NV De Wereld Kosmoloog in Californie

(tijd) - 'Als doctorandus aan de Universiteit van Cambridge kreeg ik de kans mijn promotor, Stephen Hawking, te vergezellen bij een bezoek aan het Instituut voor Theoretische Natuurkunde in Santa Barbara. Tijdens dat bezoek viel me op hoe verschillend de opzet van het Instituut is in vergelijking met die van een doorsnee-departement Natuurkunde in een andere universiteit. Het Instituut heeft als doelstelling wetenschappers samen te brengen in 'workshops'. Deze workshops die over meerdere maanden lopen, zijn gewijd aan een thema dat traditionele disciplines combineert, gaande van biofysica tot wiskundige natuurkunde. Omdat dit multidisciplinair onderzoek me sterk aansprak, heb ik niet geaarzeld me kandidaat te stellen voor een postdoctoraal onderzoek.' 'Ik werk vooral rond kosmologische vragen. Fysici verwachten dat de oorsprong en evolutie van het heelal beschreven kunnen worden aan de hand van wiskundige natuurwetten. De natuurwetten die gelden voor de oerknal zijn vermoedelijk een combinatie van de relativiteitstheorie van Einstein en de kwantumtheorie. Deze twee zeer verschillende theorieen worden verenigd in de snarentheorie, maar de fundamentele structuur van die theorie is vooralsnog onduidelijk.' 'Dagelijks komen we met alle onderzoekers samen voor een seminarie, wat uitmondt in verhitte discussies tijdens de lunch onder een Zuid-Californisch zonnetje. Zoals in vele grote Amerikaanse universiteiten komt de meerderheid van de onderzoekers in het Instituut uit het buitenland. Omdat de samenwerking met kosmologen en snaartheoreten van andere universiteiten zo intensief is, beschouwen we hen ook als collega's. De groep vormt een toffe, internationale gemeenschap, met weinig onderlinge rivaliteit. Soms denk ik dat de abstractie van de centrale onderzoeksvraag die ons verenigt, bijdraagt tot de goede sfeer.' Exodus 'Ik vind het belangrijk dat jonge wetenschappers zoals ik ervaringen opdoen aan meerdere universiteiten. Zo kunnen we ons verschillende onderzoeksmethodes eigen maken, leggen we wereldwijd contacten en leren we de volledige waaier van onderzoeksactiviteiten binnen een discipline kennen. Als we ooit de kans krijgen terug te keren naar Belgie, kunnen we met de opgedane kennis en ervaring via het onderwijs een nieuwe generatie inspireren.' 'Al is in die context het laatste woord nog niet gezegd. Vorige maand nog, op het jaarlijkse 'String Cosmology'-congres, viel me op dat drie van de dertig sprekers Belgen waren. Geen van hen was verbonden aan een Belgische universiteit. Het zal nog meer inzet vragen van de Belgische regering om de exodus van jonge talenten te keren, althans in mijn vakgebied.' Kosmos 'In mijn wetenschappelijk onderzoek kan ik uiting geven aan een gevoel van verbondenheid met de kosmos. Het helpt me de wereld en onze herkomst te begrijpen, de dynamiek van dit wonderlijke schouwspel aan te voelen.' 'Toch blijft kosmologie soms te abstract voor mij. Na mijn doctoraat ben ik met mijn vrouw voor zes maanden op reis vertrokken, met het openbaar vervoer van Leuven naar het Tibetaanse Lhasa. Die tocht over adembenemende gebergtes, door verschillende klimaten, vol confrontaties met totaal andere culturen, heeft mijn band met natuur en kosmos enorm versterkt.' 'Door in het buitenland te wonen kun je een nieuwe omgeving op een nog dieper niveau leren kennen. Het moderne Californie is wat dat betreft een interessante regio. De lokale cultuur bestaat net uit wat niet-lokaal is. Californie is een 'home away from home', een bonte verzamelplaats van mensen uit alle hoeken van de wereld die er hun geluk komen zoeken.' 'Een fascinerende omgeving dus, maar de afwezigheid van 'lokale wortels' maakt het toch ergens onvolledig voor me. Ik mis een heerlijk Belgisch pintje met een stel oude vrienden in een Vlaamse dorpskroeg waar je joviaal wordt bediend in het plaatselijk dialect. Waar mijn dorp nog de wereld is en niet de wereld mijn dorp.' Annick VANDORPE