Advertentie
Advertentie

Mediatraining

Halsreikend werd ernaar uitgekeken. En ook een beetje gekscherend. De Osama-tapes: actie, spanning en erotiek (want grotten en tunnels, daar weet hij alles van). De cartoons in de kranten logen er niet om. Osama bin Laden als video-installatiekunstenaar. Of nog: een Arabier die een tape overhandigt waaruit moet blijken dat George Bush verantwoordelijk is voor de oorlog in Afghanistan.Donderdag in de late namiddag kwam dan eindelijk de oorlogsbuit integraal op televisie. Het leek wel een kerstcadeautje van president Bush. Blijkbaar viel de tape al eind november in Amerikaanse handen, maar moest hij eerst consciëntieus worden onderworpen aan alle mogelijke paranoiaproeven.Het was een hele tijd geleden dat we nog een keer bewegende beelden van Bin Laden te zien hadden gekregen. Voor de Amerikaanse inlichtingendienst was blijkbaar zelfs zijn lichaamstaal te suspect om zomaar nog te laten passeren. In de oorlog tegen de terreur wordt elk beeld verdacht gemaakt, elke pornosite kan een code bevatten om slapende cellen te activeren. Zo worden alle mogelijke argumenten aangegrepen om een Big Brother-cultuur van de absolute controle te rechtvaardigen.Met als omgekeerd effect dat het almaar makkelijker lijkt om aan mediaguerrilla te doen. Nu weet iedereen dat een simpel mes kan volstaan om een vliegtuigramp te veroorzaken, of een goedkope video-opname om de aandacht van de hele wereld te kapen. De religieus-politieke boodschap van Bin Laden zal na 11 september misschien niet zo veel nieuwe aanhangers hebben opgeleverd, maar de man heeft toch heel wat bereikt. Nu weet de hele wereld dat het toch niet zo vanzelfsprekend is om pro-Amerikaans te zijn.De schuld van Osama bin Laden blijkt door deze opnames nauwelijks nog te loochenen. Maar zou hem dat nog iets kunnen schelen? Bleek zijn grandioze misprijzen niet al eerder uit het feit dat hij niet eens de moeite deed om (zijn aandeel in) de aanslag op te eisen? En omgekeerd, is hiermee ook de drastische aanpak van George Bush meteen goedgepraat? Als deze tape nog maar sinds eind november in zijn bezit is, welke bewijzen kon Bush dan eerder aan de Europese ministers voorleggen, opdat ze hem al zo kort na de aanslag unaniem wilden steunen? Of blijft dat eeuwig top secret?De videoband is misschien wel de laatste mediastunt van Bin Laden, een ongeplande afscheidsgroet, een elegante Pyrrusoverwinning. Nog één keer kon hij geamuseerd en ongecensureerd zijn visie op de wereld ventileren, en hij bereikte er opnieuw mee dat de wereldbevolking gratis een cursus mediatraining genoot. Zo hard viel het immers op dat de Amerikaanse regering er alles aan had gedaan om een neutrale indruk te maken, dat de aandacht minstens even sterk op de audiovisuele taal als op de woorden van Bin Laden kwam te liggen.Overigens, als die tape bewust werd achtergelaten, met de bedoeling ontdekt te worden, dan is de mediastunt opnieuw een klinkklare overwinning voor het Afghaanse kamp. Multinationals betalen fikse sommen voor een paar seconden aandacht op CNN, deze islamitische fundamentalist kreeg alweer een uur zendtijd, gratis en ononderbroken.Zo is ook de gewetensnood van het opinieblad Time een pluim op de tulband van Bin Laden. Welk alternatief bestaat er immers om deze voor sommigen charismatische figuur níet tot de Man van het Jaar uit te roepen? En zelfs als hij het dan toch niet zou halen, dan nog heeft Bin Laden weer eens duidelijk gemaakt hoe flagrant de media gerecupereerd worden als een patriottisch propagandainstrument. Wat bij een wakkere burger enkel het gezonde wantrouwen kan versterken.Eerder deze week was er ook het voorbeeld van de Zweedse politie, die manifest een beeldmontage had vervalst om een met scherp schietende agent vrij te pleiten. Een Belgische cameraman mocht het op de montagetafel haarfijn uitleggen. Opnieuw een mooi staaltje gratis media-analyse. Little Brother is watching too.