Maarten van Rossem, columnist, over het nieuwe terrorisme

De enorme ravage en het grote aantal doden in New York doen gemakkelijk vergeten dat terrorisme het wapen van de machtelozen is. Het wapen van diegenen die zonder wapens zitten en het daarom moeten hebben van onverwachte aanvallen op onverwachte plaatsen op onschuldige burgers. (...) De dramatische aanslag in New York vormt op geen enkele wijze een bedreiging voor de veiligheid of soevereiniteit van de VS. De resultaten van de aanslag zouden immers ook een gevolg kunnen zijn van een reusachtig ongeluk. Dat wil zeggen: als de VS er in hun wel begrijpelijke woede en verontwaardiging niet zelf zon bedreiging van maken. (...) Bij alle opwinding over dit drama is het merkwaardig dat er zo weinig wordt gesproken over de directe oorzaak ervan, namelijk het conflict tussen Israël en de Palestijnen en dus niet de botsende beschavingen. Vrijwel al het grootschalige terrorisme van de laatste decennia valt tot dat conflict te herleiden. Als de Amerikanen werkelijk iets constructiefs willen doen, dan moeten ze zo spoedig mogelijk proberen aan dat conflict een einde te maken. Dat is niet eenvoudig, maar de Amerikanen zouden eens kunnen beginnen zich wat minder partijdig op te stellen. De VolkskrantAnton Zijderveld, columnist, over het nieuwe terrorismeUiteindelijk zal de oplossing alleen kunnen liggen in het weghalen van de voedingsbodem voor het nieuwe terrorisme. Die voedingsbodem bestaat uit een fatale combinatie van economische uitzichtloosheid en politieke machteloosheid in de Derde Wereld, of Zuid, of hoe je de verzameling van arme ontwikkelingslanden ook zou willen noemen. In een dergelijke, vaak hopeloze context gedijt het islamisme (en dat is wat anders dan de islam) als een irrationele, de haat aanwakkerende ideologie, waar Bin Laden en zijn nieuwe terroristen gewiekst op inspelen. Maar er is natuurlijk ook de religieuze dimensie die door islamitische terroristen als Bin Laden wordt uitgebuit. Het wordt tijd dat er serieus werk wordt gemaakt van een open dialoog tussen jodendom, christendom en islam. Ook dat is onderhandelen! Of we dat nu goed vinden of niet (ik heb er grote moeite mee), Bin Laden en zijn nieuw terroristen tonen pijnlijk duidelijk aan dat economie, politiek en religie niet los van elkaar kunnen beschouwd en behandeld kunnen worden. Het Financieele DagbladMartin van Creveld, militair historicus, over het nieuwe terrorismeIn deze nieuwe oorlogen kunnen mannen weer graag vechten zoals ze graag willen. Enerzijds is de opkomst van deze strijders beangstigend, want de legers hebben er geen goed antwoord op. Zo is de staat haar geweldsmonopolie kwijtgeraakt aan bendes, maffias en terroristische groeperingen. Die vechten om etnische, economische of politieke redenen of gewoon, uit wraak om het een of ander. Ze slaan alle regels in de wind die geciviliseerde legers zichzelf hebben gesteld. In zekere zin nemen ze wraak op de staat. Het geweld kan nu van alle kanten komen, en dat geeft iedereen een acuut, permanent gevoel van onveiligheid. Aan de andere kant moeten we wel beseffen dat juist het geweldsmonopolie van de staat tot de grootste excessen van deze eeuw heeft geleid. NRC Handelsblad