Slecht nieuws uit Newfoundland

Het zit hem blijkbaar in het bloed. Lasse Hallström, ooit een van de meest opwindende en beloftevolle Europese filmmakers (bekijk My Life As a Dog of Whats Eating Gilbert Grape en durf ons ongelijk geven), heeft een handelsmerk ontwikkeld dat veel minder boeiende cinema oplevert. Zijn films zien er nog wel professioneel en sfeervol uit, maar door een gruwelijk gebrek aan pit blijven ze nauwelijks nog hangen. The Shipping News, naar de bestseller van E. Annie Proulx, brengt het er iets beter vanaf dan Hallströms vorige pogingen (Something to Talk About, The Cider House Rules, Chocolat) maar gaat uiteindelijk toch weer onderuit. Kevin Spacey speelt ene Quoyle, een man zonder enige vorm van ruggengraat, iemand die zich al zijn hele leven laat doen door zijn omgeving. Wanneer zijn flirterige echtgenote hem met zijn dochtertje achterlaat, besluit hij een tante te volgen naar Newfoundland en zijn onherbergzame natuur. Het verzamelde acteertalent (Spacey, Judi Dench, Pete Postlethwaite, Scott Glenn, Julianne Moore, Cate Blanchett, Rhys Ifans) doet flink zijn best, maar de loodzware symboliek die Hallström er met gretige scheppen tegenaan kwakt, is er te veel aan. Enfin, Hallström vindt zich blijkbaar uitstekend in zijn samenwerking met Hollywoodstudio Miramax, al zegt hij zijn thuisland Zweden te missen.U werkt nu al een hele tijd in de Verenigde Staten. Heeft u moeten vechten om uw eigen stem en stijl te behouden?Hallström: Vechten zou ik het niet noemen. In het begin was het wel heel moeilijk om scripts te vinden die me aanspraken. Het soort karaktergedreven verhalen die ik in Zweden had gemaakt. Het heeft een hele tijd geduurd voor dat op zijn pootjes viel, en voor ik gewend was aan de zakelijke kant van Hollywood. Maar ik denk dat ik vrij trouw gebleven ben aan mijn eigen stijl. De muziek is volgens mij het enige wat echt veranderd is. Toen ik My Life As a Dog maakte, trachtte ik zo weinig mogelijk muziek te gebruiken om emoties te benadrukken. Nu ben ik daar veel guller in.Heeft u ook van dichtbij kennisgemaakt met de kwalijke kant van Hollywood?Hallström: Mijn eerste jaar was vrij afschuwelijk, ja. Ik heb toen een vol jaar gewerkt aan een script dat op Peter Pan gebaseerd was, maar uiteindelijk bleken dat allemaal loze beloftes en liet de studio het project gewoon vallen. Na Whats Eating Gilbert Grape heb ik ook een paar droge jaren gekend, toen twee projecten na elkaar in het water vielen. En er was Something to Talk About, niet meteen een van mijn meest geïnspireerde keuzes. Bij die film heb ik trouwens op de aftiteling de puntjes van Hallström gehaald, als een subtiel signaal naar de wereld. Dat iemand een deel van mij had opgevreten. (lacht) Die verloren tijd probeer ik nu goed te maken door één film per jaar te draaien. Al begint dat onderhand wel een beetje vermoeiend te worden.Is uw strategie nu om een paar projecten tegelijk in gang te zetten en telkens die film te kiezen die klaar is om ingeblikt te worden?Hallström: Dat is de theorie, maar in de praktijk blijkt het iets moeilijker dan ik gedacht had. Hoewel ik alweer iets klaar heb staan. Conspiracy of Paper heet het, een moordmysterie dat zich afspeelt in de jaren 1700 en het onder meer over het ontstaan van de Beurs heeft.U heeft het boek The Shipping News op veel punten veranderd. Waarom?Hallström: Ik hield van het boek om zijn unieke toon, die mix van dramatiek en lyriek en komedie en mysterie. Op andere momenten lijkt het dan weer meer op een soort journalistiek verslag over Newfoundland. Het heeft geen klassieke sterke dramatische ruggengraat, wat me ook aantrok.Deed Newfoundland u veel aan Zweden denken?Hallström: Er zijn in elk geval veel gelijkenissen. Het constant verrassende weer, de afzondering, een bepaalde atmosfeer. Het Canadese volk heeft veel gemeen met de