Stille waterszonder diepte

De afgelopen week was beladen met danspremières: Michèle Noiret, Karine Pointies, Meg Stuart, Cie Dici P., Karin Vyncke en Matteo Moles toonden allen hun jongste werk. Vanavond volgen nog premières van Johanne Saunier en Joanne Leighton. Dat woord première is echter geen kwaliteitslabel nog afgezien van het feit dat een eerste publieksconfrontatie vaak te kampen heeft met technische problemen, gespannen dansers of een stuk dat er nog niet voor honderd procent staat. Op eenzame hoogte stond Meg Stuarts Highway 101, daarnaast kregen we stukken voorgeschoteld waarvan je je kan afvragen of ze wel iets te vertellen hebben. Dat het voor het merendeel over het Franstalige producties gaat, verklaart misschien ten dele het probleem: een immense stijlkloof leidt tot een smaakverschil waar sociologen een vette kluif aan zouden hebben.De voorstelling van Karin Vyncke And yet not without wandering about werd weliswaar gemaakt met steun van de Vlaamse Gemeenschap, maar stond in het Centre Culturel Jacques Franck in Brussel voor een overwegend Franstalig publiek. Vyncke werkt al een decennium in Vlaanderen, maar bouwde met haar choreografische activiteit nauwelijks symbolisch kapitaal op. Ze kreeg recent ook geen erkenning van de Vlaamse Gemeenschap, en het nieuwe stuk maakt andermaal duidelijk waarom. And not yet without wandering about maakt in alle opzichten de aankondiging waar: Het spel primeert en toont diegene die steeds de verkeerde weg kiest, stopt, niets doet, zijn neus over de grond scheurt van armoede, van binnenuit zichzelf niet is en toch geniet van de symbolen van een droomwereld, die ijlt en zat is van het ijlen.Voor scenografie en choreografie werd inspiratie gehaald in het oeuvre van de Joods-Iraanse kunstenares Chohreh Feyzdjou (1955-1996). De kunstenares verzamelde objecten uit haar dagelijkse leefwereld, en schilderde deze zwart met teer, vet of as om zich te onttrekken aan een wereld waarin objecten een belangrijke rol spelen. De aankleding van de scène is er direct door beïnvloed: een grote grijze wand, rollen zwarte stof, ijzeren tafeltjes, kisten, alles ziet er grauw uit. In dit zwaarmoedige decor leveren drie dansers/acteurs zich over aan de gekste esoterische praktijken. Een danser stort zich op een meterslang vel papier waarop zand ligt, en gaat er als een razende te keer tot de hele scène vol stof ligt. Daarmee hebben we meteen het beste moment gehad: een uitspatting die tegelijk banaal en grotesk is, trauma en kitsch verwart. Vanaf dan gaat het stuk anderhalf uur verder in een trant die aan de woeste performances van het Weense Aktionisme doet denken, en in zijn diepzinnige pose bijzonder lachwekkend is: de rollen stof worden af en aangedragen, uitgestald als totems. Er worden tafeltjes versleept waarop hemden, proppen papier en stof worden uitgestald. Twee dansers voeren een gesprekje terwijl ze op hun hoofd staan.De lol is er snel af, al het gedoe leidt nergens toe. Ook de rituelen zijn na een tijd uitgeput, waarna een danser uit gebrek aan inspiratie o ramp niets beters te doen heeft dan een soort modeshow en een stripact op te voeren. Het is volstrekt onduidelijk waar dit stuk over gaat de ronddwalende mens die Vyncke wil brengen is wel heel ver op de dool. Een sublieme betekenisloosheid zoals we die kennen van Boris Charmatz of Mathilde Monnier brengt And yet not without wandering about niet. Paradoxaal genoeg blijkt daar een virtuoze enscenering voor nodig te zijn, en precies die ontbreekt. De weinige, onbeholpen danspassages plaatsen de rituelen niet in een groter dramatisch geheel.Misschien is het een modernistische attitude om te verwachten dat elk stuk iets onderzoekt of bewust omgaat met zijn medium. Maar wat Vyncke hier brengt is te belachelijk voor woorden: dansen rond een totem kunnen we bezwaarlijk een onderzoek naar de relatie tussen mens en object noemen. De droomwereld van Vyncke is niet die van de kijker, evenmin die van de dans. Armoede doet niet dromen, maakt evenmin dronken van ellende. Ook de betrachte poëtische communicatie die tot stand komt door een noodgedwongen lichamelijke manifestatie moeten we ontberen. Niet alle stille waters hebben diepe gronden. JPeAnd yet not without wandering about is vanavond om 20u.30 te zien in Centre Culturel Jacques Franck, Waterloosesteenweg 94, 1060 Brussel (inlichtingen en reservatie: 02/538.90.20).