Advertentie
Advertentie

Taliban

De islam mag dan modern zijn, de islamitische Taliban (heilige krijgers) in Afghanistan zijn dat duidelijk niet en ze willen het ook niet zijn. In 1996 kwam een horde zogenaamde studenten van de medressen (islamitische scholen) redelijk onverhoeds in de hoofdstad Kaboel aanzetten. In de naam van Allah namen zij de macht over, die er broksgewijs rondslingerde na een jarenlange sovjetbezetting en een nog wredere burgeroorlog. De studenten waren doorgaans jong, onderontwikkeld en hadden nooit vrede gekend. Ze konden alleen verzen uit de Koran opdreunen en kalasjnikovs afschieten. Aanvankelijk werden ze onthaald als bevrijders, maar dat feest duurde niet lang. In Afghanistan werd razendsnel een schrikbewind gevestigd dat erger was dan alle voorgaande schrikbewinden. Dat de Taliban zich tot vandaag kunnen handhaven, ligt voor een groot deel aan hun geheimzinnige leider, mullah (leraar) Mohammed Omar. Dat beweert tenminste een kenner van de regio, de Pakistaanse journalist Ahmed Rashid. Over Omar is weinig bekend: rond de veertig, afkomstig uit Kandahar. Hij heeft nooit diplomaten of journalisten te woord gestaan en hij mist zijn rechteroog. De commandanten overal in het land rapporteren aan hem in zijn sober ingericht hoofdkwartier. Hij is gul met het uitdelen van geld en wapens aan wie dat volgens hem verdient. Tegenover alle anderen is hij gemeen en wreed. Sommigen noemen hem rechtvaardig. Een andere duistere figuur is bij ons beter bekend: de Saudische dissidente en blijkbaar onuitputtelijk rijke royalty Osama Bin Laden, wereldwijd beschuldigd van het stimuleren van terrorisme op plaatsen waar de islam ontspoort (zoals in het Egyptische toeristenoord Luxor). Een mooi stel, een mooi be-stel ook, daar in Afghanistan. Auteur Rashid, die zijn eigen land Pakistan hekelt voor de (vroegere) steun aan de Taliban, beschrijft het allemaal vlot maar een tikje chaotisch. Zijn eigen rol ziet hij daarbij niet over het hoofd, van valse bescheidenheid heeft de man geen last. Bovendien heeft hij duidelijk een appeltje te schillen met de Pakistaanse geheime diensten. Dat mag geen bezwaar zijn om het een leerzaam boek te vinden.Ahmed Rashid Taliban 2001, Amsterdam/Antwerpen, Atlas, 372 blz.,23,55 euro (950 fr.), ISBN 90-450-0453-4.Moe in tijden van stressLiever lui dan moe? Houden zo. Anders dreigt CVS. Over het chronischevermoeidheidssyndroom (CVS) en de daarmee gepaard gaande pijnen (fibromyalgiesyndroom) is het laatste wetenschappelijk gevecht nog niet geleverd. Wie kan dat beter weten dan Boudewijn van Houdenhove, psychiater, hoogleraar Geneeskunde aan de KU Leuven en ziekenhuishoofd van het roemruchte Pellenberg. Hij houdt er zich al jaren mee bezig en stuit geregeld op weerstanden bij collegae en andere delen van de publieke opinie. Mag je het een ziekte noemen? Is psychosomatisch minder erg dan gewoon somatisch? Is CVS een stigma of een excuus om te slapen in de uren van de baas? Van Houdenhove heeft het allemaal te horen gekregen want in de voorbije jaren hebben tweeduizend mensen zijn hulp gezocht voor hun aandoening. Daaruit blijkt dat het gaat om een complex samenspel van fysiologische mechanismen, lichamelijke gewaarwordingen, gedrag, emoties en gedachten. En dat het chronisch is, dus langdurig. Aan de basis van CVS ligt vaak een verstoorde relatie tussen willen en kunnen, zegt Van Houdenhove.Om allerlei redenen drijven mensen hun grenzen zover op, dat overbelasting niet kan uitblijven. Ons stresssysteem gaat crashen, zodat de energie- en pijnmechanismen worden ontregeld. Dat alles is gelardeerd met getuigenissen en voorbeelden uit het leven gegrepen. Het CVS wordt wel eens de moderne hysterie genoemd maar de schrijver/arts verkiest de term ziektegevoel-zonder-ziekte. Er wordt onderzoek naar verricht, maar het zal vermoedelijk nog wel enige tijd duren voor het medisch establishment het allemaal serieus neemt en voor er een afdoende behandeling tegen bestaat. En het is bekend: zonder behandeling, geen ziekte.Boudewijn van Houdenhove Moe in tijden van stress/Luisteren naar het chronische-vermoeidheidssyndroom 2001, Tielt, Lannoo,182 blz., 15,94 euro (643 fr.), ISBN 90-2094-323-5.Kaas & de evolutietheorieZelden is Charles Darwin zo populair geweest als nu. Zijn theorieën en bevindingen maken het voorwerp uit van vele publicaties, inclusief romans en new age. Gelukkig ook van wetenschappelijke literatuur. Bas Haring is een Nederlander, afgestudeerd in het vak Kunstmatige Intelligentie. Dat is een samenwerkingsverband tussen de faculteiten Filosofie, Psychologie en Informatica. Zijn boek is geschreven voor alle nieuwsgierige mensen vanaf elf jaar en geeft blijk van een oprecht agnostische overtuiging. De grondidee is dat de kosmos, wijzelf incluis, niet ontstaan en geëvolueerd is vanuit een bedoeling maar door de som van vele toevalligheden. Anders gezegd: Als je maar een beetje dom en willekeurig aanrommelt en al je mislukkingen door iedereen vergeten worden, kom je toch heel slim over. Wij zijn niet de gelukkigste mensheid, wij zijn niet de leukste mensheid. Wij zijn de mensheid die het hardst zijn best doet te blijven bestaan. Heel wat vragen krijgen een antwoord: waarom is het leven ontstaan, hoe is kaas uitgevonden (vandaar de intrigerende titel), mag je de wet overtreden, bestaat God en wat is de zin van seks? Om bij dat laatste onderwerp even te verwijlen: het is niet zo dat dieren en planten zich voortplanten om de soort in stand te houden. Nee, het is simpelweg zo dat de enige planten- en diersoorten die overblijven, de soorten zijn die aan voortplanting doen. Na elk hoofdstukje volgt een samenvatting in enkele punten. De taal is toegankelijk en niet zonder humor. Het valt te hopen dat veel kinderen vanaf elf jaar dit boek cadeau krijgen, het niet onmiddellijk allemaal begrijpen maar opheldering vragen aan hun ouders en leraars. Dit is nog een mooie oneliner om over na te denken, voor de geregelde lezer van deze krant: Wat hitsigheid is voor een paardensoort, is winststijging voor bedrijven.Bas Haring Kaas & de evolutietheorie 2001, Antwerpen/Baarn, Houtekiet/Fontein, 159 blz., 13,64 euro (550 fr.), ISBN 90-5240-600-6. JC