Advertentie
Advertentie

Magister BerlusconiKristien VAN HAVER

De EU-landen raakten het gisteren op de valreep niet eens over een Europees aanhoudingsbevel. Italië weigerde water bij de wijn te doen. De veertien andere lidstaten dreigen er mee Silvio Berlusconi in Laken de rekening te presenteren. Indien de Italiaanse premier en mediabaas niet buigt, gaan de veertien alleen door, zonder Italië. Dat meteen een primeur zijn. Het instrument om met een deel van de lidstaten verder te gaan in Europese integratie, bestaat en heet in EU-jargon de versterkte samenwerking. Het dreigement van de veertien is een overduidelijk politiek signaal aan Rome. In eigen land de bezem halen door de magistratuur is een ding. Maar Europees de justitiële samenwerking blokkeren, is een brug te ver.De gerechtelijke wereld dringt al langer aan op soepelere procedures voor grensoverschrijdende samenwerking. Een simpele rogatoire commissie bijvoorbeeld heeft heel wat administratieve voeten in de aarde. Om nog maar te zwijgen van het uitwisselen van rekeningen in landen met een bankgeheim.Toch is het vaak diezelfde magistratuur die de EU-ministers van Justitie aanmaant niet te ver te gaan in de Europese afspraken en op de rem gaat staan voor te grote omwentelingen in werkmethode. De historische verschillen in justitiële structuren en rechtspraak zijn vaak terecht gebruikt als argument tegen Europese harmonisering. En even vaak misbruikt om de strop te leggen rond de creatie van een Europese justitiële ruimte.Sinds de aanslagen van 11 september zijn makkelijkere uitleveringsprocedures tussen de EU-landen een politieke prioriteit van eerste orde. De voorbije twee maanden is bijna dagelijks onderhandeld tussen de vijftien lidstaten over het Europese aanhoudingsbevel. Tweemaal moesten de EU-chefs zelf de moeilijke discussie tussen de EU-ministers van Justitie deblokkeren. Die bleken te makkelijk vatbaar voor de argumenten van hun magistratenachterban.De toegevingen die gisteren aan verschillende lidstaten werden verleend om alsnog akkoord te gaan, zijn niet min. Oostenrijk verkreeg uitstel met vijf jaar voor de toepassing van het aanhoudingsbevel. Nederland kreeg garanties dat het de Israelische premier Sharon bij een bezoek aan eigen land, niet aan België moet uitleveren. En Italië verkreeg zelfs dat misdrijven die voor 1 januari 2004 gebeurden, buiten de Europese regeling vallen.Voor veel magistraten zullen die uitzonderingen een nieuw argument vormen om campagne te voeren tegen het Europese aanhoudingsbevel. Deels hebben ze gelijk. Het wordt er niet eenvoudiger op en de toegevingen hebben de toepassing van de snellere uitlevering zeker verwaterd. Maar Europa krijgt er wel een heel nieuw instrument bij waarmee de spreekwoordelijke traagheid van het gerecht ook over de grenzen heen kan worden aangepakt. En dat is, om Italiaanse maffiatermen te gebruiken, een aanbod dat niet niet mag worden afgeslagen.