Advertentie
Advertentie

Nationale Loterij: te kras voor woorden

De ontwikkelingen die de Nationale Loterij op gang brengt, vallen moeilijk onder woorden te brengen. De monopoliehouder inzake loterij- en kansspelen lijkt zich steeds verder te verwijderen van zijn oorspronkelijke doelstelling - het kanaliseren van de goklust van de Belgische bevolking - ten voordele van de jacht op steeds hogere omzetcijfers.En daarvoor zijn alle middelen goed. Het meest gekende product, het lottobiljet, wordt via goed gecoördineerde, maar ook agressieve campagnes op de mensen losgelaten. De lokvogel wordt steeds groter. Er wordt gegoocheld met miljoenenbedragen die eenieder (moeten) doen duizelen. Daarbovenop wordt een uitgebreid gamma krasbiljetten, telkens getooid met de meest exotische namen (Magico, Eldorado, Bingo Express), aangeboden voor een snelle en gemakzuchtige gok. Zou er eens niet moeten gedacht worden aan een beperking van het te winnen bedrag? Niet alleen heb je dan meer gelukkigen, je bezorgt de hoofdwinnaar ook geen kopzorgen over de besteding van dat bedrag.In plaats van de goklust te kanaliseren laat de Nationale Loterij geen poging onverlet om nieuwe kanalen aan te boren om de goklust in eenieder aan te wakkeren. Het - voorlopig laatste - hoofdstuk in deze ontwikkelingen is terug te vinden op het internet. Op de elektronische snelweg wil men kansspelen aanbieden om de concurrentie aan te gaan met de vele virtuele off-shorecasinos die nu al operationeel zijn vanuit veelal Caribische eilandjes. Wie zich achter het computerscherm niet thuisvoelt, kan nog altijd terecht in het cafeetje om de hoek waar, als het van de Nationale Loterij afhangt, krasterminals geïnstalleerd worden. Meerdere partijen hebben wat dit betreft trouwens boter op het hoofd. Immers, deze deur werd reeds opengezet door een koninklijk besluit van de vorige regering die de tijd rijp achtte voor elektronische loterijautomaten die een gedematerialiseerde deelneming mogelijk maken.De voogdijminister van de Nationale Loterij, Rik Daems, maakt zich ondertussen sterk dat de negatieve effecten onder controle kunnen worden gebracht zodat het doembeeld van heuse cybergokcafés voorlopig niet meer dan fictie blijft. Toch kan niet worden ontkend dat al deze initiatieven een drempelverlagend effect hebben waarbij, zoals in het geval van internet, de sociale controle nog eens wegvalt. Daarenboven zijn het vooral jongeren die zich laten verleiden tot het plaatsen van een elektronisch gokje, zowel achter het computerscherm als in het café.Niet dat we hier de rol van onbevlekte moraalridder willen spelen. Maar toch . Zelfs in de Europese rechtspraak wordt erkend dat de diverse nationale loterijen in Europa gereguleerd moeten worden om morele en sociale redenen.De dubbelzinnige houding van de federale regering tegenover de Nationale Loterij is symptomatisch. Enerzijds wil ze de goklust in bedwang houden, anderzijds ziet ze deze overheidsmonopolist als een lucratieve inkomstenbron voor sponsoring van de meest diverse initiatieven, inclusief preventief onderzoek naar gokverslaving. En ook projecten in domeinen waar de deelstaten bevoegd zijn, hoofdzakelijk culturele initiatieven, mogen via de federale regering op steun rekenen. Over de rationaliteit van de huidige verdeling wordt dan ook weinig gesproken. Wel integendeel, de minister wil vrij kunnen beschikken over dit subsidiekanaal.Wat de regering wel wil bekijken, is het statuut van de Nationale Loterij. Vandaag nog een parastatale, morgen een autonoom overheidsbedrijf. Hiermee wordt een vrijbrief gegeven aan de Nationale Loterij om ongebreideld in te spelen op de latent aanwezige goklust zonder dat de federale overheid beroofd wordt van haar inkomstenbron, de zogenaamde monopolierente. Die rente wil de voogdijminister trouwens optrekken van 2,5 miljard frank tot 3,5 miljard frank zodat de Nationale Loterij wel verplicht is een hogere omzet na te streven. Een tendens die ingezet werd door de regering-Dehaene door gelden aan de Nationale Loterij te ontlenen teneinde de Maastrichtnorm te halen.Ondertussen gaat dit alles in tegen de geest van het recent afgesloten Sint-Hedwigakkoord waarbij de middelen van de Nationale Loterij die vandaag in overleg met de deelgebieden worden verdeeld, overgeheveld worden naar de deelstaten. Voor de VU betekent dit niet meer of minder dan de volledige hervorming van de Nationale Loterij. Centraal hierbij is het gemeenschappelijk beheer door de verschillende overheden en een verdeling van de totale middelen van de Nationale Loterij op basis van een objectieve verdeelsleutel. Deze aanpak kan ook oplossingen aandragen voor de huidige werking en organisatie van de Nationale Loterij, vooral dan in de ondermaatse invulling van de Nederlandstalige personeelskaders. Op de eerste plaats gaat het ons echter om een halt toe te roepen aan de dynamiek waarin de Nationale Loterij is terechtgekomen. Een spiraal waarbij alle verhoudingen uit het oog verloren worden en almaar méér mensen méér geld gaan besteden aan een - op de keper beschouwd banale, maar wel geldverslindende, goklust. Frieda BREPOELSVoorzitter VU-ID-kamerfractie