Lachonderzoek: een duur grapje

Hoewel iedereen intuitief aanvoelt dat lachen niet slecht kan zijn voor de gezondheid, of ons ten minste een goed gevoel bezorgt, is er nog weinig degelijk wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van lachen gedaan. Twee grote problemen lijken dit tegen te houden. Ten eerste zoeken researchers naar sponsors voor hun dure onderzoeken. Maar de traditionele kandidaten uit de farmaceutische industrie staan natuurlijk niet in de rij om geld te geven aan onderzoek naar wat wel eens het goedkoopste geneesmiddel aller tijden zou kunnen zijn. Het grootste deel van de fondsen die verkregen worden voor psychoneuro-immunologisch onderzoek - de tak waarin lachonderzoek wordt ondergebracht - gaat naar studies over de negatieve effecten van stress op het immuunsysteem. Alleen in Amerika slaagde het UCLA Medical Centre in Los Angeles erin fondsen te werven bij Comedy Central, een joint venture van Time Warner Entertainment Company en Viacom International. UCLA werd daarbij gesteund door de voormalige tv-producent Sherry Hilber, die meewerkte aan comedyshows als 'Roseanne' en 'Home Improvement' en met het idee naar UCLA stapte. Hilber richtte in 1998 Rx Laughter op, een platform waarlangs ze mensen samenbrengt om onderzoek te doen naar het potentieel heilzame effect van lachen op zieken. Een tweede probleem is er bij de onderzoeksopzet. Bijna alle medische onderzoeken worden gemakshalve en om economische redenen eerst op dieren uitgevoerd. Aangezien lachen een privilege van de mensensoort is, ligt dat bij dit type onderzoek moeilijk. Men heeft wel eens apen gekieteld of geknuffeld om ze in een goede stemming te brengen en vervolgens tests te doen, maar het is toch niet echt te vergelijken met lachen. De onderzoekers bij UCLA focussen momenteel op het effect dat lachen kan hebben op pijntolerantie. Ze doen dat bijvoorbeeld door kinderen - die sneller en spontaner reageren - hun hand in ijskoud water te laten steken terwijl ze afwisselend komische of saaie videobeelden te zien krijgen. Daaruit blijkt voorlopig dat lachen helpt om de pijn tijdelijk te vergeten. Andere onderzoekers werpen echter tegen dat dit effect kan worden waargenomen bij elke vorm van afleiding, dus ook bij emoties als verdriet of angst. Voorvreugde De allereerste studies over het effect van humor op het lichaam werden verricht in de Verenigde Staten in de jaren 1930. Maar de aandacht voor de potentieel heilzame effecten van lachen werd pas echt gewekt door een boek uit 1979 van de journalist Norman Cousins, 'Anatomy of an Illness'. Cousins beschrijft daarin hoe hij - na ongeneeslijk ziek te zijn verklaard - herstelde door het bekijken van grote hoeveelheden komische video's. Het is onder meer dit boek dat ook dr. Kataria inspireerde. Een van de belangrijkste onderzoeken die als gevolg van het boek werden uitgevoerd, is dat van de Loma Linda University School of Medicine in California, waarin werd aangetoond dat lachen het immuunsysteem stimuleert. Studenten die tijdens de tests naar grappige filmpjes keken, vertoonden een significante toename van T-cellen en natuurlijke afweercellen, beide verantwoordelijk voor het bestrijden van ziekten, en lagere niveaus van het stresshormoon cortisol in hun bloed. Een recente studie (2002) van dezelfde universiteit bracht aan het licht dat zelfs het anticiperen op een leuke of grappige gebeurtenis de productie van stresshormonen als cortisol en adrenaline tegengaat en het niveau verhoogt van endorfine en het anti-verouderingshormoon HGH. Zelfs als we niet lachen, maar denken dat er iets leuks gaat gebeuren, zouden we dus sterker worden. KVV