Ontslagbescherming

Nadat vorig weekend de VLD-politicus en ondernemer Aimé Desimpel een wetsvoorstel had aangekondigd om het aantal kandidaten op de lijsten van de sociale verkiezingen met een kwart naar beneden te halen, haastte Kris Peeters, gedelegeerd bestuurder van Unizo, zich om zich daarbij aan te sluiten. Uiteraard vindt ook de middenstands- en KMO-organisatie dat het aantal werknemers dat op die manier beschermd wordt tegen ontslag, te hoog ligt. De vakbonden reageerden afwijzend.Het incident toont eens te meer dat het dit jaar een hete herfst wordt op het front van de sociale onderhandelingen. Daar zorgen diverse ontwikkelingen voor, maar de belangrijkste is ongetwijfeld de steile economische neergang van het voorbije jaar. Waar de paars-groene regering de voorbije jaren de teugels losjes kon vieren en de invulling van sociale afspraken rustig kon overlaten aan de sociale partners, weet ze nu wel beter: de politiek, met op kop de socialistische minister van Arbeid en Werkgelegenheid Laurette Onkelinx, dreigt ermee krachtig in te grijpen als vakbonden en werkgevers niet op eigen kracht uit het kluwen van eisen en tegeneisen raakt. Eerder dit jaar hadden vakbonden en werkgevers al enkele schoten voor de boeg gelost. Behalve de beslechting van sociale conflicten en het eenheidsstatuut zullen vooral de loonnorm en zelfs de afschaffing van de automatische loonindexering de gesprekken hoog doen oplaaien, en zo de kans op een ingrijpen van de politiek verhogen. Nochtans is het de overheid zelf die daar boter op het hoofd heeft: de tweede lastenverlaging, die voorzien was voor april van 2001, is er nooit gekomen. De regering stelt in dat verband dat de overschrijding van de loonnorm van 7 procent voor de periode 2001-2002 met 3 procent de geplande lastenverlaging al heeft opgesoupeerd. Stilaan krijgen de eisen tussen beide partijen vastere vorm en worden ook de schoten over en weer iets gerichter. Met het wetsvoorstel van Aimé Desimpel trekt de onderhandelingstrein zich weer iets verder op gang.Het voorstel van Desimpel is nochtans begrijpelijk: in een tijd waar het water heel wat bedrijven tot aan de lippen staat, wordt de druk tot makkelijke ontslagen groter. Als zowat twee derde van je werknemers beschermd zijn omdat ze een mandaat hebben in de ondernemingsraad of het preventiecomité, is dat een ware nachtmerrie voor elke ondernemer. Bovendien creëert het systeem een discriminatie tegenover de werknemers die geen bescherming genieten. Wanneer het over enkelen per bedrijf gaat, is dat nog aanvaardbaar. Gaat het over 40 procent, dan ligt dat bij de overige 60 procent niet zo makkelijk: de pool van mogelijke ontslagenen wordt zo wel erg klein. Maar het voorstel van Desimpel is vooral politiek gezien een handig manoeuvre. Het werpt als het ware een dam op tegen het voorstel van de vakbonden om de ondernemingsraad in KMOs vanaf 20 werknemers te installeren. Wanneer dat plan zou doorgaan, zou het volgens Unizo kunnen gebeuren dat in een KMO alle 21 de werknemers beschermd zijn tegen ontslag. Tom Michielsen