Zweden. Hun directheid en eerlijkheid. Als je je leven moet doorbrengen in een koude omgeving, word je daardoor getekend, en daar kon ik me als Zweed zeker in herkennen. Maar Newfoundland is nog een stuk rauwer van landschap. Die kale rotsen en zo.Inspireert zon omgeving?Hallström: Dat kan moeilijk anders. Ik denk dat iedereen onder de indruk was van het feit dat we daar zes weken totaal afgezonderd waren van de bewoonde wereld. Newfoundland is een van de weinige overblijvende stukken pure natuur. Een gevolg van die afzondering is ook dat we allemaal één grote familie werden. s Avonds gingen we samen in de enige kroeg zitten omdat er weinig andere dingen te doen waren. We hebben er Judi Dench bijvoorbeeld zien biljarten. Great fun.Klopt het dat u overweegt naar Zweden terug te keren?Hallström: Ja. In april verhuizen we. Vijf jaar geleden wisten mijn vrouw en ik al dat we niet voor altijd in de States zouden blijven. Nu lijkt ons het ideale moment om terug te keren, voor de kinderen te gehecht raken aan Amerika. Sinds september voel ik me er niet meer zo op mijn gemak. Het is echt een land in oorlog. Het leven is er niet meer zo gezellig als voordien. Dat speelt allemaal mee. Ik hoop wel dat ik er films kan blijven maken. De bedoeling is dat ik in de States draai, maar de pre- en postproductie in Stockholm afwerk. En als het enigszins kan nog een paar Zweedse films proberen.The Shipping Newskomt vandaag in de zalen.In the BedroomEen mens mag er nog zo afkerig van zijn als hij wil, de oscars dringen zich stilaan op tot het filmevenement van het jaar. Met de nobele kunst van de cinema heeft het allemaal maar weinig te maken, maar het is een pr-machine waar je intussen nauwelijks nog omheen kunt. En in het rijtje films dat dit jaar naar het kale gouden mannetje met zijn stevige zwaard dingt, valt In the Bedroom op als vreemde eend in de bijt. Niet alleen omdat het hier gaat om het regiedebuut van een eerder onbekende acteur, het betreft vooral een heel subtiele film rond een al even ontstellend thema (dat we u hier niet gaan verklappen). In the Bedroom, gebaseerd op een kort verhaal van André Dubus, heeft zijn titel niet gestolen. De slaapkamer is namelijk de plaats waar zich door de bank genomen de intiemste gevoelens zich afspelen, en daar is het Todd Field net om te doen. Op het eerste gezicht past het verhaal in welomlijnde genres (aanvankelijk een romantisch drama over een jonge kerel die een passionele affaire begint met een gescheiden oudere vrouw, vervolgens een wraakthriller), maar naarmate de film zich ontplooit, concentreert hij zich meer en meer op de complexe relatie tussen de twee voornaamste figuren, de ouders. Het is opvallend hoeveel aandacht en toewijding regisseur Todd Field (die u zich misschien herinnert als Tom Cruises pianospelende schoolmakker uit Kubricks Eyes Wide Shut) besteedt aan zijn personages. Op één uitzondering na zijn het doodgewone burgers met een zeker aanzien in het kleine stadje waar ze wonen: vader Matt is de dokter, moeder Ruth leidt er het schoolkoor in goede banen. Het wordt nooit met zoveel woorden gezegd, maar je voelt dat ze zich wel goed voelen in hun situatie. Matt en Ruth zijn ruimdenkende burgers, in die zin dat ze zich principieel verdraagzaam opstellen. Als hun zoon er geen graten in ziet om het roddelonderwerp van de stad te zijn en zich met een oudere vrouw (Natalie heet ze) in te laten, dan hebben zij daar niets op aan te merken. Meer nog, wanneer Natalies ex agressief begint te doen tegen Frank houden ze zich ook afzijdig. Voor de buitenwereld mogen Matt en Ruth dan een gezond huwelijk voorstellen, onder die schijn schuilt een bijna ijzige non-communicatie. Omdat hun leventje vlot draait, lukt het hen echter probleemloos naast elkaar te leven. Tot het noodlot toeslaat en ze gedwongen worden de confrontatie met elkaar aan te