Tandje bijstekenStefaan Huysentruyt

Niet voor niets wilde de federale minister van Financien, Didier Reynders, de publicatie van het jaarlijks begrotingsadvies van de Hoge Raad van Financien uitstellen tot de begrotingsbesprekingen op het formatieberaad afgerond waren. De Raad vraagt de onderhandelaars immers een tandje bij te steken. Niet alleen, zo stelt de Raad, moet het tekort voor dit jaar zo laag mogelijk worden gehouden. Op het einde van de legislatuur, in 2007, moet een begrotingsoverschot geboekt worden van 0,7 procent van het BBP. Dat is 0,3 procent meer dan de O,4 procent waarmee op het formatieberaad gerekend wordt. Van enige onredelijkheid kan de Raad nochtans niet beschuldigd worden. Het advies is minder veeleisend dan het stabiliteitsplan dat paars-groen onder de vorige legislatuur zelf goedkeurde. Dat plan poneert voor 2007 een structureel overschot van 1,1 van het BBP. Toegegeven, sindsdien zit de conjunctuur in het slop en loert het spook van de deflatie om de hoek. Maar boven alles is er de oude wijsheid dat koken geld kost. Meer nog, voor paars zelf aan koken kan denken, moet nog een aanzienlijke factuur vereffend worden van het paars-groene kokkerellen van de afgelopen jaren. Vandaar dat de onderhandelaars in de Lambermont de begrotingsnormen creatief zijn gaan interpreteren. Voor 2003 werd het handigheidje van het conjunctureel tekort bedacht. Een conjunctureel tekort, zo luidt het, is geen structureel tekort en dus eigenlijk geen tekort en bijgevolg toelaatbaar. Maar voor de volgende jaren zal nog meer creativiteit nodig zijn. Alleen al om de begroting in 2004 en 2005 uit het rood te houden en in de twee daaropvolgende jaren een licht overschot te boeken, is een structurele inspanning van 1,5 tot 2 miljard euro nodig. Pas als die inspanning geleverd is, kan paars beginnen aan het samenstellen van het eigen menu voor deze legislatuur. Op het verlanglijstje staan onder meer een nieuwe lastenverlaging voor het bedrijfsleven, hogere sociale uitgaven, een overname van minstens een substantieel deel van de NMBS-schuld en een verdere afbouw van onze, nog steeds torenhoge, overheidsschuld. De dalende rente, een betere inning van de ontvangsten, het intensief te gelde maken van overheidsactiva en de magie van de terugverdieneffecten kunnen en zullen voor enig soelaas zorgen. Maar ze kunnen de rekening niet doen kloppen. Daar komt nog bij dat besparingen in de sociale zekerheid voor de socialisten taboe zijn en de geplande lastenverlagingen voor de liberalen heilig. Geen wonder dat de begrotingsbesprekingen op het formatieberaad maar niet willen vlotten. Zolang rood en blauw hun veto's niet minstens afzwakken, zal de rekening nooit kloppen. Maar zelfs als paars er in slaagt tegen 2007 een overschot van 0,4 procent van het BBP te boeken, blijft de vaststelling dat dit onvoldoende is om de vergrijzingsgolf op te vangen die vanaf 2010 op ons afkomt.