Strips maken is schrappen

Voor een tweede keer slaan scenarioschrijver Joann Sfar en tekenaar Guibert, na het poëtische De dochter van de professor (uitg. Dupuis), de handen in elkaar om alweer een klein meesterwerkje af te leveren. In Zwarte Olijven trekt een vader-weduwnaar met zijn zoontje Gamaliel naar de tempel in Jeruzalem om er de sterfdag van zijn vrouw te herdenken, maar hij krijgt het aan de stok met de aanmatigende priesters. Er ontstaat een rel; Gamaliel verliest in het tumult zijn vader; de Romeinen zitten hun op de hielen. Na veel vijven en zessen moet Gamaliel zijn gewonde vader achterlaten, maar hij slaagt er wel in de stad te ontvluchten met behulp van twee deserterende Gallische huursoldaten en den joodse vrouw Tsiporah, die hen naar het zelotenkamp van haar broer begeleidt. Hoe het verder moet, lezen we in het volgende album. De strip is wat hij is: getekend met een minimum aan decor, iets wat de personages met hun kleine trekjes en grote dromen des te meer uitvergroot. Zes mooi vierkante plaatjes per pagina, uitgelijnde, eenvoudige tekeningen, een verhaal dat ontwapenend is in zijn bijna bijbelse eenvoud. Erg authentiek bovendien: de kleine Gamaliel met zijn niet-aflatende vragen over alles en nog wat; zijn fierheid op zijn papa; de bezorgdheid van zijn vader; de humor van de twee, weinig vechtlustige huursoldaten, die zich moeten laten besnijden om in de joodse gemeenschap te worden toegelaten Wie zei ook alweer dat schrijven schrappen was? Ook strips maken is schrappen. Dat bewijzen deze Zwarte Olijven ten voeten uit. Aarzel niet om wat je nog aan vakantie rest op te fleuren met dit kleinood.Gilles Chaillet daarentegen boeit maar weinig. Hij is jaren in de leer geweest bij Jacques Martin (o.m. Alex) maar heeft helaas ook een aantal van diens mindere kanten overgenomen. Chaillet bedelft zijn verhaal onder overbodige historische gegevens in dit geval uit de ons niet zo nabije Italiaanse geschiedenis en hij tekent zijn personages nog veel houteriger en heel wat schever (vooral als het vrouwen betreft) dan zijn leermeester. De Schaduwen van het Verleden heet zijn nieuwste, waarin senator Cola di Rienzo, een megalomaan en machtswellusteling en - onbegrijpelijk genoeg een vriend van hoofdfiguur Vasco, Rome verlost van zijn dictator Stefanello Colonna. Om even later, bij gebrek aan geld en strategisch inzicht, zelf de hatelijke politicus uit te hangen. Het volk valt hem af en zijn dood zal gruwelijk zijn. In zijn pogingen om de lezer inzicht te geven in de psyche van Rienzo en het waarom van zijn perfide daden, wordt Chaillet soms zo onrustwekkend theatraal dat je bijna zou gaan denken dat de ziekte van een van zijn hoofdpersonages op hemzelf is overgeslagen. Laat mij gewoon even deze woorden van Vasco citeren: Wat rest, is een gevoel van verspilling, de epiloog van een ondraaglijke, innerlijke verscheurdheid waaraan hij geestelijk ten onder zal gaan, de bittere vrucht van een onvermijdelijke nederlaag Mijn God ! Mijn God, inderdaad !Veel beter brengt Philippe Jarbinet het ervan af met zijn serie De As van de Katharen. Al vijf albums lang brengt hij ons in de ban van Helena van Lorac, aangenomen dochter van Bernard van Lorac. Naar het voorbeeld van haar vermoorde adoptievader wordt Helena een vurige verdedigster van het Kathaarse geloof, waarvan we hier de geschiedenis meekrijgen, maar dat brengt haar in de vier eerste albums vooral veel ellende. In het 5de album, Het Spel van de Machtigen, is Helena haar échte vader op het spoor in Engeland, die er gevangen wordt gehouden door zijn eigen broer. Ze zal er afrekenen met haar aartsvijand, de wrede moordenaar van haar adoptievader, Branagh Dun Dornaigil, die haar verplicht met hem te trouwen in de hoop hiermee aanspraak te kunnen maken op de Engelse troon.Jarbinets grote voorbeeld was de serie De Torens van Schemerwoude waarin de Waalse stripauteur Hermann zijn visie op de middeleeuwen heeft neergetekend. In dit laatste album laat hij zelfs als eerbetoon heel eventjes Hermanns hoofdpersonage Aymar van Schemerwoude opdraven. Jarbinet tekent wel niet met de zwier en het meesterschap van zijn grote voorbeeld, maar zijn scenarios zitten