Onzekere toekomst voor olie in 2002

De olie-aandelen hadden het niet onder de markt de voorbije maanden. Sinds de gebeurtenissen van 11 september in de VS presteerden de olie-aandelen 10 procent minder goed dan de rest van de Europese markt. De jongste maand kon een deel van de achterstand goedgemaakt worden. De komende maanden dienen zich uitdagend aan.Gezien het negatieve winstmomentum komt de relatief minder goede prestatie van de oliesector niet als een verrassing. Vergelijken we het vierde kwartaal van 2001 met dat van het jaar voordien, dan noteren we een daling van de olieprijs met 10 dollar, een halvering van de gasprijzen en lage marges voor zowel de raffinage als de chemische activiteiten. De resultaten van de oliegiganten die al over het laatste kwartaal van 2001 rapporteerden, waren dan ook geen hoogvliegers. Bij het Amerikaanse Exxon-Mobile daalde het resultaat tegenover een jaar eerder met 44 procent. ChevronTexaco maakte een 85 procent lagere winst bekend, 45 procent onder de verwachtingen van de analisten. Gemiddeld vielen de inkomsten van de Amerikaanse oliereuzen met 66 procent terug.In Europa trok TotalFina bij de oliemajors het rapporteringsseizoen op gang. In dollartermen rapporteerde het bedrijf een daling met 37 procent voor het vierde kwartaal, iets beter dan de Amerikaanse concurrenten. Het netto-inkomen lag binnen de verwachtingen van de analisten met een operationeel resultaat dat iets lager uitkwam dan verwacht. De vraag is wat de katalysator voor een rally in de olie-aandelen kan zijn. Voor het winstmomentum is de bodem bijna bereikt. Ten opzichte van drie maanden geleden zijn de winsten al met 14 procent neerwaarts bijgesteld tegenover een negatieve bijstelling van gemiddeld 1 procent voor de hele Europese markt. De marktomgeving voor olie blijft voorlopig echter niet makkelijk. Positieve en negatieve factoren zorgen voor onzekerheid. Positief is het verwachte aantrekken van de Amerikaanse en later ook de Europese economie. Een sterker dan verwachte economische heropleving kan de wereldvraag meer doen stijgen dan de 550.000 bijkomende vaten per dag voor 2002 waarvan analisten nu uitgaan. Daarnaast lag de inlossing van de beloofde productiebeperkingen door de OPEC-landen in december met 84 procent opvallend hoog waardoor het aanbodoverschot langzaam verkleint.Dit hoge percentage wordt ongetwijfeld niet gehaald in januari wanneer de nieuwe productiebeperkingen - 1,5 miljoen vaten voor OPEC-landen en bijna 0,5 miljoen vaten voor niet-OPEC-landen - van kracht worden. Cruciaal is de inlossing van de productiebeperkingen door de niet-OPEC-landen. Het marktaandeel van de OPEC in de wereldwijde oliemarkt is de jongste jaren aanzienlijk teruggevallen. De olieproducerende landen zullen een verdere achteruitgang van hun marktaandeel niet pikken. Een sleutelrol is hier weggelegd voor Rusland waar een inlossing van de beloofde productiebeperkingen verre van zeker is. De onzekerheid omtrent de richting van de olieprijs is groot. Verrassingen zijn mogelijk, zowel positieve (sterke economische groei, terugval export Irak) als langs negatieve (trage economische groei, prijzenoorlog als gevolg van niet inlossen beloftes). Wij wachten in ieder geval een positiever winstmomentum af alvorens bijkomende posities in de oliesector op te bouwen. KDL