Risico

Bijna vier weken na de bloedige terreuraanslagen op Washington en New York slaan de VS en het Verenigd Koninkrijk terug. Britse en Amerikaanse vliegtuigen en kruisraketten bombarderen doelwitten in Afghanistan, het land dat volgens Washington de daders van de aanslagen op het World Trade Center en het Pentagon onderdak biedt.Opvallend is dat het Witte Huis geen beroep doet op de NAVO-bondgenoten, uitgezonderd het VK, de trouwste bondgenoot sinds 1945. Natuurlijk is het makkelijker een actie van twee landen (Britten en Amerikanen) te coördineren dan een van negentien landen. Maar blijkbaar is het vertrouwen van de VS in de overige NAVO-lidstaten niet bijzonder groot.De vraag is of de militaire acties veel uithalen. Afghanistan is niet meteen een hoogtechnologisch en geïndustrialiseerd land dat met een paar gerichte bombardementen lam kan worden gelegd. Grote delen van het land vertoeven nog altijd in de middeleeuwen en de inwoners zijn ontberingen gewoon. Bombardementen zullen niet meteen het verschil maken.De militaire acties tegen het Taliban-regime in Afghanistan kunnen weken duren, voorspelde Jack Straw, de Britse minister van Buitenlandse Zaken. Het valt te begrijpen dat de eliminatie van de Taliban en Osama bin Laden, aangewezen als het brein achter de aanslagen, niet in één dag valt te realiseren. Maar zijn de Amerikanen bereid tot het uiterste te gaan, niet alleen om Bin Laden uit te schakelen, maar om er ook voor te zorgen dat de Taliban definitief van het toneel verdwijnen? De ervaring met Irak en de Golfoorlog van 1991 strekt tot lering. Irak was weliswaar militair verslagen, maar het Witte Huis liet na president Saddam Hoessein te verdrijven. Tien jaar later zit die Amerikaanse kwelduivel nog altijd stevig in het zadel.En toch is het te hopen dat de tegenacties niet te lang aanslepen en met succes worden afgerond. De onzekerheid over hoe lang het probleem-Afghanistan zal aanslepen en de vrees voor een militaire en terroristische escalatie ondermijnen het vertrouwen van de consumenten, drijven de wereldeconomie naar de rand van een recessie en wegen zwaar op de financiële markten. Hoe langer de zaak aansleept, hoe slechter voor de conjunctuur en de aandelenmarkten.Bovendien kunnen al te lang volgehouden militaire acties tegen Afghanistan en de Taliban de gemoederen in sommige moslimlanden doen oplopen tot een gevaarlijk hoog en daarom onwenselijk niveau. Het volstaat te verwijzen naar de explosieve toestand in buurland Pakistan en naar de dreigementen van sommige moslimleiders in Indonesië, het land met de grootste moslimbevolking.Stel dat in Pakistan een gewelddadige confrontatie uitbreekt tussen de bevolking, die grotendeels partij kiest voor de Taliban en Bin Laden, en de machthebbers in Islamabad die besloten hebben de kaart van de VS te trekken. Er dreigt dan in de 150 miljoen inwoners tellende atoommogendheid een situatie die potentieel veel gevaarlijker is dan die in Afghanistan.Hoe langer de strijd tegen de Taliban en Bin Laden duurt, hoe slechter voor de wereldeconomie en hoe groter de kans dat het conflict uitdijt. Maar niemand durft geloven dat die strijd van korte duur zal zijn. Carl PANSAERTS