Advertentie
Advertentie

Lichtblauwe wol Stefaan HUYSENTRUYT

Op het VLD-congres van dit weekend wordt de verruimingsoperatie afgerond die door partijvoorzitter Karel de Gucht, in nauwe samenspraak met Guy Verhofstadt en Patrick Dewael, op poten werd gezet. De NCDers van Johan van Hecke en een aantal Spiritisten komen dit weekend definitief onder VLD-vleugels. Tegelijk wordt het beginselprogramma van de partij aangevuld. De verruiming komt precies tien jaar na de vorige operatie, toen de PVV werd omgevormd tot VLD. Maar de ene verruiming is de andere niet. In 1992 zat de PVV al vier jaar in de oppositie. Nu zitten de Vlaamse liberalen al ruim drie jaar in een coalitie waarvoor ze de premier en de Vlaamse minister-president leveren. In 1992 werd door een burgermanifesten schrijvende Verhofstadt alle heil verwacht van een verscherpt liberaal profiel. Dat leverde de VLD bij elke stembusgang wel enkele schamele procentjes winst op, maar beitelde de partij tegelijk tot 1999 in de oppositie vast. Nu verwacht de partij garen te kunnen spinnen van een minder scherpe sociaal-economische profilering, gekoppeld aan een versterkt communautair profiel. Want de VLD is eindelijk aan de macht en wil dat zo lang mogelijk blijven. Dat kan maar als ze onmiskenbaar de grootste wordt. Als ze, met andere woorden, een brede volkspartij wordt. In opvolging van de oude, christelijke volkspartij, die naar Vlaams liberaal zeggen tot op de draad versleten is. Als symbool voor het einde van de naoorlogse christen-democratische hegemonie kan Karel de Gucht vandaag alvast de scalp van Etienne Schouppe tonen. Maar aan een verruiming zijn ook flink wat nadelen verbonden. Zo mag je al niet te veel scrupules hebben als je politiek personeel losweekt van andere partijen. De onfrisse praktijken waarmee de overstap van de NCDers van CVP naar VLD gepaard ging, bewijst dat. Daarnaast moet je er als brede volkspartij ook mee leren leven dat het eigen politieke personeel nogal van pluimage gaat verschillen. De kloof die gaapt tussen de groene volksnationalist Patrik Vankrunkelsven en de diepblauwe Ward Beysen is minstens even groot als die tussen de linker- en rechtervleugel van de christen-democratie. Ten slotte gaat de verbreding ook gepaard met tegelijk een verwatering van het sociaal-economische programma en een verscherping van het communautaire profiel. Dat laatste moet de Spiritisten tevreden stellen en een deel van het gewezen VU-electoraat aantrekken. Het eerste moet de NCDers te vriend houden en de centrumkiezers bekoren. Vandaag voelen de donkerblauwen bij de VLD zich verraden. Het programma van hun partij is hen te lichtblauw geworden en het taalgebruik zo wollig dat zelfs de christen-democraten er een puntje aan kunnen zuigen. Morgen dreigen ook de lichtblauwen en de Vlaams-nationalisten bij de VLD zich bedrogen te voelen. Want zelfs de machtigste liberale partij kan niet koken zonder geld. En dat geld is er de volgende legistatuur niet, berekende het Planbureau. Niet voor donkerblauwe fiscale geschenkjes, niet voor lichtblauwe sociale en ecologische accentjes en ook niet voor nieuwe communautaire presentjes.