Loodzware belastingenWouter Vervenne

De verlaging van de personenbelasting heeft de totale belastingdruk helemaal niet doen dalen. Integendeel, de fiscale en parafiscale druk steeg in 2002 tot een recordhoogte. Een deel van de hogere inkomsten is het resultaat van initiatieven van de verschillende overheden. De federale overheid streed tegen de ontduiking van de BTW en de gemeenten verhoogden de opcentiemen op de onroerende voorheffing en de personenbelasting. Een ander deel is het gevolg van factoren waarop de overheid minder invloed heeft. De zwaar belaste lonen van de werknemers stegen sneller dan de groei van de economie, terwijl de minder belaste inkomens van zelfstandigen en bedrijfswinsten stabiliseerden. Hoe dan ook is de belastingdruk in Belgie veel te hoog. Vooral de lasten op arbeid wegen loodzwaar. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) herhaalde onlangs dat Belgie de productiefactor arbeid het zwaarst belast. Een blik op de maandelijkse loonbrief leert dat de sociale bijdragen van de werknemer en werkgever en de bedrijfsvoorheffing samen meer dan 50 procent vertegenwoordigen van het brutoloon. Met een belastingtarief van meer dan 50 procent wordt arbeid veel zwaarder belast dan de meeste luxeproducten. Dit verklaart waarom de werkgelegenheidsgraad in Belgie zo laag is. De paars-groene regering lanceerde een meerjarenprogramma van lastenverlagingen, maar de resultaten tot dusver zijn onvoldoende. Ideaal zou zijn dat de volgende regering de lastenverlagingen versnelt. Verscheidene partijen beloven dat in hun verkiezingsprogramma, maar veelal is niet duidelijk hoe ze dat zullen financieren. Het Planbureau zegt dat er geen ruimte is voor bijkomende lastenverlagingen. Daarom moet de volgende regering andere maatregelen overwegen. Een eerste optie is een andere financiering van de sociale zekerheid. Nu worden de sociale uitkeringen vooral betaald door de bijdragen van de werknemers en werkgevers. Een financiering van de kinderbijslag en gezondheidszorg door belastingen in plaats van sociale bijdragen kan de lasten op arbeid verlagen. Een tweede optie is een herschikking van de fiscale druk. Een belangrijke extra verlaging van de personenbelasting en sociale bijdragen is haalbaar als ze wordt gefinancierd door een verhoging van de indirecte belastingen. De indirecte belastingen zijn nu wat lager zijn dan het Europese gemiddelde. Hogere belastingen op mobiliteit, energieverbruik of milieuvervuiling kunnen arbeid goedkoper maken en volgens het Planbureau duizenden banen creeren. De beperkte begrotingsruimte kan geen excuus zijn om niets te doen. De overheid heeft voldoende instrumenten om meer mensen aan een baan te helpen.