Referenda spelen EU parten

(tijd) - Europa heeft een troebele relatie met referenda. Al verschillende malen zijn de plannen gewijzigd omdat het volk er anders over besliste.Ook de Denen moesten tien jaar geleden tweemaal stemmen over het Verdrag van Maastricht, dat de EU een Europese munt en een begin van buitenlands beleid gaf. Na een eerste neen moesten de toenmalige twaalf kunst- en vliegwerk uitvoeren om Denemarken enkele uitzonderingen toe te kennen op het EU-verdrag.Ondanks die uitzondering verwierpen de Denen trouwens de deelname aan de Europese munt in een referendum. Kopenhagen mikt op een nieuw referendum, wellicht volgend jaar over deelname aan de euro, net als de Britse regering. Ook in andere landen is er weinig animo om nieuwe wijzigingen aan het EU-verdrag slaafs goed te keuren. In Frankrijk haalde het verdrag van Maastricht in een referendum het slechts met de hakken over de sloot: 51 procent zei ja. Parijs liet bij volgende verdragswijzigingen een referendum achterwege. Maar in het parlementaire debat over het verdrag van Nice bijvoorbeeld was grote tegenkanting, onder meer van de voorzitter van de Europese Conventie, Valéry Giscard DEstaing.Referenda zullen de Europese agenda zelfs nog meer doorkruisen. Verschillende landen beloven een eventuele ingrijpende wijziging van de EU-verdragen voor te leggen aan de bevolking. En ook enkele kandidaat-lidstaten gaan een referendum houden alvorens echt lid te worden van de unie. Die referenda kunnen nog voor verrassingen zorgen. Noorwegen kon eind 2004 op de valreep toch niet de 16de EU-lidstaat worden nadat het Noorse volk de toetreding had verworpen. KV