaat erin de structuur van het volledige werk zo duidelijk mogelijk voor ogen te houden. Je moet zin hebben voor timing en een feilloos gehoor hebben voor de dialoog met het orkest. In deze partituur, net zoals in het oeuvre van Mozart, is elke noot van belang. Vijfentwintig jaar geleden werd Anne-Sophie Mutter internationaal gelanceerd met een opname van hetzelfde werk onder leiding van Herbert von Karajan. Ditmaal werkt ze met het New York Philharmonic onder leiding van Kurt Masur.Volledige vioolsonates (3 cds) Beethoven Dumay (viool), Pires (piano) DG 471 495-2Vioolconcerto - Beethoven New York Philharmonic o.l.v. Kurt Masur, Anne-Sophie Mutter (viool) - DG 471 349-2 Weihnachts-OratoriumBachs Weihnachts-Oratorium behoort tot het standaardrepertoire voor de kerstperiode. De cyclus van zes religieuze cantates die Johann Sebastian Bach in 1734 voor de zon- en feestdagen tussen Kerstmis en Driekoningen componeerde, bestond oorspronkelijk uit losstaande cantates die tijdens de erediensten uitgevoerd werden, maar Bach groepeerde ze even later zelf tot een oratorium. Ondanks de wereldlijke voorgeschiedenis van deze nummers heeft Bach ze tot passages van verdieping, bezinning en gebed vergeestelijkt. Ignace Bossuyt schreef een verhelderende monografie over dit werk waarin hij de diverse betekenislagen van het Weihnachts-Oratorium exploreert. De auteur schetst de context waarin de compositie tot stand kwam. Hij situeert het genre oratorium en ten slotte worden de zes onderdelen afzonderlijk besproken. Daarbij wordt telkens ingegaan op de tekst, de muziek en op de relatie tussen tekst en muziek. Dat gebeurt op een heldere en boeiende manier, zodat het boek voor iedere muziekliefhebber toegankelijk is.Weihnachts-Oratorium 2002, Leuven, Universitaire Pers, 179 blz., ISBN 90-5867-242-5Tom EELEN