Nieuw en oud

Vanaf de omslag van Streven, deze jaargang de meeste flitsende flap onder de literaire tijdschriften, kijken tieners strak de wereld in. De keuze voor de kleurrijke en toch sobere fotos van Marie-Jo Lafontaine is alleszins geslaagd. Het binnenwerk bleef ongewijzigd en oogt wat braaf in vergelijking met de vernieuwde buitenkant. Nieuw en oud zijn in dit nummer op wel meer manieren verweven. Frans Van Bladel, gewezen hoofdredacteur van het blad, wordt tachtig en de redactie eert hem met bijdragen van Geert Boeve en Eric De Kuyper. Een tekst van Van Bladel over utopie als uitdaging aan de gangbare werkelijkheid, en een gesprek met Tine Ruysschaert over haar voorstelling van het Markusevangelie ronden het dossier af. Verder vinden wij in dit nummer vooral artikels over de politieke actualiteit. Erik Faucompret heeft het over de landen rond de Kaspische Zee die door hun oliereserves de inzet van een geostrategisch spel vormen waarin naast economie ook religie een grote rol speelt. Ook het euthanasiedebat, het conservatisme als intellectuele traditie, daklozen en het migrantenstemrecht komen in het nummer aan bod. De ongewone gedichten van Paul Bogaert en Allemaal gelogen van F. Springer worden gerecenseerd in de rubriek Podium. Streven, jg 69 (2002), nr. 6 (juni)De randHet Nederlands-Vlaamse tijdschrift voor Chinese literatuur, Het Trage Vuur, brengt een bloemlezing uit het werk van de dichter Chen Li (Taiwan, 1954). Silvia Marijnissen selecteerde en vertaalde gedichten geschreven tussen 1975 en 2000. Het nummer sluit af met een interview waarin Chen Li vertelt over het ontstaan en de aanpak van zijn acht bundels, over zijn vertalingen van onder meer Sylvia Plath, Wislawa Szymborska, Pablo Neruda en Hugo Claus, over humor en sociale kritiek, over het politieke Taiwan en over het belang van het eiland voor Chen Lis werk. De titel van het nummer, De rand van het eiland, verwijst naar Chen lis woonplaats, op de rand van Taiwan, maar ook naar zijn blik op de wereld die naar alle kanten openstaat zodat de buitenwereld zijn poëzie domineert. Dank zij de zoals gewoonlijk piekfijne uitgave, krijgt dit nummer de allure van een dichtbundel.Het Trage Vuur Chen Li / De rand van het eiland, nr. 16.Slag of stootHet vorig jaar opgerichte tijdschrift van het Louis Paul Boon-genootschap wijdt het eerste nummer van zijn tweede jaargang aan de vriendschap tussen Louis Paul Boon en Gaston Burssens. Gerard F.H. Raat illustreert de schrijversvriendschap met fragmenten waarin Boon vertelt over Burssens, Ivo Machiels bekijkt de schrijvers als dubbele talenten, want beiden maakten waardevol beeldend werk. De nadruk ligt op Burssens werk, dat weinig bekend is en waarvan een aantal reproducties zijn opgenomen. Het pronkstuk van het nummer vormt de tot nog toe ongepubliceerde correspondentie tussen de twee. De uitgave kwam er niet zonder slag of stoot want door een vergissing van de erven Boon inzake de rechten op publicatie, ontstond een flinke hetze. Boelvaar poef legt in de redactionele inleiding de verantwoordelijkheid bij de erven Boon en nam de door Jos Muyres geëditeerde brieven toch op. Muyres schetst in een begeleidende tekst de context waarin de briefwisseling plaatsvond en levert leesbare teksten met noten die de omstandigheden moeten verhelderen. Hier en daar duikt een slordigheid op, zo krijgt Hubert Lampo de data 1920-2002 mee, terwijl de man nog rustig in Grobbendonk woont. Boelvaar poef Allebei Naakt. De correspondentie Boon-Burssens, jg. 2 (2002), nr. 1 (maart)e-posDe Poëziekrant is een beetje de glossy onder de literaire tijdschriften, voorzien van weetjes, bekende Vlamingen die vertellen wat poëzie voor hen betekent en vaste rubrieken zoals Het Sienjaal waarin bundels worden getoond die te weinig opgemerkt dreigen te blijven. Of dat laatste opgaat voor de gedichten van Erwin Mortier en Hans Warren, is wel de vraag. Het blad oogt bijzonder verzorgd en is rijkelijk geïllustreerd, met veel fotos van dichters en dichteressen, met de flap als ereplaats. Deze keer mag de Zuid-Afrikaanse romanschrijfster en sinds kort ook dichteres