Ongeloofwaardig

De tegenvallende conjunctuurindicatoren van de jongste dagen hebben de Europese Centrale Bank (ECB) niet kunnen overtuigen de rente te verlagen. De ECB blijft van oordeel dat zij geen ruimte heeft om de economische groei te helpen stimuleren.Aangezien de ECB gisteren geen toelichting verstrekte bij haar beslissing, blijven de argumenten van twee weken geleden geldig. Voorzitter Wim Duisenberg zei toen dat het te vroeg is om de economische gevolgen van de aanslagen van 11 september in te schatten. Hij voegde eraan toe dat er geen recessie dreigt en voorspelde een heropleving in 2002. Duisenberg suggereerde ook dat de rente geen hinderpaal vormt voor de economische groei.Deze verantwoording van het monetaire status-quo is vandaag nog minder geloofwaardig dan begin oktober. De forse daling van het ondernemers- en consumentenvertrouwen in verscheidene lidstaten van de eurozone toont duidelijk aan dat de terreur een belangrijke negatieve invloed heeft op de economische groei. Hoewel een recessie in euroland nog niet zeker is, stijgt het risico dat we in twee kwartalen met negatieve groei belanden.Bovendien bevestigen de jongste inflatiecijfers dat de dalende trend doorzet. Iedereen, ook de ECB, verwacht dat de inflatie volgend jaar vertraagt tot minder dan 2 procent. Prijsstabiliteit op middellange termijn, de hoofddoelstelling van de ECB, is binnen bereik.Het huidige monetaire beleid kan moeilijk als soepel worden omschreven. In de eurozone bedraagt de reële kortetermijnrente, het verschil tussen de basisrente van 3,75 procent van de ECB en de verwachte inflatie van 1,7 procent voor volgend jaar, zowat 2 procent. Dat is wat economen een neutrale rente noemen die gepast is in tijden van normale conjunctuur. In de VS, waar de conjunctuur niet zoveel slechter is dan in Europa, bedraagt de reële rente slechts ongeveer 0,5 procent.Overigens herhaalt de ECB regelmatig dat een centrale bank moet anticiperen op economische gebeurtenissen. Het duurt immers meer dan zes maanden voor een aanpassing van de rente een duidelijke invloed heeft op de economische groei en nog langer voor de inflatie reageert.Enkele Europese ministers van Financiën hebben gelijk dat er weinig ruimte is om via het begrotingsbeleid de economische activiteit aan te zwengelen. Het is hoog tijd dat de ECB haar verantwoordelijkheid opneemt, want anders zullen landen het voorbeeld van Frankrijk volgen en via de begroting de groei proberen te stimuleren.Het is niet duidelijk waarom Duisenberg & co blijven afwachten. Een mogelijkheid is dat de ECB haar onafhankelijkheid wil beklemtonen nadat sommige ministers van Financiën hadden opgeroepen de rente te verlagen. De ministers zouden de komende twee weken dus best de ECB niet meer onder druk zetten. Hopelijk beslist de ECB dan bij de volgende vergadering het voorbeeld van de Amerikaanse Federal Reserve te volgen en de rente te verlagen. Indien ze nog langer wacht, komt een versoepeling van het monetaire beleid hopeloos te laat en dreigt de reputatie van de ECB nog meer schade op te lopen. Wouter VERVENNE