gaan. In the Bedroom is in de eerste plaats een ongenadige blik op een vastgeroest huwelijk, haarfijn in beeld gebracht door Todd Field en werkelijk magistraal vertolkt door Sissy Spacek en Tom Wilkinson. De scène waarin ze elkaar bitsige verwijten naar het hoofd slingeren, zegt wat dat betreft alles. Het zijn gebalde samenvattingen van donkere gedachten waarmee ze duidelijk al heel lang rondlopen, maar die ze tot dan toe verdrongen hebben. Niet zozeer uit respect voor de ander maar uit angst voor wat de gevolgen zouden zijn. De ontknoping van In the Bedroom mag dan iets te nadrukkelijk Hollywoodiaans klinken, het blijft een film die sporen nalaat.Van Todd FieldMet Tom Wilkinson, Sissy Spacek, Nick Stahl, Marisa Tomei, William Mapother, William Wise, Karen AllenFestival van de Fantastische Film van BrusselHet creatiefste en kleurrijkste filmfestival van België viert zijn 20ste verjaardag. De organisatoren hebben het al die tijd met veel minder middelen moeten stellen dan de prestigieuze algemene filmgebeurens, maar het publiek plukt er dubbel de vruchten van. In het dubbele decennium dat de Fantastique (zoals het festival in de volksmond heet) de maand maart in Brussel kleurt, is het uitgegroeid tot een evenement dat de cinema ver overstijgt. Iedereen die ooit de Passage 44, de thuishaven van de Fantastique, bezocht heeft, kent de ongeëvenaarde ambiance waarom het festival bekendstaat. De traditionele animatie is er ook deze keer weer, met bodypainting-wedstrijden, ongewone modeshows, workshops, performance art en make-up. De geplande tentoonstellingen zijn over heel Brussel verspreid (onder meer in Cinema Nova, het Maison Bis-Art Bizarre in de Amerikastraat en de Galerie dEnfer op het Zaterdagplein). In de Passage 44 zelf zal (in de bar) bijvoorbeeld een Planeet der Beeldschermen opgesteld staan. Het Belgisch centrum van het Stripverhaal wordt ook in de festiviteiten betrokken, met onder meer de expositie Het Rood en het Zwart (te bezichtigen tot 5 mei) en een evenement rond de figuur van E.P. Jacobs. Het literatuurdeel omvat het vierde Festival van het Fantastische Boek, Imaginaire 2002, in het Maison du Livre in de Romestraat. Muziek vind je onder andere op de Music 4 Fantasy Night (vr; 29/3) en op het Bal der Vampieren (za. 30/3). Op de tweede editie van Nexus, in de Hallen van Schaarbeek, staat dan weer het videospel centraal, met demonstraties en een eerste Lan-Party (zeg maar een videospeltornooi).Maar het gros van de fun valt toch op de bioscoopschermen te beleven, met een op het eerste gezicht uitstekend programma. Mark Pellingtons The Mothman Prophecies opent de feestelijkheden op vr. 15/3, John McTiernans Rollerball mag de boeken twee weken later sluiten. Daar tussenin zit onder meer werk van de fascinerende Japanse gek Miike Takashi (Itchi the Killer, Dead or Alive 2 en Katakuri), Ken Russells Poe-verfilming The Fall of the House of Usher, het naar verluidt huiveringwekkende The Devils Backbone van Guillermo Del Toro en Trouble Every Day van Claire Denis. Wat er nog allemaal op het programma staat in de Passage 44 en Cinema Nova, kunt u nalezen op www.bifff.org. Tickets zijn te verkrijgen via ticketclic.be.Startup.comIn Cinemazed, de filmpoot binnen het Kunstencentrum STUK aan de Naamsestraat 96 in Leuven, speelt vanaf 14 maart de spraakmakende Amerikaanse documentaire Startup.com van Chris Hegedus en Jehane Noujaim. Met een ambitieus dotcom-project weten twee jonge mannen, Kaleil Isaza Tuzman en Tom Herman, in korte tijd vijftien miljoen dollar aan investeringen bijeen te krijgen. Ze bouwen govWorks.com op van een tweemansbedrijf tot een ruim tweehonderd werknemers tellende onderneming. De documentaire volgt de opkomst en onvermijdelijke ondergang van het bedrijf (en de sector) op de voet. Info over data en uren: www.cinemazed.beSamenstelling: Ruben NOLLET