Riana Scheepers de honneurs waarnemen. Jooris van Hulle interviewde haar via de e-pos over het verschil tussen romans en gedichten, over engagement in de Zuid-Afrikaanse literatuur en over het Afrikaans en haar literaire en niet-literaire gebruikers. Ook al over de e-mail licht Dirk van Bastelaere, die sinds hij de Staatsprijs voor poëzie gewonnen heeft, niet meer uit de Poëziekrant is weg te slaan, de lezer in hoe zijn essaybundel Wwwhhooosshhh het best gelezen wordt. Poëzie is er van Peter Theunynck, Kris Pint, Mark Tritsmans, Joris Iven en de Engelse dichteres Frieda Hughes.Poëziekrant, jg. 26 (2002), nr. 2 Taal en toekomstDeus ex machina viert zijn honderdste nummer. Het tijdschrift voor literatuur en kunst buigt zich voor de gelegenheid over twee fundamenten van zijn basisonderwerpen: taal en cultuur. Vooral hun evolutie in deze tijden van globalisering wordt bestudeerd. Het lijvige nummer opent dan ook met een korte inleiding tot de (anti)globalisering die echter meer inleidt tot dit tijdschriftnummer dan tot globalisering en haar tegenbeweging an sich. Binnen het onontwarbare globaliseringsweb bestudeert Deus ex machina de toekomst van het Nederlands, de opmars van het Engels en de weerslag op de cultuur. Het laatste deel opent met een essay van de onlangs overleden socioloog Pierre Bourdieu, die de lokale cultuur en dito uitingen gestaag aan terrein ziet inboeten onder invloed van de internationalisering van literatuur en kunsten. Het duidelijkst is de evolutie te merken in de filmindustrie, waarvan de toestand in Vlaanderen niet bepaald hoopgevend is, zo toont Ludo Wijnen aan. In de andere delen doet Geert van Istendael wat we van hem verwachten: met scherp schieten op ons taalgebruik. Hij verbindt taal, terecht, met macht en oordeelt daarom dat het fout is om voor internationaal gebruik een taal te kiezen die ook als moedertaal dienst doet. Leve het Esperanto. Een weinig bestudeerde maar in het perspectief van de Bolognaverklaringen zeer actuele invalshoek is die van Jacques Willems, ererector van de Gentse Universiteit. Hij bekijkt het nut en onnut van Engelstalige diplomas. Verder zijn er onder meer een overzichtstekst van Jef Verschueren in verband met taal en globalisering en een aantal case-studies, zoals over de talen in Centraal-Europa, de taalattitude in Ierland en het Nederlands in Brussel. Op die manier komen algemene beschouwing en specifieke analyse naast elkaar te staan; steeds op een zeer begrijpelijk niveau dat soms wat diepgaander mocht zijn en waarin ik het verband met economische, socio-economische en politieke structuren mis. Niettemin vormt dit een degelijke inleiding tot een aantal effecten van globalisering.Deus ex machina nr. 100, jg. 26, maart 2002WeggaanWie de afgelopen maand de media enigszins heeft gevolgd, is op de hoogte: Jozef Deleu is met pensioen en geeft de fakkel van zijn geesteskind Ons Erfdeel door aan Luc Devoldere. Het laatste nummer onder zijn hoede bevat de vertrouwde mix van langere teksten over het reilen en zeilen in de Nederlandstalige cultuur naast een kroniek met recensies en een deeltje over taal- en cultuurpolitiek. De langere stukken buigen zich over het cabaret in Nederland, over het kunstbewind van Jan Hoet, over het nationaal en historisch besef in België en Nederland, over de neo-bijbelse wereldbeschouwing van Jan Wolkers. Koen Vergeer detecteert de vlucht vooruit als de kern van de poëzie van Peter Holvoet-Hanssen, werk dat een heel bijzondere plaats heeft verworven in de Nederlandstalige poëzie. Onder de slogan Ook dichteressen rijden auto kijkt Siem Bakker in de glazen bol van het literaire tijdschrift. Zoals de leus al laat vermoeden, gaat het in hoofdzaak om de financiële vooruitzichten, nut en onnut van subsidies en het belang van het abonneebestand. De twee mogelijke oplossingen om de zelfverklaarde impasse vaarwel te zeggen klinken weinig hoopgevend: meevechten in de advertentiestrijd of de digitale toer op gaan. Laat de dichteressen maar zelf kiezen hoe ze zich verplaatsen.Ons Erfdeel, jg. 45 (2002), nr. 2 (maart-april)Samenstelling: Dietlinde WILLOCKX