Sneuvel- en aanbouwnotaMark Deweerdt

16 dagen na de federale verkiezingen zijn eindelijk de onderhandelingen begonnen over de vorming van een nieuwe regering. Dat is zeker niet te vroeg, en eigenlijk zelfs te laat. De verkiezingsuitslag was zo helder en de intentie van de liberalen en de socialisten om de coalitie voort te zetten, zo manifest, dat het formatieberaad al enkele dagen na 18 mei had kunnen beginnen. De PS-voorzitter, Elio di Rupo, wilde evenwel als informateur zijn staatsmanschap demonstreren en de koning heeft hem een ereronde in de politieke arena gegund. Het rapport van de informateur was een uitgebreide samenvatting van de standpunten en desiderata van zijn gesprekspartners, overgoten met een PS-sausje. Helemaal overbodig was het werkstuk van Di Rupo niet, want formateur Guy Verhofstadt heeft er het opschrift aan ontleend boven het ontwerpregeerakkoord dat hij gisteren voorlegde aan de onderhandelingsdelegaties van VLD, sp.a-spirit, PS en MR: 'Een creatief en solidair Belgie'. De nota van de formateur is, zoals verwacht, een lange catalogus van ambitieuze doelstellingen, fraaie plannen en nobele intenties. Zelfs de aankondiging dat de regering de strijd tegen de fiscale fraude opvoert, ontbreekt niet. Tussen de vele gemeenplaatsen staan ook verrassende voorstellen: het hele jaar door winkelen op zondag en een inhaalverbod voor vrachtwagens tijdens de spitsuren, om maar die te noemen. En zoals het PS-rood de nota-Di Rupo kleurde, zo kleurt het VLD-blauw de nota-Verhofstadt. Het lag eveneens in de lijn der verwachtingen dat de formateur de echte knelpunten uit de weg gaat. Over tabaksreclame in Francorchamps en de invoering van het migrantenstemrecht staat geen woord in de nota. De regionalisering van de spoorwegen komt evenmin ter sprake. Het beknopte hoofdstukje over de staatshervorming blijft vrijblijvend. Het ontwerp van regeerakkoord dat Verhofstadt schreef, is tegelijk een sneuvel- en een aanbouwnota. In de komende dagen en weken zullen vele zinnen en paragrafen sneuvelen of herschreven worden, en vele andere zullen aan de tekst worden toegevoegd. Daar dienen tenslotte formatiegesprekken voor. Op de laatste bladzijde van zijn nota zegt de formateur dat de beleidsinitiatieven uitgevoerd worden in een strikt financieel en budgettair kader. De teugels daarvoor worden lichtjes gevierd. Verhofstadt mikt op een financieringsoverschot van 0,4 procent van het BBP in 2007, terwijl het volgens het lopende Stabiliteitspact al 0,5 procent zou moeten bedragen in 2005. Volgens de formateur moet dat kader volstaan voor een ruime lastenverlaging, een fikse groei van de gezondheidsuitgaven en de financiering van alle andere initiatieven. De vraag of dat vooruitzicht niet te optimistisch is, hangt de komende dagen en weken wellicht levensgroot over de formatiegesprekken.