Kunst in West-Vlaams privé-bezit

Er wordt dikwijls beweerd dat Vlaanderen heel wat verzamelaars van hedendaagse kunst telt. Of dat inderdaad zo is, valt niet te bewijzen, omdat men zelden of nooit toegang krijgt tot die privé-verzamelingen. Voor een keer gebeurt dat nu wel. In Kortrijk organiseert de Jonge Kamer, in samenwerking met de stedelijke musea en de BBL, een tentoonstelling met hedendaagse kunst uit Zuidwest-Vlaams privé-bezit. Een prachtig initiatief. Voor de tentoonstelling zijn twee curatoren aangetrokken, Lieven van den Abeele en Veerle van Durme, die grasduinden in een twintigtal particuliere kunstverzamelingen van de streek. Zij selecteerden ruim honderd hedendaagse kunstwerken die onder de gezamenlijke titel De spiegel van het verlangen op drie locaties in de Kortrijkse binnenstad getoond worden: het Broelmuseum, de kapel van de Groeningeabdij en de BBL. In de gemoedelijke sfeer van het Broelmuseum, een voormalig burgerhuis met voor die tijd typische salons, blijken hedendaagse landschappen, portretten, stillevens, dierencomposities uitstekend te passen. De getoonde fotos van Jean-Marc Bustamente en Hiroshi Sugimoto kan men opvatten als hedendaagse versies van klassieke landschappen en zeezichten. De geëxposeerde stofzuigers van Jeff Koons en de banale gebruiksvoorwerpen van Haim Steinbach vormen er moderne stillevens van banale objecten, niet minder symbolisch voor de vergankelijkheid van het leven dan de stillevens uit de 17de eeuw. In de BBL krijgt de bezoeker een overzicht van kwaliteitsvolle actuele kunst. De kapel van de Groeningeabdij biedt dan weer een kader waarin het transcendentale van de kunst tot zijn recht komt. De grote belangstelling vanwege de verzamelaars voor Belgische kunst wordt benadrukt door een belangrijke video-installatie van David Claerbout in de kapel, een ruimtelijk werk van Gert Verhoeven in de bank en een recent project van Honoré dO , naast een ensemble intieme werken van Leo Copers in het museum. Naar verluidt bewaren de privé-verzamelaars hun kunst op de meest verschillende plaatsen in huis. Sommige werken staan nog onuitgepakt in de garage, andere zijn opgeborgen in de kelder of wachten op de zolder op betere tijden. In de slaapkamer ziet men meestal de intiemste kunst, zeggen de curatoren. Zij kwamen ook tot de vaststelling dat een van de meest voorkomende motieven in de privé-kunst het dier is. Er zijn de varkens van Wim Delvoye, Paul McCarthy, Robert Gober en Balthasar Burkhard, de beren van Thomas Schütte, Gregory Crewdson en Frans Labath, de olifant van Candida Höffer, de tijger van Tony Cragg, het paard van Mark Wallinger, de herten van Wim Delvoye en de hinde van Rosemarie Trockel, de uilen van Roni Horn, de libel en de raaf van Panamarenko, de kevers van Jan Fabre, de vliegen van Zhang Huan, de bever van Zoë Leonard, de hond van William Wegman, de mosselen van Marcel Broodthaers, de slak van Patrick van Caeckenbergh, de muis en de papegaaien van Thomas Schütte, de vissen van Wastyn & Deschuymer, de krokodil van Thomas Boïng, het konijn van Philip Vandenberg en de vlinders van Damien Hirst. Ook blijkt dat een privé-verzameling niet zelden een verlengstuk is van de persoonlijkheid van de verzamelaar, zelfs van zijn beroep. Een speelgoedfabrikant heeft bijvoorbeeld meer affiniteit met een kunstenaar als Panamarenko, een gynaecoloog met de vrouwelijke voorstelling in het fotografische werk van Rineke Dijkstra, Cindy Sherman of Nan Goldin en de Eros-Thanatos symboliek bij kunstenaars als Nobuyoshi Araki en Andres Serrano.Bepaalde werken konden helaas niet tentoongesteld worden. En prachtige tekening van Cy Twombly was veel te kwetsbaar, een