Advertentie
Advertentie

NAVOs rol

De kogel is door de kerk. Vanuit heel Europa trekken NAVO-soldaten naar Macedonië om te wachten op de etnische Albanese rebellen die, als het een beetje meezit, braaf hun wapens inleveren. Het transatlantische militaire bondgenootschap vult steeds vaker de leemten op die Europa en de Verenigde Naties in hun veiligheidspolitiek laten. Terwijl de NAVO zich al jaren bezint over haar rol in een wereld zonder het IJzeren Gordijn, verricht de organisatie hand- en spandiensten op de woelige Balkan.Regeringsleiders en ministers van Defensie van de lidstaten van de Europese Unie kunnen het maar niet eens worden over de structuur en de doelstellingen van een eigen Europees leger voor de Unie. Ondertussen nemen de meeste EU-landen wel deel aan een militaire operatie in Macedonië onder de NAVO-vlag. Voor een resoluut optreden kunnen de Europeanen blijkbaar niet zonder de sterke arm van de VS.De NAVO is een nieuwe weg ingeslagen, zonder daar zelf bewust voor gekozen te hebben. Pas na de Koude Oorlog kwam een NAVO-troepenmacht voor het eerst in actie. In 1992 moest een NAVO-macht voorkomen dat het toenmalige economische embargo tegen Servië en Montenegro werd geschonden. Geleidelijk aan werd de rol van de NAVO op de Balkan groter. De organisatie kreeg in 1995 een rol in de uitvoering van het vredesakkoord van Dayton over Bosnië-Herzegovina. Nog steeds bewaken NAVO-soldaten de vrede in de voormalige Joegoslavische deelrepubliek.De NAVO speelt zo steeds duidelijker de rol die het beoogde Europese leger zou moeten spelen: conflicten in de Europese invloedssfeer voorkomen of beheersen. De Amerikaanse president, George Bush, ziet het met lede ogen aan. Hij is van mening dat de Europeanen problemen op het eigen continent het best zelf oplossen. Daar is de VS niet voor nodig. Toen hij opperde de Amerikaanse NAVO-soldaten uit Bosnië terug te halen, schreeuwden de Europese NAVO-lidstaten moord en brand. Een alternatief hadden ze echter niet.Tegelijkertijd speelt Bush dubbel spel. Want hoewel hij ernaar streeft dat de Europeanen hun eigen boontjes op veiligheidsgebied doppen, heeft hij bezwaren tegen een zelfstandige Europese krijgsmacht omdat die de invloed van de VS in Europa zou aantasten. Bush wil wel de voordelen van een onafhankelijker Europa, maar schrikt terug voor de gevolgen: een afkalving van de Amerikaanse invloed.Door nu in Macedonië Albanese rebellen te gaan ontwapenen, doet de NAVO weer een stap verder. Bij vorige operaties op de Balkan arriveerden er NAVO-troepen op het moment dat de situatie onbeheersbaar uit de hand was gelopen. Door zich nu intensief met het vredesproces in Macedonië te bemoeien en zich te engageren tot de ontwapening van de Albanese rebellen, staat de NAVO-vlag steeds meer voor een verkapte VN-vredesmacht. De aanwezigheid van de NAVO moet voor het eerst een burgeroorlog voorkomen. De vorige keren moest de NAVO komen blussen als het leed al geschied was. De NAVO vervult steeds meer de rol die oorspronkelijk voor een Europees leger is weggelegd en neemt zo de animo en de noodzaak voor de oprichting van een dergelijk EU-leger weg. Bas KURSTJENS