Advertentie
Advertentie

Sociale zekerheidvoor Zuid-Afrikanen

Diegene wat werk het, is verplig om n persentasie van hul inkomste te betaal as n bydrae tot hetsy n pensioen- of n voorsorgfonds, zo klinkt de definitie van Maatskaplike versekering in het boekje Die oulike klein boekie wat yslike groot kwessies aanpak. Het is een merkwaardig boekje, om verschillende redenen: het is een boekje voor veertien- tot zestienjarigen, het is ook in de tien andere officiële Zuid-Afrikaanse talen uitgegeven, en het is er gekomen met medewerking van de Vlaamse Gemeenschap en de universiteiten van Gent en Antwerpen.Het boekje is een spinoff van het werk dat de Vlaamse universiteiten samen met hun collegas in Zuid-Afrika nu al een jaar of vijf samen verrichten. Het is een samenwerking die met projectgeld van de Vlaamse Gemeenschap wordt gefinancierd..De eerste doelstelling van de opeenvolgende projecten was, zo zeggen de Antwerpse specialisten sociale zekerheid Josse van Steenberge en Yves Jorens, de sociale zekerheid promoveren in het onderwijs: curricula samenstellen, documentatie bijeenbrengen, docenten en vorsers stimuleren, proefschriften begeleiden.Sociale zekerheid was een domein dat in Zuid-Afrika weinig gedocumenteerd was, zegt Van Steenberge. Er bestonden wel een reeks voorzieningen in verband met pensioen, medische verzorging, werkloosheid, kinderbijslag. Maar al die informatie was er fragmentair, en sociale zekerheid bestond gewoon niet als academische discipline.In een eerste fase, in 1996, nodigde de Vlaamse Gemeenschap uit elke Zuid-Afrikaanse universiteit een onderzoeker voor een maand naar Leuven en Antwerpen uit. Dat, zegt Yves Jorens, zorgde niet alleen voor een kennismaking met ons systeem van sociale zekerheid, het zorgde ook voor een zekere netwerkvorming tussen de Zuid-Afrikaanse universiteiten onderling.In de volgende fase werd het eerste fundamentele handboek voor socialezekerheidsrecht in Zuid-Afrika samengesteld. Vier jaar later bestaat nu aan zeven Zuid-Afrikaanse universiteiten een basiscursus, en wordt het domein ook al in het niet-universitaire onderwijs behandeld. Josse van Steenberge: Sociale zekerheid is nu een echte discipline geworden. Je kunt er nu ook in Zuid-Afrika op promoveren. Dat kon vroeger niet, gewoon omdat er geen promotor voor was. En promoties zijn essentieel als je een academische discipline wilt ontwikkelen.De Vlaamse gemeenschap wilde ook op een vulgariserende manier, voor een breed publiek, iets doen op het gebied van mensenrechteneducatie. Het oulike klein boekie is daar het resultaat van.Het is, zegt Josse van Steenberge, een heel moeilijke opdracht geweest om dit samen te stellen, zowel politiek als juridisch, pedagogisch en literair. Het moest uitgewerkt worden in verstaanbare taal, maar toch wetenschappelijk correct zijn, én de jongeren aanspreken. En het mocht geen politieke richting aangeven, hooguit signaleren wat de mogelijke opties zijn.In het boekje, met een blitse opmaak en veel tekeningen, komen zwarte en blanke jongeren in allerlei situaties waarin sociale zekerheid een rol speelt. De tekst is oorspronkelijk in het Engels geschreven, door de Zuid-Afrikaanse Carole Watkins. Het wetenschappelijk werk is hertaald, het heeft zeker veertig, vijftig versies gekost eer we aan de definitieve versie waren, zegt Yves Jorens. Tot er een echt begrijpelijke, en toch correcte tekst stond.De definitieve versie werd vervolgens in de tien andere officiële talen vertaald. Het is een van de weinige publicaties in Zuid-Afrika die in alle elf de talen is uitgegeven, zegt Van Steenberge. De vertaling was niet eenvoudig. Het was soms een heksentoer om een precies woord te vinden voor elk begrip. We hebben heel wat neologismen moeten ontwikkelen. Dat is, zegt Van Steenberge, aardig meegenomen, want dat is niet zonder belang voor de verdere ontwikkeling van die talen.Het boekje wordt nu verspreid, de initiatiefnemers hopen op 500.000 exemplaren. Er is ook een video rond hetzelfde thema gemaakt, en er bestaan plannen voor een cd-rom. EDDie oulike klein boekie wat yslike groot kwessies aanpak. n Gids tot bestaansbeveiliging in Suid-Afrika - 2000, Pretoria, Van Schaik Uitgewers, 100 blz., ISBN 0-627-02490-4