Matrix Art Project

Bij het analyseren van hedendaagse kunstwerken wordt dikwijls de vergelijking gemaakt tussen schilderkunst en andere media. Zo gaat men het werk van een videast of een installatiekunstenaar dikwijls omschrijven als een specifieke vorm van schilderen net omdat de technieken, de doelstellingen en het bereikte effect op een of andere manier sterk aanleunen bij die schilderkunst. Wat maakt die kunst nu zo referentieel, waarom blijft zij op zon pertinente manier aanwezig in het kunstdiscours van vandaag? Dat en nog heel veel andere vragen bracht beeldend kunstenaar Bili Bidjocka ertoe om zijn projectruimte Matrix Art Project (kortweg MAP) aan de schilderkunst te wijden. Bidjocka, van Kameroense afkomst maar al jaren werkzaam in Parijs en Brussel, stelt zich in zijn eigen beeldend werk gelijkaardige vragen: in die zin is het Map ook het verlengde van zijn eigen oeuvre. Het MAP is een kunstenaarsorganisatie die eerder al in Parijs en New York activiteiten organiseerde en op initiatief van Bidjocka nu ook in Brussel projecten zal realiseren.Het MAP opent met een eerste project van beeldend kunstenaar Fernando Alvim (Angola, 1963). Net als Bidjocka zelf houdt ook Alvim zich, buiten het pure artistieke werk, bezig met de randfenomenen van de kunst. Ook hij organiseert tentoonstellingen, geeft lezingen en organiseert debatten. Alvim is van Portugese afkomst en blank, maar groeide op in Angola en hanteert een uitgesproken zwart-Afrikaans denken in zijn schilderkunst. Het is zelfs zo, aldus Bidjocka, dat Alvims kunst meer Afrikaans is dan de kunst van de Afrikanen zelf. Alvim cijfert zijn eigen westerse afkomst en traditie helemaal weg en overcompenseert zijn gemis aan Afrikaans bloed door de beeldende tradities van zijn geboorteland Angola te accentueren. Voor Bidjocka is de kunst van Alvim bijzonder interessant omdat zij de discussie opent, enerzijds naar de plaats van de schilderkunst maar anderzijds ook naar de kwestie van de globalisering in de kunst. In het MAP wordt een reeks nieuwe werken van de Angolese kunstenaar getoond. Alvim verbleef enkele maanden in de ruimte en bedacht er een eigen concept. De werken die thans gepresenteerd worden zijn works in progress: bestaande schilderijen van de kunstenaar werden in een tweede fase overschilderd en bijgewerkt. Ook na de tentoonstelling in het MAP is het de bedoeling dat het werk verder evolueert.Een van de basisideeën waarop het MAP steunt is het contact en de dialoog tussen kunstenaars en het publiek. Debatten en lezingen zullen dus een belangrijke activiteit van het centrum zijn. Het ankerpunt van de hele programmatie is precies de problematiek van de schilderkunst: zo wordt in een volgende tentoonstelling het werk van de Antwerpse schilderkunst Kris Fierens getoond.Matrix Art Project, Koolmijnenkaai30-34, 1080 Brussel. Open vanwoensdag tot zondag van 14 tot 19.30 uur. Op zaterdag 27 oktober om 17 uur wordt een eerste debat georganiseerd onder de titel lespace de la peinture.The Next Big CityBij Looking Glass in de Dansaertstraat wordt The Next Big City voorgesteld, een project van de Nederlandse kunstenaar Leon van den Eijkel (Den Haag, 1940). Looking Glass functioneert letterlijk als een winkelraam voor kunstenaars, hun werken zijn dan ook slechts vanop de straat te bekijken. Van den Eijkel leeft en werkt in Nieuw-Zeeland en realiseerde daar een serie van indrukwekkende creaties. Bij Looking Glass brengt de kunstenaar een project dat het geheugen van de stedelingen moet opfrissen. Dit project voor Brussel is een afgeleide van het project Closed on Mondays dat eerder voor New York werd ontwikkeld. Closed on Mondays wilde op een symbolische manier Manhattan teruggeven aan de oorspronkelijke bewoners van het stuk land, de Delaware-indianen en de eerste settlers: Van den Eijkel maakte een collage van recente fotos van de stad en verwerkte daarin de oeroude symbolen van de indianen en de eerste inwijkelingen. Hetzelfde principe past Van den Eijkel ook toe in andere steden. Voor Brussel gebruikte hij de symboliek van de befaamde Brusselse tapijtenmakers en verwerkte hun symbolen in fotos van de hedendaagse stad. Wie dezer dagen de etalage voorbijkomt ziet in een flits de stad aan zich voorbijgaan, maar door de fotos heen zie je quasi gelijktijdig de symbolen en daarmee ook de historiek van de oude stad opduiken.The Next Big City is nog te bekijken tot 17 oktober bij Looking Glass, Dansaertstraat 72, 1000 Brussel. Tel. 02/512.03.13.Het Alfabet van RomboutsDe Antwerpse beeldende kunstenaar Guy Rombouts is van de generatie die in het begin van de jaren tachtig resoluut de toer van de conceptuele kunst opging. Hijzelf zou zich opwerken tot een van de betere Belgen in het genre. Conceptueel? Met evenveel aplomb kun je twintig jaar later stellen dat Rombouts even materie- en beeldgericht was en is als de vermaledijde schilders, die het intussen weer helemaal gemaakt hebben. Rombouts, afkomstig uit een drukkersfamilie, was gefascineerd door (onder meer) de vormelijke mogelijkheden van de letters van het alfabet. Hij ontwikkelde het Rombouts, een eigen alfabetversie die steunde op al dan niet toevallig gekozen lijnvormen, met daarbovenop een geuren- en kleurenpalet. Toen hij in 1985 de Poolse Monika Droste ontmoette, ontstond niet alleen een liefdes-, maar ook een kunstenaarspaar: samen bouwden ze het Rombouts uit tot het Azart, waarmee ze tal van ruimtelijke werken en installaties creëerden. Drie jaar geleden overleed Droste, en Rombouts gaat nu alleen op het ingeslagen pad voort. In de Antwerpse galerie van Annie Gentils toont hij recent werk, en het valt op hoe de speelsheid, het haast achteloos repetitieve en de liefde voor afgedankte en/of goedkope, maar tactiele materialen de strengheid van het vroegere paar Rombouts-Droste verzachten. Met de frames van oude kinderbedjes maakte Rombouts bijvoorbeeld een opklimmende meetkundige reeks die, als het werk door het raam van de galerie verder op straat zou uitgebouwd kunnen worden, het azart-wrood EX zou vormen; de constructie is behangen en versierd met allerlei azart-spelletjes, zoals het woord Democratie in een beladen vorm. Wat verder zijn uit een oude letterkast 26 letterbakken geschoven, waarbij elk vakje gevuld is met keien in alle soorten en kleuren. Elders staan 26 tot het plafond reikende bamboestengels op een rij, wijzend naar het oosten. Enzovoorts, enzovoorts: ronddwalen in deze expo levert tal van kleine ontdekkingen op, die allemaal lijken te verwijzen naar dat bekende (oer)gevoel: de obsessie van een kind om te tellen en om te her-talen. (MR)Guy Rombouts in galerie Annie Gentils, Peter Benoitstraat 40, Antwerpen.Tot 20 oktober, open woensdag totzaterdag van 14 tot 18 uur.Info: 03/216.30.28.Samenstelling: Els ROELANDT