schilderij van Gerhard Richter veel te kostbaar en een vlinderschilderij van Damien Hirst veel te groot. Omdat het schilderij van Hirst niet langs de voordeur naar binnen kon, liet de verzamelaar destijds zijn ramen uitbreken. Een ander werk van Damien Hirst, evenals een reeks van 13 fotos van Paul McCarthy en Mike Kelley, waren dan weer te omvangrijk voor de tentoonstelling. De getoonde selectie uit de privé-verzamelingen van Zuid-West-Vlaanderen is hoe dan ook indrukwekkend. Broelmuseum, Broelkaai 6, Kortrijk. Open van dinsdag tot zondag van 10 tot 12 uur, en van 14 tot 17 uur. Kapel Groeningeabdij, Groeningestraat, Kortrijk. Open van dinsdag tot zondag van 10 tot 12 uur en van 14 tot 17 uur. BBL, Grote Markt 50, Kortrijk. Open van maandag tot vrijdag van 8.45 uur tot 12.30 uur en van 14 tot 16.30 uur, op zaterdag van 9 tot 12 uur. Verder is de BBL ook open de zaterdagen 3 november en 8 december van 14 tot 16.30 uur, en op de zondagen 4 november en 9 december van 10 tot 12 uur en van 14 tot 16.30 uur. De catalogus kost 9,92 euro (400 frank). Inlichtingen: 056/24.08.70 en 056/23.23. 51. Tot 9 december. Funeraire cultuurIn Oostende wordt vanaf de vooravond van Allerheiligen gegriezeld. Men viert er zowat overal in de stad Halloween met spookachtige figuren. Erfgoed Vlaanderen brengt in het Fort Napoleon zelfs een fototentoonstelling over funerair erfgoed, wat staat voor monumenten van grafkunst. Er wordt werk van vier fotografen getoond. Stefan Dewickere (1963) fotografeerde fragmenten van het Schoonselhof in Antwerpen. Het Sint-Fredeganduskerkhof van Deurne werd vastgelegd door Oswald Pauwels (1958). De fotos van Pol de Prins (1953) geven een beeld van de symbolische rijkdom die terug te vinden is op diverse begraafplaatsen, onder meer in Venetië, Parijs en Brussel. Verder zijn in het Fort Napoleon portretten van portretten op graven te zien. De fotograaf Bert Bracke (1925) zegt daarover: De mens koestert nog steeds een oeroude droom om eeuwig te leven, om op zijn minst in iets verder te leven, om zo lang mogelijk herkenbaar te blijven. Mijn portretten zijn een verlenging in tijd van reeds verdwenen grafmonumenten, meestal van gewone mensen, van wie het portret het levendigste deel was. Bert Bracke toont ook enkele foto's van wat hij een funeraire tuin noemt. In feite gaat het om beelden van de opslagruimte achter het atelier Salu bij het kerkhof van Laken.Fort Napoleon, Vuurtorenweg, 8400 Oostende. Van 27 oktober tot 11 november. Elke dag van 11 tot 13 uur, en van 14 tot 18 uur. Gesloten op maandag 5 november. Toegang 100 frank. KerkhofwandelingenHet Cultureel Comité Sint-Amandsberg (Gent) is bekend als organisator van tentoonstellingen van actuele kunst in de kapel van het Campo Santo in Sint-Amandsberg. Het kunstminnende comité organiseert, samen met schrijver, cineast en filmcriticus Eric de Kuyper en het Koninklijk Belgisch Filmarchief, zes geleide avondwandelingen op het Campo Santo-kerkhof in Sint-Amandsberg. Na de wandeling worden de deelnemers verwelkomd in de kapel door Eric de Kuyper die er enkele oude filmfragmenten van commentaar voorziet. De films worden begeleid door een pianist. De verstilde beelden van het kerkhof lijken in de filmbeelden tot leven te komen, zodat men zou kunnen spreken van de verrijzenis der beelden. De kerkhofwandelingen hebben plaats op 2, 3 en 4 november. Ze beginnen telkens om 17u.30 en om 20 uur. Aangezien het aantal deelnemers aan dit even uniek artistiek als licht huiveringwekkend project beperktis, wordt gevraagd vooraf in teschrijven via het telefoonnummer 0475/85.54.53 of fax 09/224.18. 80. Kostprijs deelname 300 frank. Samenstelling: Bert POPELIER