stevig in elkaar en doen beslist naar meer verlangen.Emmanuel Guibert/Joann Sfar. Zwarte Olijven 1. Waarom is deze nacht zo anders dan de andere? Uitg. DupuisGilles Chaillet. Vasco 18. De Schaduwen van het Verleden, uitg. Le LombardPhilippe Jarbinet. De As van de Katharen 5. Het Spel van de Machtigen? Uitg. ArborisDe Tien GebodenIn korte tijd wil uitgeverij Glénat tien albums uitbrengen met als terugkerend thema de of het geheimzinnige Nahik, een heilige, nog onbekende tekst die een soort van vernieuwde 10 geboden bevat en een nieuw licht moet werpen op de islam. Inmiddels zijn de delen 3 en 4 verschenen. De scenarios worden allemaal geleverd door Giroud. De tekenaars wisselen. Deel 3, De Meteoor, met als centraal gebod: Gij zult u geen enkel beeld van God maken, heeft de erg klassieke structuur van een 10 Kleine Negertjes-verhaal, waarbij zich binnen een bepaalde groep een moordenaar bevindt die een voor een de leden van de groep ombrengt, zodat de verdenking telkens weer op ieder van de overblijvenden valt. In dit album wordt een expeditie van zes mannen en een vrouw bedreigd door de aanwezigheid van een gevaarlijke, ontsnapte gek. De zeven expeditieleden trekken de onherbergzame Griekse bergen in, waar in een haast onbereikbaar klooster de befaamde Nahik wordt bewaard. Onderweg en in het klooster gebeuren er vreemde dingen en valt een aantal doden. De vraag is dan ook: wie is de saboteur en de moordenaar? De ontknoping is verrassend. Tekenaar Jean-François Charles (van o.m. Fox) leverde eveneens puik werk af.Deel 4, De Eed, heeft Gij zult geen valse getuigenissen afleggen als centraal gebod en maakt, door zijn realistische karakter, meer indruk dan het vorige. Als historische achtergrond koos Giroud dit keer voor het naoorlogse Joegoslavië, waarin jeugdvrienden ingevolge hun uiteenlopende politieke keuzes plots tegenover elkaar komen te staan. Zo hoorde Vilko Topic bij de met de nazis collaborerende, fascistische Oestachis en probeert hij aan de wraak van de partizanen te ontkomen met behulp van zijn zwager en jeugdvriend, priester Davor Stimac. Op zijn beurt wordt Stimac onder druk gezet om Topic uit te leveren door zijn jeugdliefde, de communistische partizane Milena Mulabdic, die vermoedt dat Topic de moordenaar is van haar man. Bovendien blijkt dat Stimac voor het priesterambt heeft gekozen uit frustratie voor zijn onbeantwoorde liefde voor Milena. Stof genoeg voor oplaaiende emoties en een meeslepend verhaal. Het Nahik-boek verdwijnt hierbij haast volkomen van de voorgrond (priester Stimac krijgt het cadeau van Topic uit dank voor zijn hulp), maar dat mag wel eens. Overigens blijkt uit deze twee delen dat ze inderdaad met elkaar samenhangen, want de Milena die vermeld wordt in De Meteoor, dat zich meer dan tien jaar later afspeelt, is dezelfde als uit De Eed.Giroud/Charles. De Tien Geboden III. De Meteoor, uitg. GlénatGiroud/TBC. De Tien Geboden IV. De Eed, uitg. GlénatSmokkelaars en belastingambtenarenDe alom bekende en gevierde scenarioschrijver Van Hamme lijkt tegenwoordig de redder in nood als je zowat door je inspiratie heen zit. Dit keer ontfermde onze beroemdheid zich over Christian Denayer, een tekenaar die vroeger nogal uitblonk in het uitgebreid in beeld brengen van race-, vracht- en andere wagens. Op dit gebied komt Denayer aan zijn trekken in De Missie, want er wordt wat afgeroetsjt in dit album. De leidende rol hierin is weggelegd voor de grijzende Wayne Shelton, geëvolueerd van Vietnam-veteraan tot gewiekste gentleman-smokkelaar, met als opdracht een trucker te bevrijden uit een zwaar bewaakte gevangenis in de imaginaire militaire staat Khalakjistan. De achtergrond van deze ontsnappingsactie is een zakelijke deal, die ik hier niet uit de doeken zal doen. In ieder geval, in dit album komt Shelton nog niet aan zijn opdracht toe. We krijgen daarentegen wel de rekruteringsgeschiedenis van zijn handlangers: de baronet (laagste adellijke titel in Engeland) en smokkelpartner Jonathan Bellingham; de bordeeleigenaar Jason McCormick; de stuntman Juan; de derderangstoneelspeler Vanko Bojadzik, als Khalak de ideale gids door Khalakjistan; de knappe goochelaarster Honesty Goodness en