Mario Merz

(tijd) - In Turijn overleed zondag de 78-jarige kunstenaar Mario Merz, een van de boegbeelden van de 'arte povera'-beweging. De kunstenaar, die dit jaar nog bekroond werd met de Praemium Imperiale-prijs, was in ons land geen onbekende. Werk van hem was te zien tijdens grote kunstmanifestaties als 'Kunst na '68 in Europa' en 'Chambres d'amis' in Gent. Merz nam in 1992 ook deel aan documenta 9, georganiseerd door Jan Hoet. Mario Merz werd op 1 januari 1925 in Milaan geboren, maar hij groeide op in Turijn, waar hij medicijnen studeerde. In 1945 werd hij gearresteerd wegens antifascistische activiteiten. In 1954 hield Merz zijn eerste tentoonstelling in Turijn met doeken met organische afbeeldingen, die hij voorstellingen van ecologische systemen noemde. Rond 1966 ging hij met doeken en objecten werken, waar hij neonbuizen doorstak en ze zo 'van energie voorzag'. Het werk van een groep kunstenaars rond Merz, met Giovanni Anselmo, Luciano Fabro, Jannis Kounellis, Giulio Paolini, Giuseppe Penone, Michelangelo Pistoletto en Gilberto Zorio, kreeg in 1967 van de criticus Germano Celant de benaming 'arte povera' opgeplakt. Ze gebruiken alledaags materiaal als protest tegen de industrialisatie en de consumptiemaatschappij. 'Art Povera is belangrijk omdat het verbonden is met het leven, het bevat het idee dat het belangrijk is iets te gebruiken van het leven in kunst in plaats van het te verwerpen omdat men denkt dat het leven en kunst elkaar uitsluiten', zei Merz. In 1968 begon Merz te werken met de iglovorm die symbool stond voor de oerwoning. Een metalen skelet werd bedekt met klei, was, takken, glas. Die materialen voorzag hij vaak van neonbuizen met politieke of literaire teksten. Een ander belangrijk motief uit zijn werk, de tafel, dook ook op. In de jaren zeventig was Merz ook gefascineerd door getallenseries als de Fibonacci-reeks. Die werd in de Oudheid gebruikt om de groei van planten en dieren te verklaren, maar ze vormde ook de basis van de antieke architectuur. Door de getallenreeks in neonlicht te maken probeerde Merz op zijn eigen manier groei en verandering aan te geven. In 1989 organiseerde het Newyorkse Guggenheim Museum een grote retrospectieve van zijn werk. Merz probeerde met zijn kunst aan te geven dat de moderne mens is vervreemd van zijn omgeving, van de natuur en eigenlijk van zijn oorsprong. MH