Reality check

De Amerikaanse beurzen hervatten maandag de handel, zes dagen nadat terreur het enkele straten verder gelegen World Trade Center had vernietigd. De schade op de markten bleef nog binnen de perken. Zowel Wall Street als Nasdaq sloot zowat 7 procent lager. Zoals verwacht incasseerden verzekeraars en vooral luchtvaartaandelen rake klappen. En eveneens in de lijn der verwachtingen stonden cynische beleggers te dringen om in defensieaandelen te beleggen.Dat de schade relatief beperkt bleef, had veel te maken met het patriottisme van de Amerikanen. Nu massaal aandelen verkopen, zou blijk geven van weinig vaderlandsliefde. Talloze beurshuizen riepen hun klanten via e-mail of paginagrote krantenadvertenties op hun aandelen niet in paniek te dumpen.Ook de centrale bankiers droegen hun steentje bij om de situatie niet uit de hand te laten lopen. De Federal Reserve verlaagde de rente voor de achtste keer dit jaar, met een forse 50 basispunten tot 3 procent. De inflatie in de VS schommelt eveneens rond 3 procent, zodat de reële rente nagenoeg tot nul is herleid.De verrassing van de dag kwam enkele uren na de Fed-beslissing. Ook de Europese Centrale Bank besliste de rente met 50 basispunten te verlagen, ongetwijfeld na enige zachte dwang vanuit de VS. Eind vorige week stelde de ECB nog dat nu de rente verlagen, blijk zou geven van paniek. Meer nog: vlak na de Amerikaanse renteverlaging verklaarde ECB-voorzitter Wim Duisenberg nog dat het te vroeg is de draagwijdte van de economische impact van de aanslagen te voorspellen. Enkele uren later kon Duisenberg blijkbaar wel de juiste draagwijdte inschatten.Dat de ECB haar communicatie weer onhandig aanpakte, mag niet doen vergeten dat een Europese renteverlaging meer dan welkom is. Tot voor kort verwachtten Europese economen en politici dat een Amerikaans economisch herstel in het najaar Europa uit een recessie zou houden. Na de WTC-terreur is dat herstel ten vroegste voor 2002 en is het zo goed als zeker dat de Amerikaanse economie minstens op een milde recessie afstevent.Bijgevolg mag de meevallende herstart op Wall Street tot opluchting stemmen, maar niet tot euforie. Beleggers zetten zich best schrap voor een lading winstwaarschuwingen in de komende weken. Het economisch plaatje zag er vóór de WTC-crisis immers al verre van schitterend uit, iets wat de Fed gisteren zelf erkende. Nu ziet het plaatje er nog somberder uit, met onder meer massale ontslagen in de luchtvaartindustrie die het consumentenvertrouwen nog meer zullen aantasten.Op basis van de huidige winstverwachtingen zijn de beurzen zonder twijfel goedkoop. Het probleem is dat die verwachtingen geen gelijke tred hielden met de snel verslechterende economische vooruitzichten. Analisten verwachten dat Europese bedrijven volgend jaar hun winst met 17 procent zien herstellen. In de technologiesector zouden de winsten zelfs vlotjes 41 procent stijgen, na een daling met 59 procent dit jaar. Dat is niet realistisch. Bijgevolg doen beleggers er goed aan ook hun hoop op een vlot beursherstel aan een reality check te onderwerpen. Kurt VANSTEELAND