ten slotte de mysterieuze Pierre Madrier, een Fransman die geen Fransman blijkt te zijn. Met dit heterogene gezelschap verveel je je geen moment, want De Missie is een typische Van Hamme-mix van macho-avontuur, ironiserende humor en lichte erotiek, gedrenkt in een pikant Ali Baba-sausje. Denayer is hiervan het perfecte vehikel: niet onmiddellijk een uiterst begaafde tekenaar als het personages betreft, maar iemand die bepaalde scènes zo breed uit kan tekenen dat ze cinematografische allures krijgen en het gevoel geven dat je deel uitmaakt van een groots avontuur. Kortom: Van Hamme scoort alweer en Denayer mag mee een pluim op zijn hoed steken.De auteurs Vranken en Desberg slaan dan weer de bal behoorlijk mis met hun IR$. Dit zou het antwoord moeten zijn van uitgeverij Lombard op de populaire Largo Wynch-serie bij uitgeverij Dupuis (op scenario van de onontkoombare Van Hamme), met veel glamour, glitter en financiële schandalen (hoofdrolspeler Larry Max is immers belastingambtenaar, in dienst bij de Internal Revenue Service, de Amerikaanse belastingdienst ofte IR$), maar verder dan wat gestuntel van bordkartonnen figuurtjes komt men niet. Blue Ice wil zich verkopen als een intrigerend gevecht onder drugkartels, die onder impuls van een zekere Ryan Ricks, witwasser nummer een, gedwongen worden samen te smelten. Ricks declameert te pas en te onpas dat ook de misdaad de regels van de wereldeconomie, met name machtsconcentratie, moet volgen, maar komt als opperschurk nooit los van het papier. De flitsende decoupage - van de ene situatie prompt in de andere maakt het uiterst dunne verhaallijntje (dat nodig over twee albums diende gespreid er komt dus nog een vervolg) alleen maar onherstelbaar verward. Terug naar af !Denayer/Van Hamme. Wayne Shelton 1. De Missie, uitg. DargaudVranken/Desberg. IR$ 3. Blue Ice, Derde Stroming LombardEen veel te lang gerekte colonneNeem het van mij aan: Jacques Martin is een grote meneer, die ons een stel onvergetelijke stripalbums schonk, vooral dan in zijn meest bekende, historische serie Alex, maar zoals dat wel meer voorkomt bij markante persoonlijkheden, heeft ook Martin zijn kapsones. Een van zijn medewerkers beschreef hem ooit als een begenadigd warhoofd, die zichzelf min of meer als de geniale scenarist beschouwt (sinds Martin aan een oogziekte lijdt, tekent hij nauwelijks meer), maar niet onder zijn frustraties uitkomt. In A propos de Lefranc, dat niet meer bevat dan een uitgeschreven en rijk geïllustreerd interview van de man en zijn helper Simon, komt een aantal van die frustraties aan het licht, zoals bijvoorbeeld een niet bijster gelukkige jeugd of de niet in dank afgenomen, verregaande bemoeienissen van zijn entourage. Niet ter sprake komen Martins wellicht problematische seksuele interesses.Wat er ook van zij, Martins hoofd bulkt van ideeën en scenarios (in het interviewboekje vernoemt hij vijf nieuwe albumtitels die hij al bedacht heeft). Jammer genoeg komen al die ideeën er tamelijk ongeordend uit zodat zijn laatste albums niet meer zijn dan een een bonte verzameling van aanzetten tot mogelijke verhalen, die zelden tot een goed einde worden gebracht. Ook De Colonne is zon naar verveling neigend kluwen van verhaaltjes: de rijke Barbara Trelaunay vraagt journalist Lefranc om in Cambodja haar tweede zoon Joachim op te duikelen, omdat ze vreest dat hij ontvoerd zal worden. Ter plaatse ontdekt Lefranc dat zijn colonne bestaat uit de gefrustreerde mijnexpert Yeng, indertijd mishandeld door de niet bij naam genoemde Rode Khmers, terwijl de colonnegids Xai Longh zijn voornaamste folteraar blijkt te zijn. Daarbovenop komt nog een affaire van kunstzwendel, zijn de moederlijke gevoelens van madam Trelaunay vals, wordt Yeng in een halve bladzijde tijd smoor op het boerenmeisje Loï en willen ze al even vlug trouwen van klef sentiment gesproken - en komt de aartsvijand van Lefranc, Axel Borg, ook nog een hoogst onduidelijk rolletje opeisen. Help, stop dit verhaal, roep je dan, maar het blijft maar doorgaan, 48 bladzijden lang.J.Martin/Ch.Simon. Lefranc 14. De Colonne, uitg. CastermanS.Caluwaerts/M.Jaquemart. A Propos de Lefranc, uitg. CastermanSamenstelling: RIK PAREIT