Op eigen zwakteStefaan Huysentruyt

Het partijbestuur van de N-VA besliste maandagavond bij de Vlaamse en Europese verkiezingen van volgend jaar geen kartel aan te gaan met CD&V. De voorzitter van de N-VA, Geert Bourgeois, trachtte de schuld voor het mislukte samengaan maandagavond volledig in de schoenen van de christen-democraten te schuiven. Maar Geert Bourgeois is niet goed in liegen. Zijn uitleg rammelde. Het was voor CD&V-voorzitter Yves Leterme dan ook niet moeilijk om die uitleg gisteren, papieren in de hand, te doorprikken. Waarom gaf de N-VA-voorzitter niet gewoon toe dat de partijleiding het kartel wel zag zitten, maar dat het middenkader en de basis er niet van wilden weten? Om gezichtsverlies te vermijden? Hij had toch moeten weten dat CD&V de bal zou terugkaatsen en hij dan nog veel meer uitgekleed zou worden. Bourgeois heeft in extremis eieren voor zijn geld gekozen. Had hij de kartelbesprekingen niet opgeblazen, dan was de N-VA hoogstwaarschijnlijk uiteengespat. De realo's van de partijleiding hebben het moeten afleggen tegen de fundi's van het middenkader en de basis. Bij de partijleiding was na de teleurstellende verkiezingsresultaten van 18 mei het besef gegroeid dat de partij te klein was en allicht te klein zou blijven om te kunnen overleven, laat staan ooit nog op het beleid te kunnen wegen. Maar het gros van de partij meent nog altijd dat ze het op eigen kracht moeten zien te redden. Want fundi's sterven liever dan water in de wijn van hun grote gelijk te doen. Het kartelaanbod van CD&V aan de N-VA was een zwakteaanbod van een verliezer van de federale parlementsverkiezingen aan een andere verliezer van diezelfde verkiezingen. Vanuit machtsoogpunt hadden beide partijen bij een kartel te winnen. De christen-democraten hoopten zo opnieuw de grootste partij en dus incontournable te worden in Vlaanderen. De N-VA hoopte aan voldoende zetels te geraken om haar overheidsfinanciering en bijgevolg haar overleven als partij veilig te stellen. Maar vanuit principieel oogpunt levert een kartel uiteraard alleen maar verliezers op. CD&V had het in een kartel lastig gekregen om zijn linkervleugel te blijven bedienen. Voor de N-VA zou het moeilijk geworden zijn zich als kartelgenoot van het veel grotere CD&V duidelijk te profileren. Dat de N-VA en CD&V kartelbesprekingen begonnen zijn, bewijst dat op dat ogenblik het machtsdenken de overhand haalde op principiele overwegingen. Bij de N-VA is de balans in extremis naar de andere kant overgeslagen. De geschiedenis zal uitwijzen of de partij daarmee niet haar eigen doodvonnis heeft getekend en niet aan haar eigen grote gelijk ten onder zal gaan. Want naast gelijk hebben, is er ook nog gelijk halen. Op eigen zwakte is dat laatste voor de N-VA zeer onwaarschijnlijk geworden. De slagkracht van de partij is na de mislukte kartelbesprekingen omgekeerd evenredig met de radicaliteit van haar programma.