Advertentie
Advertentie

Nanotechnologische stillevens

In de Mechelse galerie Transit toont Frank Theys twee nieuwe werken. In de hal hangt een plasmascherm met daarop een beeld van een kantoorinrichting. Een vrij banaal beeld, als een ingelijste versie van een foto uit een burotica-folder in vierkleurendruk die elke zelfstandige wekelijks in de bus krijgt. Zon plasmascherm kent u ook vast wel. Niet dat u ze zelf in huis hebt, want daarvoor zijn ze te duur (rond het half miljoen). Maar sinds een tweetal jaren pronken ze aan de ingang van elke grote elektrozaak. Grote platte televisieschermen die zich perfect laten ophangen als een elektronisch schilderij. Als een lijst die je aan de muur bevestigt. Het stilleven van Frank Theys presenteert zich ook veeleer als een schilderij dan als een video. Het is geen werk waar je van begin tot eind naar blijft kijken. Daarvoor gebeurt er te weinig en is het afgebeelde te alledaags. Het is een werk waar je langs loopt. Iets waar je vluchtig naar kijkt, zoals je door een reclamefolder bladert. Maar als je even blijft staan, of als je af en toe terugkeert, zie je dat het beeld nooit echt hetzelfde blijft. Een reclamefolder lees je ook nooit van begin tot eind. Telkens je hem openslaat, zie je andere versies van gelijkaardige interieurs. Theys noemt dit langzaam veranderende beeld een visualisering van de nanotechnologie. Een voorafspiegeling van wetenschappers die ervan dromen ooit een machine uit te vinden die een interieur tevoorschijn tovert op het moment dat je eraan denkt. Maar zon robot die de koolstofatomen uit de ruimte pikt en daarmee je gedachten realiseert, blijft vooralsnog sciencefiction. Theys slaagt er met dit werk wel in ons te laten zien hoe die - amper - verschillende afbeeldingen die we wekelijks in de bus krijgen, door elkaar lopen in onze hersenen. Frank Theys investeerde de laatste jaren nogal wat tijd in TechnoCalyps, een documentaire over nieuwe technologieën en hun religieuze dimensies. Door allerlei verwikkelingen bleef de documentaire gedeeltelijk onafgewerkt. Maar echos ervan zijn geregeld te vinden in zijn beeldend werk. Volgens hem is de technologie een uitdaging voor de kunstenaar. De beelden uit de wetenschap worden steeds krachtiger, waardoor de hele discussie omtrent communicatie verandert. Door rechtstreeks tot in de hersenen door te dringen, krijgen wetenschappers bijvoorbeeld een beter zicht op de manier waarop de waarneming gevormd wordt. Dat is het onderwerp van het tweede werk dat de galerie helemaal in beslag neemt. Yang Dan, professor in neurobiologie aan de universiteit van Californië, registreerde de activiteit van de neuronen in de hersenen van een kat. Daarmee maakte ze een volgens haar waarheidsgetrouwe weergave van het beeld dat de kat zich vormt van de realiteit. Dat subjectieve beeld van de kat zet ze naast het reële beeld van de elektronisch geregistreerde werkelijkheid. Frank Theys vloog naar San Francisco om er de professor te interviewen. Dat interview is het eerste wat je te horen en zien krijgt als je de galerie binnenkomt. Hier kan je ook beelden uit Dans onderzoek vergelijken: de input (wat de kat te zien krijgt, een scène uit Indiana Jones bijvoorbeeld) en de output (wat de elektroden registreerden in de hersenen van de kat: hoe Harrison Ford eruit ziet door de ogen van een kat). Deze beelden worden getoond op video, maar ook op prints waarbij je nog duidelijker de gelijkenissen en verschillen kan terugvinden. Helemaal achterin de galerie staat, als een stilleven, een televisiemonitor op de grond waarop een video te zien is van twee jonge katjes die spelen met een vlieg. Vertederende beelden van hoe de katjes kijken naar het vliegje. Maar niemand die eraan denkt dat wat de katjes binnen enkele ogenblikken gaan doen met het vliegje nog minder fraai is dan wat de katten in het laboratorium van professor Dan meemaken, wanneer de elektroden bevestigd worden op de hersenen in hun schedel. Gelukkig is Frank Theys een kunstenaar en geen wetenschapper. Want die voelen voorlopig toch nog het best aan hoe mensen waarnemen. Theys weet perfect hoe hij onze waarneming in een bepaalde richting moet sturen. Enkele scènes in de tentoonstelling werden dan ook door hem geënsceneerd. Theys is geen Panamarenko, hij is geen leerling-tovenaar, maar wel een meester-kunstenaar. Zo één als Velasquez die zichzelf en de als koning verklede toeschouwer afbeeldt in Las Meninas.Pieter Van bogaertFrank TheysFilmstudies & stillevens. Nog tot 28-1-2001 in galerie Transit, Zandpoortvest 10, 2800 Mechelen. Elke zondag van 11 tot 18 uur of op afspraak (015-33.63.36)