Advertentie
Advertentie

Medische octrooien op het scherp van de snede

De sector geneesmiddelen is een van de snelst groeiende vakgebieden bij het Europees Octrooibureau en tegelijk een van zijn beste klanten. Vorig jaar waren er ca. 9.000 aanvragen, dit jaar zal dat naar schatting 10 procent meer zijn. Hubert Theuns is examiner in deze afdeling. Hij heeft vijftien jaar ervaring.Theuns: Het percentage van de aanvragen dat geweigerd wordt is heel klein, maar de meeste bereiken nooit de markt. De farmaceutische firmas vragen preventief octrooien aan op van alles en nog wat, doorgaans om te voorkomen dat die middelen in handen van de concurrentie zouden vallen.Octrooieerbaar is het gebruik van de chemische verbinding voor de bereiding van een medicament tegen een of andere ziekte, als ze voldoet aan de drie algemene voorwaarden. Niet octrooieerbaar is de behandeling van de ziekte zelf bij een patiënt. De reden is dat het handelen van de arts vrij moet blijven. Wel octrooieerbaar is dan weer de behandeling van menselijk bloed, buiten het lichaam. Om het te verbeteren bijvoorbeeld. Binnen het lichaam is het namelijk een medische handeling. Medische octrooien balanceren vaak op het scherp van de snede.Een medisch octrooi is, in tegenstelling tot alle andere octrooien, moeiteloos verlengbaar na twintig jaar. Theuns: Dat heet een aanvullend beschermingscertificaat. De reden is dat het soms zeven tot tien jaar duurt voor een geneesmiddel na octrooiering op de markt komt. Er moeten klinische tests worden verricht, er zijn nationale goedkeuringen vereist, etcetera. Dat vraagt aanzienlijk meer tijd dan voor andere octrooien, die je bij wijze van spreken nog dezelfde dag op de markt kunt brengen. De redenering is dus dat de kansen op terugverdiening van de kosten voor medicijnen geringer zijn, althans meer tijd vergen.De farmasector voert bovendien de hoge kosten van de eigen research aan. Die zouden (soms) tot 250 miljoen dollar oplopen, voor één medicament. Daartegen kan worden aangevoerd dat een deel van het onderzoek zeker aan de universiteiten is gebeurd, meestal met gemeenschapsgeld. Het prijskaartje is ondoorzichtig. Dat willen de Pfizers, Bayers en GlaxoSmithKlines van deze wereld het liefst ook zo houden. Het EPO staat daar buiten en heeft er officieel geen standpunt over. Evenmin laat het zich uit over de aanmaak van goedkope generische geneesmiddelen in de derde wereld, anders gezegd het negeren van het octrooi. Die optie is op de voorbije conferentie van de World Trade Organisation in Qatar genomen. Wat zijn zoal de trends in de medische sector? Theuns: De aanvragen stijgen voor middelen tegen neurodegeneratieve ziekten, Alzheimer, Parkinson, BSE, dementie. Ook alles wat in de sfeer van sexual dysfunction ligt. Viagra-achtige verbindingen. In het algemeen zijn alle ziektes die in het Westen voorkomen een stimulans voor onderzoek. Veel minder aanvragen krijgen we voor ziekten die alleen in Afrika of andere delen van het Zuiden voorkomen. Die zijn commercieel ook minder interessant. De aids-remmer AZT kwam uitzonderlijk snel op de markt. Naar middelen tegen aids wordt nog altijd intens gezocht. Voor wie het mocht interesseren: Prozac is nu octrooivrij. Er liggen goedkope vervangers in de apotheken. JC