Richting geven

Volgende dinsdag moet de eerste minister, Guy Verhofstadt, met zijn algemene beleidsverklaring voor het parlement verschijnen. De federale regering heeft bijgevolg nog precies een week om haar ontwerpbegroting voor volgend jaar klaar te krijgen. Die ontwerpbegroting wordt voor paars-groen de zwaarste vuurproef sinds haar aantreden. Voor het eerst moet het kabinet een ontwerpbegroting opstellen in economisch minder gunstige en vooral zeer onzekere tijden. Tot er geen duidelijkheid bestaat over de duur en de omvang van de reactie van de VS op de aanslagen in New York en Washington, is alle begrotingswerk op drijfzand gebouwd. De enige manier om er zeker van te zijn dat een ontwerpbegroting die vandaag wordt opgesteld morgen al niet waardeloos is, bestaat erin zeer voorzichtige hypothesen te hanteren. Maar dan nog is het best mogelijk dat wat vandaag van pessimisme getuigt, morgen al te optimistisch blijkt.In september steeg de werkloosheid op jaarbasis in Vlaanderen voor het eerst in vijf jaar. Dit doet aan werkgeverskant de roep om een nieuwe lineaire lastenverlaging én een verlaging van de vennootschapsbelasting toenemen. Voor de vakbonden is de stijgende werkloosheid dan weer het signaal om met hernieuwde kracht te hameren op een verhoging van de sociale uitkeringen. In de ziekteverzekering slaagt de regering er niet in de uitgaven aan banden te leggen. De specialisten zijn gisteren aan hun tweede stakingsgolf begonnen tegen de opgelegde besparingen en voor een substantiële herfinanciering van de ziekteverzekering. De federale minister van Sociale Zaken, Frank Vandenbroucke, heeft oor naar de roep om herfinanciering, maar wil eerst dat de ziekteverzekering erin slaagt de overeengekomen budgetten te respecteren. De liberalen van hun kant wijzen erop dat de ziekteverzekering tijdens deze legislatuur reeds 1,5 miljard euro op jaarbasis heeft bijgekregen. Ze eisen dat de in het regeerakkoord opgenomen groeinorm van 2,5 procent boven inflatie voortaan wordt gerespecteerd. Om dit te bereiken, zijn ze bereid heel ver te gaan, zoals blijkt uit de eind vorige week in deze krant uitgelekte nota van het kabinet-Verhofstadt. Maar de nota stootte bij de coalitiepartners op zon hevig protest dat Guy Verhofstadt zich genoodzaakt voelde ze prompt te herleiden tot de allerindividueelste expressie van een van zijn medewerkers. Paars-groen komt er in de komende week wel uit, zeker weten. Het Belgische voorzitterschap van de EU en de onzekere internationale situatie maken dat geen van de coalitiepartners de tegenstellingen tot de spits zal drijven. Maar veel dadenkracht moet er niet meer verwacht worden. De geschiedenis leert dat de moeilijke beslissingen in de eerste helft van de legislatuur genomen worden. In de eerste helft van de legislatuur hield de coalitie zich evenwel haast uitsluitend bezig met het onder mekaar verdelen van de vruchten van de groei. Het zal al een hele prestatie zijn als het kabinet er de komende maanden, midden de Europese en internationale verplichtingen, in slaagt de binnenlandse sociaal-economische toestand niet te laten ontsporen. Van een regering mag niettemin verwacht worden dat ze de toestand mee richting geeft. Stefaan HUYSENTRUYT