Reële rente al vijftien jaar ver boven historisch gemiddelde

Zowat overal in de wereld begint men zich in te stellen op een stijging van de rente. Wat meer is, iedereen lijkt dat nog normaal te vinden ook. De goeverneur van de Belgische centrale bank meent, dat het stilvallen van de rentedaling normaal is in het licht van een verwachte stijging van de vraag naar kapitaal; de goeverneur van de Britse centrale bank laat uitschijnen dat een verhoging van de rente binnen afzienbare tijd wel eens nodig zou kunnen zijn en identieke geluiden zijn er al enige tijd in Duitsland te horen. Dat is wat Europa betreft niet alleen merkwaardig gezien de faze van de konjunktuur; het is ook nog merkwaardig vanuit een historisch perspektief. De reële rente beantwoordt nu al ruim 15 jaar niet meer aan de historische gemiddelden op lange termijn. Dat kan moeilijk een toeval zijn. Vanuit een zuiver mechanisch perspektief zou men een langere periode van hoge reële rente nog kunnen begrijpen als men in de westerse industrielanden ook een langdurige periode van zeer hoge ekonomische groei had gekend. Dat is duidelijk niet het geval.