Advertentie
Advertentie

Niet alle voetbalaandelen scoren bij belegger

In de financiële markten ontpopten de aandelenbeurzen zich tijdens het laatste decennium tot een populair toevluchtsoord. Enerzijds verkiezen steeds meer particulieren hun spaargelden te beleggen in aandelen. Anderzijds profiteren bedrijven hiervan om kapitaal aan te trekken en hiermee de (vaak externe) groei te financieren. In hun sportieve en financiële overlevingstocht, die steeds zwaarder wordt door de toenemende lonenlast, hebben nu ook voetbalclubs de weg naar de beurs gevonden. Voor de belegger houdt het investeren in een voetbalaandeel echter heel wat risicos in. Eén blessure of één doelpunt kunnen de koers van het aandeel zwaar beïnvloeden. Door de toegenomen professionalisering en commercialisering van de voetbalwereld zijn Europese topclubs uitgegroeid tot volwaardige bedrijven. Hun inkomsten hangen in grote mate af van de sportieve prestaties op het veld. Vooral de zware lonenlast heeft tot gevolg dat voetbalclubs diep in de geldbeugel moeten tasten om op sportief vlak te blijven presteren. Helaas gaat het sportief overleven vaak ten koste van de financiële leefbaarheid, waardoor het aantal verlieslatende voetbalclubs drastisch is toegenomen. In de Engelse hoogste voetbalklasse nam de gecombineerde omzet van alle voetbalclubs in het seizoen 1998-1999 met 18 procent toe. De totale loonkosten daarentegen namen met 31 procent toe. De stijging van de kosten resulteerde in een stijging van het aantal verlieslatende voetbalclubs van vier tot zes. Italië kampt procentueel met nog meer verlieslatende clubs, terwijl ook in België heel wat ploegen in het rood staan. KapitaalOm het hoofd te bieden aan deze schulden staat het aantrekken van kapitaal natuurlijk centraal. Voetbalclubs kunnen, door hun uitstraling naar het publiek, hiervoor in belangrijke mate rekenen op bedrijven buiten de voetbalwereld. Vodafone Airtouch, het grootste telecombedrijf ter wereld, sloot in februari een commerciële alliantie ter waarde van meer dan 49 miljoen euro met Manchester United. Dit is het grootste sponsoringcontract uit de voetbalgeschiedenis. Vodafone zal vanaf juni telecomapparatuur en mobilofoons met draadloze internettoegang aan de club en haar supporters leveren. Verder zal Vodafone een nieuwe portaalsite openen waarin het de supporters op de hoogte houdt van het reilen en zeilen van de club. In ruil hiervoor mag Vodafone zijn logo drukken op alle kleding en afgeleide producten die de club verkoopt.Ook als aandeelhouder pompen bedrijven geld in hun voetbalclub. Het Italiaanse Lazio is bijvoorbeeld voor 51 procent in handen van voedingsproducent Cirio. In Engeland zijn vooral betaalzenders geïnteresseerd in voetbalclubs. Granada, eigenaar van een derde van ITV-televisie, heeft 9,9 procent in handen van Liverpool en heeft ook interesse in belangen van andere voetbalclubs. Op 5 oktober 1998 was er het bod van de betaalzender BskyB op Manchester United. Het bod sprong echter enkele maanden later af omdat het in strijd was met het mededingingsbeleid. Mediabedrijven met meerderheidsposities in voetbalclubs zouden immers de onderhandelingen over tv-rechten kunnen ontwrichten.Ook in de voetbalwereld worden steeds meer samenwerkingsverbanden gesloten. Ajax Amsterdam heeft onlangs voor een niet bekendgemaakt bedrag het belang in de Belgische club Germinal Beerschot Antwerpen vergroot van 30 tot 51 procent. De financiële injectie van Ajax in Germinal Beerschot Antwerpen wordt door GBA onder meer gebruikt voor het uitbouwen van het stadion en de verdere ontwikkeling van de jeugdopleiding. BeursnoteringSteeds meer echter kiezen voetbalclubs ervoor kapitaal aan te trekken bij de particuliere belegger of supporter. Het voorbeeld werd in 1983 door het Engelse Tottenham Hotspur gegeven. In 1992 kwam Manchester United naar de beurs aan een waarde van 47 miljoen pond. De succesrijke beursgang van het laatstgenoemde aandeel inspireerde vele andere Engelse voetbalclubs tot een beursnotering. Momenteel noteren in Engeland 19 voetbalclubs op de officiële markt of de Alternative Investment Market (AIM). In Italië wordt Lazio op 23 mei vergezeld van AS Roma op de Italiaanse beurstabellen, terwijl Ajax Amsterdam in Nederland nog steeds de