Advertentie
Advertentie

Poetins boodschap

De Russische president, Vladimir Poetin, zit eind deze week precies een jaar het zadel. De kerst- en eindejaarsperiode bleek een uitgelezen periode om zijn beleid toe te lichten, getuige het uitgebreide interview dat hij maandagavond gaf. In feite ging het eerder om een toespraak waarin Poetin zijn landgenoten een hart onder de riem probeerde te steken. Dat is nodig, want bijna tien jaar na de ineenstorting van de Sovjet-Unie maakt de gewone Rus vooral een negatieve balans op. De Russen kregen het voorbije decennium vooral te maken met de nadelen van het kapitalisme.Maar ook in de internationale diplomatie boette Rusland aan belang in, en niet toevallig lag daar het zwaartepunt van Poetins kerstboodschap. Rusland bleef in de jaren negentig natuurlijk een partner waarmee de groten der aarde rekening hielden. Dat had vooral met angst te maken, angst voor de indrukwekkende batterij kernwapens die de Russen nog altijd achter de hand hielden. Daarmee borduurde Moskou voort op de rol die het tijdens de Koude Oorlog had gespeeld en bleef het een boeman voor het Westen. Voor Rusland leverde die rolverdeling niet veel op, erkende Poetin gisteren, en zijn voorganger, Boris Jeltsin, deed terecht zijn best die rol van boeman van zich af te schudden. Het postcommunistische bewind deed echter te veel zijn best, beweerde de president. Maar al te vaak boog Rusland het hoofd voor de eisen van het Westen. Poetin maakte duidelijk dat hij dit beleid niet wil voortzetten. Tien jaar geleden waren de Russen misschien nog de lievelingen van het westerse publiek dat de prille bekeerlingen geestdriftig in de armen sloot, zei Poetin, maar dat gaat nu niet meer op. De wittebroodsweken zijn al lang voorbij, al beseften de Russen dat niet altijd.Poetin kondigde met andere woorden een koerswijziging aan: in de toekomst primeren de belangen van Rusland. Dat Poetin deze belofte ernstig neemt, bewees hij al in Tsjetsjenië. Vorig jaar lanceerde hij een verwoestende oorlog in deze opstandige deelrepubliek. Daarbij trok hij zich weinig of niets aan van de internationale protesten. Het hardhandige optreden tegen de Tsjetsjeense nationalisten bracht de relaties met de internationale gemeenschap tot een nulpunt, maar leverde Poetin wel de sympathie op van het Russische volk.Poetin beweerde gisteren dat er geen sprake is van een terugkeer naar de retoriek van de Koude Oorlog. Om dit duidelijk te maken, benadrukte hij geen problemen te hebben met een republikein in het Witte Huis. Toch is het duidelijk dat Moskou afstevent op een diplomatiek incident met Washington. Rusland streeft naar een verbetering van de relaties met Iran, maar komt daarmee terecht in een dossier waarin het moeilijk is niet op de tenen te trappen van de Amerikanen. Moskou reageert dan weer wrevelig wanneer de toekomstige minister van Buitenlandse zaken, Colin Powell, aankondigt dat hij het Iraakse regime van Saddam Hoessein strenger gaat aanpakken. Zelfs in het Midden-Oosten, waar de Russen weer een voortrekkersrol willen spelen, dreigen de Amerikaanse en Russische agendas te botsen. Ondanks de verzoenende taal was Poetins boodschap duidelijk gericht aan de republikeinen die over drie weken het Witte Huis intrekken. De Russische president beseft dat de speelruimte van Bush junior beperkt is door het evenwicht in de Senaat. Voor Rusland is dat een uitgelezen kans om wat op de voorgrond te treden. Voor Poetin is het een gelegenheid om zijn internationale imago op te poetsen. Erik ZIARCZYK