Advertentie
Advertentie

Neen betekent ja?Paul Raynes

De Zweedse regering besliste dat het referendum van 14 september over de euro doorgaat, ondanks de moord op de minister van Buitenlandse Zaken, Anna Lindh. De Europeanen slaagden erin het communisme en fascisme te marginaliseren, maar ze waren niet in staat een einde te maken aan het historische determinisme dat beide tirannieen stimuleerde. De nakende Zweedse verwerping van de toetreding tot de eurozone zou een zoveelste nederlaag moeten betekenen voor de Hegeliaanse visie op de geschiedenis. Maar om het even wat de Zweedse bevolking vertelt aan haar politieke elite, zij weet dat de politici 'neen' niet zullen aanvaarden als een antwoord. De Denen en Britten hebben dat al ondervonden. Het is een dagdroom voor elke gematigde euroscepticus dat Europa zich neerlegt bij een groep kernlanden die de euro invoert en een rand die opteert voor zwevende munten. Maar dat is niet meer dan een droom. Twee factoren zullen ook het komende decennium druk uitoefenen op de periferie om de eenheidsmunt in te voeren. Ten eerste treden in 2004 tien landen toe tot de Europese Unie. In tegenstelling tot de oorspronkelijke ondertekenaars van het Verdrag van Maastricht moeten zij de euro invoeren als ze aan de voorwaarden voldoen. De drie Baltische staten bijvoorbeeld voldoen al aan alle economische criteria en zouden de euro morgen kunnen invoeren zonder dat dit voor iemand veel verschil maakt. De komende tien jaar treden de nieuwe EU-landen mogelijk in vier golven toe tot de eurozone. Dat geeft de weigeraars vier kansen om hun standpunt te heroverwegen. Ten tweede zijn de huidige lidstaten van de eurozone niet bereid belangrijke landen als het Verenigd Koninkrijk en Zweden de kans te geven buiten de monetaire unie te blijven. Ze vrezen competitieve devaluaties en concurrentie op het vlak van regulering. Ze zullen al het mogelijke doen om te waarborgen dat Europa en de euro synoniemen zijn, zowel economisch als politiek. De toetreding van nieuwe landen tot de eurozone en de druk van bestaande leden wijzigt de argumenten voor een toetreding van Zweden, Denemarken of het Verenigd Koninkrijk helemaal niet. Maar opiniepeilingen tonen aan dat de burgers moeite hebben om te geloven dat ze zich kunnen blijven verzetten tegen een bureaucratische onvermijdelijkheid. De architecten van de Verenigde Staten van Europa weten dat verveling veel meer kan verwezenlijken dan Hegel, klassenstrijd, bloed en ijzer.