enige ter beurze genoteerde voetbalclub is. Verscheidene Europese clubs koesteren echter plannen om een beursintroductie aan te vragen. Dortmund, Herta Berlijn en Hamburg in Duitsland, Inter Milaan in Italië en Liverpool in Engeland, zijn slechts enkele voorbeelden. In België loopt Anderlecht reeds enkele jaren met beursplannen rond. Ondanks het behalen van de vijfentwintigste landstitel wil manager Michel Verschueren de plannen nog niet concreet maken. Alle prioriteiten gaan uit naar het behalen van een plaatsje in de Champions League. De inkomsten die we hierdoor zouden genereren zijn enorm. Een beursgang is voorlopig nog niet aan de orde, aldus Verschueren. De beursnotering van de voetbalclubs kan niet overal op even veel begrip rekenen. Vooral de echte supporters vrezen dat de sportieve prestaties ondergeschikt zullen worden aan de financiële prestaties. Dit blijkt ook uit cijfers die Deloitte en Touche in een onderzoeksrapport kenbaar maakten. In het seizoen 1997/1998 besteedden niet-beursgenoteerde bedrijven 60 procent van hun omzet aan de loonmassa van hun spelers. Voor ter beurze genoteerde bedrijven bedroeg dit percentage slechts 46. Hieruit blijkt dat genoteerde voetbalclubs zich in de eerste plaats zorgen maken over de financiële gezondheid van de club. Sportieve ambities, die zich vooral uiten in het aantrekken en houden van dure spelers, lijken hierdoor de prioriteit te verliezen. Het belang dat genoteerde bedrijven hechten aan een gezonde financiële balans blijkt ook uit een andere conclusie van het rapport. Volgens de studie zouden genoteerde bedrijven professioneler beheerd worden dan niet-genoteerde en vervolgens ook winstgevender zijn. De operationele winst van ter beurze genoteerde voetbalclubs in Engeland bedroeg in 1998 22 procent van de omzet, terwijl de niet-genoteerde bedrijven zich tevreden moesten stellen met 11 procent.Beursanalisten zijn het eens over de risicos die verbonden zijn aan het beleggen in een voetbalaandeel. Koerssprongen, naar boven zowel als naar beneden, van meer dan 50 procent zijn niet uitzonderlijk. De koers is afhankelijk van overwinningen, kampioenstitels, plaatsing voor de beker enzovoort, waarbij het toeval een belangrijke rol speelt. De grote volatiliteit van voetbalaandelen blijkt uit onderstaande grafiek. Op 14 mei werd Lazio Italiaans kampioen, waardoor het aandeel de dag erna 68 procent hoger opende. Bij sluiting van de beurzen stond het aandeel nog 19 procent hoger. Tijdens de dag werden meer dan 12 miljoen aandelen verhandeld, maar liefst 36 keer het gemiddelde dagelijkse volume van de afgelopen zes maanden. NaambekendheidVolgens David Pope, een analist van beurshuis Wise Speke, kunnen weinig voetbalclubs rekenen op interesse van institutionele investeerders. Het eerste waar institutionelen naar kijken is merk- en naambekendheid, aldus Pope. Volgens Pope kan slechts een handvol Europese voetbalclubs een voldoende stabiele basis voorleggen aan investeerders. Manchester United, Real Madrid, Barcelona, Inter Milaan en Juventus horen tot dit groepje, waarvan alleen de eerstgenoemde club ter beurze genoteerd is.Niettemin zijn voetbalclubs aardig in de weer om hun naambekendheid ook bij de niet-voetbalsupporter te vergroten. Chelsea wil een sport- en vrijetijdscomplex opzetten dat 365 dagen per jaar gebruikt wordt in plaats van 25 zaterdagen per jaar. Momenteel omvat het complex al twee hotels, een aantal cafés en een aantal restaurants. Op korte termijn komt daar nog een fitness-centrum bij. In Italië wil Juventus een sport- en winkelcomplex van 200 miljoen dollar bouwen, terwijl ook AS Roma-voorzitter Sensi liet weten een uitgebreid gamma van ontspanningsactiviteiten te willen aanbieden. Deze diversificatie moet in eerste instantie leiden tot een stabielere vorm van inkomsten. Enkel op een solide basis kunnen de clubs hun onvolwassenheid en volatiliteit op de beurstabellen van zich af schudden. Voorlopig blijft het beleggen in een voetbalaandeel echter een risicovolle onderneming. Aandelen van Manchester United kenden weliswaar een succesvol koersverloop, maar vele andere voetbalaandelen zoals bijvoorbeeld Newcastle United en Aston Villa noteren momenteel onder de koers waaraan ze naar de beurs zijn gekomen. Peter VAN MALDEGEM